Siyasi Sistem

Devlet Düzeyinde

Cumhurbaşkanı

Bosna Hersek’te, üç üyeli (Boşnak, Hırvat ve Sırp) ve doğrudan halk oylaması ile dört yılda bir yenilenen bir cumhurbaşkanlığı sistemi vardır. Üçlü başkanlık sisteminin başkanı, sekiz ayda bir değişir. Üçlü sistemin başkanı, devletin de başıdır. Cumhurbaşkanının başlıca görev alanları arasında, dış siyaset, büyükelçi atamaları, uluslararası anlaşmalar, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları ile koordinasyon, v.s. yer almaktadır.

Cumhurbaşkanı: Haris Silajdziç. Üç üyeli ve (sekiz ayda bir başkanı değişen) dönüşümlü cumhurbaşkanlığı sisteminin diğer üyeleri: Zeljko Komsiç (Hırvat), Nebojsa Radmanoviç (Sırp).

Yasama

Ülkede yasama erkinin sahibi, Saraybosna’da bulunan, iki kamaralı Parlamenterler Meclisi’dir. Her bir kamaranın (biri Sırp, biri Hırvat ve biri de Boşnak olmak üzere) bir başkanı, iki de başkan yardımcısı bulunur.

Temsilciler Meclisi, iki çok üyeli birimden (28 sandalyeli Bosna Hersek Federasyonu ile 14 sandalyeli Sırp Cumhuriyeti) parti listesi oylaması yoluyla, iki yıllığına seçilmiş 42 üyeden oluşan bir organdır.

Halk Meclisi’nde ise, Federasyon’un Halk Meclisi ile SC Ulusal Meclisi tarafından dolaylı olarak ve iki yıllığına seçilmiş (5 Sırp, 5 Boşnak ve 5 Hırvat olmak üzere) 15 üye görev yapar.

Yürütme

Ulusal hükümet; dışişleri, ekonomi ve mali politikadan sorumlu Bakanlar Kurulu tarafından temsil edilir. Bakanlar Kurulunun başkanı (yani Başbakan), cumhurbaşkanı tarafından atanır ve bu atamanın, Temsilciler Meclisi tarafından onaylanması gerekir. Bakanlar ve bakan yardımcıları, Bakanlar Kurulu Başkanı tarafından seçilir ve bu atamalar da Temsilciler Meclisinin onayına tâbidir.

Anayasaya göre bakanların en fazla üçte ikisi Federasyon’dan olabilir. Her bakanın iki yardımcısı olur ve bu yardımcılar, bakan ile aynı idari bölümden olamaz. Bakanlar Kurulu Başkanı, bakanlar ve bakan yardımcıları kabineyi oluşturur. Mevcut kabinede altı bakan ve 12 bakan yardımcısı görev yapmaktadır.

İdari Bölümler Düzeyinde

Cumhurbaşkanı

Her bir idari bölümün, yürütmeye mensup bir cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı vardır.

Bosna Hersek Federasyonu Cumhurbaşkanı: Borjana Krsto.

*not: cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı altı ayda bir görev değiştirir

Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı: Rajko Kuzmanoviç (görev süresi 2 yıl)

Yasama

Bosna Hersek Federasyonu Parlamentosu, iki kamaralı bir yasama organı olup, her bir kamaranın bir başkanı ve bir başkan yardımcısı vardır. Temsilciler Meclisinin 140, Halk Meclisinin ise 80 üyesi bulunur. Halk Meclisinin üye dağılımı, 30 Hırvat, 30 Boşnak ve 20 Sırp şeklindedir. Federasyon Parlamentosu üyeleri iki yıllığına seçilir.

Sırp Ulusal Meclisi, tek kamaralı, 83 üyeli bir organdır. Meclis üyeleri, Sırp Cumhuriyetinde yapılan halk oylaması ile, nispi temsil ilkesine göre ve iki yıllığına seçilir. Mevcut Meclis başkanı İgor Radojciç’tir.

Yürütme

Bosna Hersek Federasyonu hükümetine başbakan ve başbakan yardımcısı başkanlık eder. Hükümet, 12 bakan ve bu bakanların yardımcıları ile iki sandalyesiz bakandan oluşur.

Başbakan (BH Federasyonu): Mustafa Mujezinoviç

Sırp Cumhuriyeti hükümetine başbakan başkanlık eder ve hükümet, dört başbakan yardımcısı ve 17 bakandan oluşur.

Başbakan (SC): Milorad Dodik

Yargı

Anayasa Mahkemesi dokuz üyeden oluşur: üyelerin dördü Boşnak/Hırvat Federasyonun Temsilciler Meclisi, ikisi Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi, Boşnak olmayan üçü ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başkanı tarafından seçilir.

İdare, Temyiz ve Ceza olmak üzere üç bölümden oluşan BH Devlet Mahkemesinde 44 yerli ve yedi yabancı hakim görev yapmaktadır. Mahkemenin yetki alanı, devlet düzeyindeki kanunlarla ilgili davalar ile idari bölümlerde açılmış, BH’nin egemenliğini, siyasi bağımsızlığını ya da ulusal güvenliğini sorgulayan veya ilgili idari bölüm ya da Brcko Bölgesinin ekonomisinin ötesinde, BH ekonomisi açısından da ciddi sonuçlar doğuran ekonomik suçlarla ilgili davaları kapsar. Mahkeme bünyesinde Mart 2005’te bir Savaş Suçları Dairesi de açılmıştır.

Her idari bölümde bir Yüksek Mahkeme ile bir dizi alt mahkeme vardır. Federasyon bünyesinde kanton ve belediye mahkemeleri bulunur. Sırp Cumhuriyetinde ise beş belediye mahkemesi mevcuttur.

Uluslararasi Yönetim

Yüksek Temsilcilik (YT), Dayton Anlaşmasının sivil yönden uygulanmasını denetler. YT, geniş müdahale yetkilerine sahip olup, örneğin, Dayton anlaşması hükümlerine uymayan siyasetçileri görevden alabilmektedir. Yüksek Temsilci, Barışı Uygulama Konseyi (PIC) Yönetim Kurulu tarafından aday gösterilir ve aday gösterilen isim Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanır.

Bosna Hersek'teki AGİT misyonu, demokratik değerleri teşvik etmek, insan haklarını denetleyip geliştirmek, seçimleri düzenleyip izlemek ve silah denetimi ve güvenlik önlemlerini uygulamak amacıyla, Aralık 1995’te yetkilendirildi.