Mihai Ghimpu

Moldova Cumhurbaşkanı Vekili

(RFE/RL -- 28/07/09 - 28/09/10; EurActiv - 06/09/10, 11/09/09; BBC; Moldova Cumhurbaşkanlığı Resmi Web Sitesi)

Liberal Parti (PL) lideri Mihai Ghimpu, parlamento sözcüsü seçilmesinden yalnızca iki hafta sonra, 11 Eylül 2009’da Moldova’nın cumhurbaşkanı vekili oldu. Ghimpu, aynı gün sekiz yıldır sürdürdüğü cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Vladimir Voronin’in yerine geçti. Voronin, istifasına gerekçe olarak, mensubu olduğu Komünist Partinin (PCRM) 29 Temmuz’daki erken genel seçimlerde aldığı yenilgiyi gösterdi.

19 Kasım 1951’de Chisinau’nun doğusundaki Colonita köyünde dünyaya gelen Ghimpu, 1978 yılında Moldova Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu.

1990 yılına dek Chisinau’daki çeşitli kamu teşebbüslerinin hukuk bölümlerinin başkanlığı gibi farklı görevler üstlendi ve ayrıca başkentteki bir bölge mahkemesinde hakimlik yaptı.

Öte yandan 1988 yılında Moldova Halk Cephesi isimli demokratik bir hareketin kurucuları arasında yer aldı ve hareketin yönetim kurulu başkanlığını yaptı.

1990-1998 yılları arasında milletvekilliği yapan Ghimpu, 1993’ten 1994’e kadar ülkenin yasama organının, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütünün Parlamenterler Meclisindeki delegasyonu kapsamında görev yaptı. İkinci dört yıllık görev süresine ise, Moldova parlamentosunun, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisindeki delegasyonunda çalıştı.

1993 yılında Aydınlar Kongresinin kurucuları arasında yer alan Ghimpu, burada yönetim kurulu başkanlığı ve idari sekreter olarak görev yaptı.

1998 yılından bu yana genel başkanlığını yaptığı PL’nin kuruluşunda rol oynadı.

2007 yılında Chisinau belediye konseyine seçildi ve 2008 yılına kadar konsey başkanlığı yaptı.

5 Nisan 2009’daki parlamento seçimlerinin galibi, kırsal kesimlerde yaşayan seçmenlerin büyük desteğini alan iktidar partisi PCRM oldu. Voronin liderliğindeki komünistler, oyların yaklaşık yüzde 50’sini alarak, ülkenin 101 sandalyeli, tek kamaralı yasama organına 60 sandalye ile girdi. Kalan sandalyeler ise, yüze 4’lül seçim barajını aşan üç grup – Ghimpu liderliğindeki PL, Liberal Demokrat Parti (PLDM) ve Moldova Birliğimiz (AMN) – arasında paylaşıldı. Usulsüzlük iddiaları seçimlere gölge düşürünce, şehirli genç seçmenler, sonuçları şiddetle protesto etti.

Sonuç olarak komünistler, arka arkaya üç dönem seçilmesine izin verilmeyen Voronin’in yerine cumhurbaşkanlığına aday gösterdikleri Zinaida Greceanu’nun seçilebilmesi için gerekli 61 oyu alamadı.

Bunun sonucunda meclis Haziran ayında lağvedildi ve 29 Temmuz 2009’da erken seçime gidildi. PCRM bu defa sadece 48 sandalye kazanırken, kalan 53 sandalyeyi ele geçiren dört muhalefet partisi – PLDM, PL, Demokrat Parti (PD) ve AMN – Ağustos ayında Avrupa ile Bütünleşme İttifakı (AIE) adı altında, komünist olmayan bir koalisyon kurulması konusunda anlaşmaya vardı.

Avrupa yanlısı bloğun “yol gösterici ışıklarından” biri olarak nitelendirilen Ghimpu, 28 Ağustos 2009’da parlamento sözcüsü seçildi. Ghimpu, aynı gün yaptığı açıklamada, AIE’nin, cumhurbaşkanının PD’den, başbakanın ise PLDM’den bir isim olması yönünde karar aldığını bildirdi.

Ghimpu, aynı yılın Eylül ayı başında verdiği bir demeçte, şahsi fikrinin Moldovya ve Romanya’nın birleşmesi yönünde olduğunu, ancak iki ülkenin birleşmesi için kulis yapacağına ilişkin söylentilerin doğru olmadığını söyledi ve günemindeki en önemli maddelerin, Moldova’yı AB’ye yakınlaştırmak ve Rus güçlerinin, ülkenin ayrılıkçı Transdinyester bölgesinden çekilmesini sağlamak olduğunu belirtti.

Ghimpu, Voronin’in 11 Eylül 2009 tarihinde istifa etmesinin ardından Moldovya Anayasası hükümleri gereğince cumhurbaşkanlığı görev ve yetkilerini devraldı. Yasaya göre cumhurbaşkanlığı görevi, yeni bir cumhurbaşkanı seçilinceye kadar parlamento sözcüsü tarafından yürütülüyor.

Ancak AIE’nin cumhurbaşkanı adayı olan PD lideri Marian Lupu, Kasım ve Aralık 2009’da yapılan iki tur oylamada sadece iktidardaki koalisyonun mevcut 53 oyunu alabildi. Komünistler her iki turu da boykot etti.

Dört ortaklı, Batı yanlısı koalisyon, bu siyasi çıkmazan çıkabilmek için 5 Eylül 2009’da referanduma giderek, halka Moldova cumhurbaşkanının halk oylaması ile mi, yoksa parlamento tarafından mı seçilmesini istediğini sordu. Ancak bu girişim, oy verme oranının düşüklüğü nedeniyle başarısız oldu.

Ghimpu, Eylül ayı sonunda parlamentoyu lağvederek, 28 Kasım 2010 tarihinde erken seçime gidilmesine karar verdi.

Evli olan Ghimpu, Rusça ve Rumence biliyor.