Lahey’in Arananlar Listesi -- ile ilgili önemli olayların kronolojisi

21/07/2008

Setimes.com

1942

12 Mart -- Ratko Mladiç Bozinovici, Bosna-Hersek’te dünyaya geldi.

1945

19 Haziran -- Radovan Karaciç Petnjica, Karadağ’da dünyaya geldi.

1955

12 Ekim -- Ante Gotovina Pasman Adası, Hırvatistan’da dünyaya geldi.

1958

7 Eylül -- Goran Haciç Vinkovci, Hırvatistan’da dünyaya geldi.

1989-1990

Doğu Avrupa’da komünizmin çökmesiyle, Yugoslavya’nın dağılmasına zemin hazırlandı. Sırp lider Slobodan Miloseviç Yugoslav Federasyonu içinde Sırp gücünü yeniden tesis etmeye çalışırken, başta Hırvatistan ve Slovenya olmak üzere diğer Yugoslav cumhuriyetlerindeki milliyetçi ve ayrılıkçı hareketler tırmanışa geçti. 20 Ocak 1990’da, Hırvat ve Sloven heyetleri Yugoslavya Komünistler Birliği Kongresi’nden çekildiler.

1991

25 Haziran – Hırvatistan Yugoslavya’da bağımsızlığını ilan ederek Ocak 1992’de uluslararası alanda tanındı. Yugoslav Halk Ordusu 10 gün süren bir savaş sonrasında Slovenya’dan çekildi. Hırvatistan’da güç kullanarak tepki göstermesine karşın, yeni kurulan Hırvat Ordusu tarafından geri püskürtüldü. Ancak Hırvat topraklarının büyük bir kısmı, özerk bir cumhuriyet kuran yere Sırplar’ın kontrolü altına girdi.

Temmuz-Kasım – Hırvatistan’ın.doğusundaki çok ırklı bir kasaba olan Vukovar, yerel Sırp milis kuvvetlerinin de işbirliğiyle Yugoslav Halk Ordusu (JNA) tarafından 87 gün kuşatmaya uğradı. Kasaba büyük oranda yıkıldı ve Sırp harici nüfus katledildi veya sürüldü. Vukovar hastanesindeki 250 sivil yakındaki bir tarlaya götürülerek toplu şekilde infaz edildi.

15 Ekim – Bosna-Hersek meclisi, bütün Yugoslav cumhuriyetleri arasında anlaşma sağlanana dek federal kurumlardan temsilcilerini geri çekmeye karar verdi. Hareketi Bosnalı Sırplar desteklemedi.

24 Ekim – Bosnalı Sırplar ülkenin siyasi kurumlarından çekilerek kendi meclislerini kurdular. Karaciç’in kurucuları arasında yer aldığı Sırp Demokrat Partisi Bosna-Hersek sınırları içinde “Sırp özerk ilçeleri” kurdu.

Kasım – Müslüman ve Hırvat meclis üyeleri Yugoslavya’dan bağımsızlık ilan etme yolunda ilerlerken, Bosnalı Sırplar düzenledikleri referandumla Yugoslavya’nın bir parçası olarak kalmak niyetiyle BH sınırları içinde kendi cumhuriyetlerini kurdular.

1992

9 Ocak -- Bosnalı Sırp meclisi, daha sonra Sırp Cumhuriyeti adını alan “Bosna-Hersek Sırp Halk Cumhuriyeti”ni ilan etti. Bir sonraki ay bir anayasa kabul edildi.

29 Şubat – 1 Mart -- Bosna-Hersek Yugoslavya’da bağımsızlık referandumu düzenledi. Kayıtlı seçmenlerin %64 ila %67’sinin katıldığı oylamada, %99 oranında ayrılma lehinde karar verildi. Ancak Bosnalı Sırpların çoğu oylamayı boykot ettiler.

6 Nisan – JNA ve Bosnalı Sırp güçleri Saraybosna etrafında konuşlanarak kentin dört yıllık kuşatmasını başlatan ablukayı başlattılar.

Mayıs – Karaciç, merkezi Pale kentinde bulunan Bosnalı Sırp siyasi idaresinin lideri oldu.

2 Mayıs – JNA ve Sırp güçleri kentin etrafındaki mevzilerinden Saraybosna’yı bombalamaya başladılar. Kuşatma sırasında, 1.500’ü çocuk olmak üzere yaklaşık 10 bin kişi öldürüldü veya kayboldu. 56 bin kişi de yaralandı. Kent günde ortalama 329 mermiye hedef olurken, bu rakam 22 Temmuz 1993’te 3 bin 777 mermi isabetiyle zirveye çıktı.

12 Mayıs – Mladiç, yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun başına getirildi.

1995

Temmuz -- Mladiç’in komutası altındaki Bosnalı Sırp güçleri Srebrenica’daki BM güvenli bölgesini işgal ettiler. Kenti ele geçirdikten sonra, binlerce Bosnalı Müslüman erkeği katlederek Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana tanık olduğu en kötü zulmü gerçekleştirdiler.

Temmuz – Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) Karaciç ve Mladiç hakkında iddianame hazırlayarak ikiliyi insanlık suçları, savaş yasalarını ihlal ve Cenevre Anlaşması’nı ciddi derecede ihlalle suçladı. Kasım ayında, iddianame Srebrenica’da işlenen suçları da kapsayacak şekilde genişletildi.

Karaciç aleyhindeki suçlamalar: Soykırım, soykırıma iştirak, zulüm, cinayet, imha, sürme, insanlık dışı eylemler, sivillere yönelik yasadışı terör uygulamak, rehin almak. Mladiç aleyhindeki suçlamalar: Soykırım, soykırıma iştirak, zulüm, cinayet, imha, sürme, insanlık dışı eylemler, rehin almak.

4-6 Ağustos – Gotovina’nın komutası altındaki Hırvat güçleri Fırtına Operasyonu’nu gerçekleştirerek Hırvat Sırplar tarafından ele geçirilen toprakları geri aldılar. Bu süreçte, çeyrek milyon kadar Sırp kaçtı veya kaçırıldı.

4 Ağustos – Karaciç, Mladiç’i “deli” olarka nitelendirerek Bosna Ordusu’nun komutanlığından almaya çalışsa da başarılı olamadı.

8-30 Eylül -- Gotovina ve Hırvat Ordusu Bosna-Hersek’teki Karayel Operasyonu’nu başlatarak, Bosnalı Hırvatlarla da birleşmek suretiyle Banja Luka’ya 23 km kalana dek ilerledi.

14 Aralık – Bosna-Hersek’te Barış Amaçlı Genel Anlaşma Çerçevesi (Dayton Anlaşmaları) Paris’te resmen imzalandı. Barış anlaşmalarında yer alan şartlardan birinde, savaş suçları işlemiş kişilerin siyasetten men edilmesi öngörülüyor.

1996

19 Temmuz -- Karaciç Sırp Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığından istifa ederek kamu hizmetinden çekilme kararı aldı. Daha sonra tutuklanması ve iadesi yönündeki baskıların artmasıyla ortadan kayboldu.

9 Kasım – Karaciç’in cumhurbaşkanlığındaki ardılı Bljana Plavsiç Mladiç’i görevden aldı. Mladiç Belgrad’a taşındı ve daha sonra ortadan kayboldu.

2001

Temmuz -- ICTY Ante Gotovina’yı, Fırtına Operasyonu sırasında Hırvat Sırplara uygulanan şiddetin kişisel ve komuta sorumluluğunu taşımaktan sorumlu tutarak insanlık suçu ve savaş yasa ve geleneklerini ihlalle suçladı. İddianameden sonra, Gotovina ortadan kayboldu.

2004

21 Mayıs – Haciç Lahey tarafından Balkan ihtilafları sırasında işlenen zulümlerin ilki –Vukovar hastanesi katliamı- de dahil olmak üzere 14 adet savaş yasa ve geleneklerini ihlal suçuyla itham etti. İddianamenin açıklandığı 16 Temmuz’dan üç gün önce, Haciç Novi Sad’daki evinden kaçtı. Zanlı hala yakalanamadı.

2005

7 Temmuz -- NATO askerleri Karaciç’in oğlu Aleksander’i bir savaş suçları zanlısına yardım etmekten tutukladılar. Aleksander 10 gün alıkonduktan sonra serbest bırakıldı.

28 Temmuz -- Karaciç’in eşi Liljana Zelen Karaciç, zanlının kaçaklık durumunun ailesini baskı altına soktuğunu söyleyerek eşinin teslim olması için açık çağıda bulundu.

7 Aralık -- Gotovina Tenerife’deki bir tatil köyünde yakalandı.

2008

21 Temmuz – Radovan Karaciç Belgrad’da tutuklandı. Karaciç “Dr. Dragan Dabiç” takma adıyla burada yaşıyor ve bir sağlık ve ruhani şifacı olarak rol yapıyordu.