Balkan gençliği ülkelerinde kalıp kalmamayı düşünüyor

07/06/2012

Bölge genelinde mezuniyetler yaşanıp yeni iş arayan havuzları oluşurken, beyin göçü yine önemli bir mesele haline geliyor.

Southeast European Times için Belgrad'dan İvana Jovanoviç'in haberi -- 07/06/12

Özel bir üniversitenin afişinde, potansiyel öğrencilere "Burada ne işin var? Bitir de git!" denerek beyin göçü kabul ediliyor. [Nada Boziç/SETimes]

Balkanlar genelinde gençlerin paylaştığı en evrensel ikilemlerden biri, tartışma götürür şekilde çizilecek en iyi yolun vatanlarında kalmak mı yoksa göç etmek mi olduğu şeklindeki rahatsız edici soru ya da İngiliz rock grubu The Clash'in bir zamanlar dediği gibi - "Should I stay or should I go" (Gitmeli miyim, kalmalı mıyım).

Genelde iyi eğitim almış bu gençler, ülkelerindeki iş sıkıntısı yüzünden yurt dışına bakıyor. Ayrıca, kişisel ve mesleki gelişim olanakları ve edinilmiş eğitim ve bilgiye saygı da genelde daha az.

Bazıları, önemli olanın daha çok kimleri tanıdığın ve oyunu nasıl oynadığın olduğunu söylüyor.

Üsküplü 30 yaşındaki eczacı Sonja Mitrevska SETimes'a, "Makedonya'da iş bulmak, çıkarları olan arkadaşların ve bir siyasi partiye üyeliğin yoksa imkânsız bir görev." diyor. Mitrevska şu anda üçüncü ücretsiz deneme süresinde çalışıyor ve kariyerini yurtdışında geliştirmeyi denemek için Makedonya'yı terk etmek istiyor.

Benzer şekilde, Belgrad'dan Marija Stojanoviç de iletişim alanında lisansüstü diplomaya sahip ve yöneticilik pozisyonlarında bulunmuş olmasına rağmen yurt dışında iş arıyor.

SETimes'a konuşan Stojanoviç, "Gidip doğru insanları arayacak, hak etmedikleri halde onlara para verecek veya onlara herkesin önünde hayran olacak mideniz varsa, burada ilerleme kaydedebilirsiniz. Bu olmadan, bütün yaşamınız boyunca aynı seviyede kalırsınız." diyor.

Her ikisi de, bilgiye dayalı bir ekonomiye sahip ve daha iyi çalışma şartları sunan ABD, İngiltere, Almanya, Kanada, İsveç veya İsviçre gibi ülkelere gitmek istiyor.

2011-2012 yıllarını kapsayan en son Küresel Ekonomi Forumu Rekabet Gücü Raporu, Balkanlar beyin göçünün tipik bir örneği olmakla birlikte, Sırbistan'ın bundan en çok zarar gören ülke olduğunu gösteriyor: ülke 142 ülke arasında 139. sırada yer aldı ve bu da en iyi ve en parlak insanlarının başka ülkelerde fırsat aramak için sürüler halinde ülkeyi terk ettiği anlamına geliyor.

Bu sıralamada Moldova 134, Makedonya 133, Romanya 131, Bulgaristan ve BH ise sırasında 127 ve 126. sırada yer alıyor. Yunanistan 119, Türkiye 97, Arnavutluk ise 83. sırada bulunuyor. Burada Karadağ, 46.'lık ile en iyi konumda bulunuyor.

Romanya'da, beyin göçü hızı ülkenin AB üyesi olmasından bu yana artmış durumda. Ülke, 2008/2009 raporunda 102. sırada yer alıyordu. Bulgaristan 127. sırada sabit kalırken, şu anda AB'nin kapı eşiğinde bulunan Hırvatistan 75.'likten 128.'liğe düştü.

Group 484 adlı STK'nın Göç Merkezi Müdürü Tanja Pavlov SETimes'a verdiği demeçte, "AB üyelik süreçlerinin kendisi beyin göçünü hızlandırmamasına karşın, ABD'deki yeşil karta benzer bir çalışma izni olan mavi kart gibi çeşitli programlar ve projeler yoluyla, uzmanların ve bilim insanlarının hareket olanaklarını artırıyor." diyor.

Ancak bazı hükümetler, bu akını durdurmak için harekete geçiyor.

Sırbistan beş yıl önce Gençlik Bakanlığı'nı kurdu ve genç yeteneklere mesleki gelişimlerini hızlandırmak için mümkün olan en iyi eğitimi sağlamayı amaçlayan bir fon oluşturdu.

İlgili Makaleler

Ulusal İş Bulma Dairesi'nin de işbirliğiyle, katılımcılara iş açısından öncelik tanınıyor.

Hükümetin Genç Yetenekler Fonu Çalışma Grubu'nda görevli yetkililerden Milos Radosavljeviç SETimes'a verdiği demeçte, "Fon, önde gelen şirketler ve kurumlarla işbirliği başlattı - örneğin, burs sahiplerimiz şu anda Microsoft, Piraeus Bank, National Bank, üniversiteler ve devlet dairelerinde görev yapıyor. Amacımız, genç burslularımızın Sırbistan'ın yeni liderleri olması." diyor.

Bosna-Hersek'te, Sırp Cumhuriyeti hükümeti kendi başına birtakım tedbirler başlattı. Bunların içinde Aile, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yönetilen bir tanesi, çiftler de dahil olmak üzere gençlere yönelik konut kredilerinin faiz oranlarını sübvanse ediyor.

Bakanlık sözcüsü Mirela Vujatoviç SETimes'a verdiği demeçte, "Bu da gençlerin en önemli sorunlardan birini -konutu- çözmesini kolaylaştırıyor ve bu şekilde de onları Sırp Cumhuriyeti'nde kalmak zorunda bırakıyor." diyor.

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.