Rapor: Güneydoğu Avrupa'da ekonomik özgürlük geriliyor

12/01/2012

2012 Ekonomik Özgürlük Endeksinde 12 Güneydoğu Avrupa ülkesinin sekizine geçen yıldan düşük puanlar verildi.

Southeast European Times için Svetla Dimitrova'nın haberi -- 12/01/12

Atina'nın ana gıda pazarında bir sandık domates taşıyan bir göçmen. The Wall Street Journal ve The Heritage Foundation'ın ortaklaşa hazırladığı 2012 Ekonomik Özgürlük Endeksinde, Yunanistan dünyanın en özgür 119. ülkesi olarak yer aldı. [Reuters]

The Heritage Foundation ve Wall Street Journal gazetesi 12 Ocak Perşembe günü yayınladığı yıllık ankette, küresel ekonomik özgürlüğün 2012'de düşüş kaydettiğini belirterek, pek çok ülkedeki hükümet harcamalarında meydana gelen ani artışı önemli bir faktör olarak öne sürdü.

Raporda, borçları yüzünden iflas etmekten kurtulmak için sayısız tasarruf tedbiri uygulayan Yunanistan, puanında en fazla düşüş gören ülke oldu. Krizden etkilenen Balkan ülkesi 100 puan üzerinden 4,9 puan kaybederek, "büyük oranda özgür değil" ekonomiler grubuna düştü ve dünyanın en özgür 119. ülkesi olarak değerlendirildi.

2012 Ekonomik Özgürlük Endeksine göre, yedi Güneydoğu Avrupa ülkesinde daha ekonomik özgürlük azaldı.

ABD merkezli iki örgüt raporda, "Son yıllarda ekonomik özgürlük alanında zorlukla elde edilmiş kazanımların erozyona uğraması, pek çok durumda hükümetlerin fütursuz harcamalarının artan yükü, diğer politika alanlarında ekonomik özgürlükte elde edilmiş kazanımları aştı." dedi.

Endeksin bu 18. sayısı 184 ülkeyi kapsayarak, onların ekonomik özgürlüğün dört geniş alanındaki -hukukun özgürlüğü, düzenleme verimliliği, sınırlı devlet müdahalesi ve açık pazarlar- performanslarını değerlendiriyor.

Endekste, 179 ülke on göstergedeki puanlarına göre sıralanıyor: mülkiyet hakları, yolsuzluğun olmaması, mali özgürlük, hükümet harcamaları, iş özgürlüğü, çalışma özgürlüğü, parasal özgürlük, ticaret özgürlüğü, yatırım özgürlüğü ve finans özgürlüğü.

Ankette değerlendirilen ekonomilere bu göstergelerin her birinden 0 (en düşük) ile 100 (en yüksek) arasında not veriliyor ve toplam puanları ülkelerin endeksteki yerlerini belirliyor. Hong Kong, endeksin yayınlandığı 18 yıl boyunca olduğu gibi yine en yüksek sırada yer alıyor.

Raporda ülkeler beş grup halinde sınıflandırılıyor: "özgür" (birleşik puanları 80 ve üstü olanlar); "büyük oranda özgür" (70-79,9); "orta seviyede özgür" (60-69,9); "büyük oranda özgür değil" (50-59,9) veya "baskı altında" (50'nin altı).

Arnavutluk ve Makedonya, 2012 raporunda sıralamada yükseldi. [Wall Street Journal/The Heritage Foundation]

Güneydoğu Avrupa'da, sadece Arnavutluk ve Makedonya sıralamada yükseldi. Kıbrıs Rum Kesimi, 2011'e kıyasla puan kaybetse de bölgede en yüksek puanı alan ülke oldu. Ülke, 71,8 puanla dünyada 20. sırada yer aldı ve bölgede "büyük oranda özgür" grubuna giren tek ulus oldu.

Yedi diğer bölge ülkesi -Arnavutluk, Bulgaristan, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Romanya ve Türkiye- "orta seviyede özgür" olarak sınıflandırılırken, Bosna-Hersek (BH), Moldova, Yunanistan ve Sırbistan "büyük oranda özgür değil" ekonomiler arasında yer aldı.

Yunanistan'ın yanı sıra, ekonomik özgürlük Kıbrıs Rum Kesimi, Bulgaristan, Hırvatistan, BH, Türkiye, Moldova ve Romanya'da da düştü. Sırbistan ve Karadağ'ın puanları değişmedi.

Hem Adriyatik Kamu Politikası Enstitüsü hem de Uluslararası Liderler Zirvesi'nin eş kurucularından Joel Anand Samy'ye göre, son bir yıl içinde ekonomik özgürlüğün GDA ülkelerinin çoğunda düşmesi "ciddi endişe verici" bir durum.

Bu iki örgüt, kuruldukları 2004 yılından bu yana The Heritage Foundation ve Wall Street Journal ile yakın işbirliği içinde çalışıyor ve bu işbirliğine örgütlerin ekonomik özgürlük konusunda elde ettiği bulguların bölge kamuoyuna, şirketlere ve siyasi liderlerine iletilmesi de dahil.

İlgili Makaleler

Bölgede ekonomik özgürlükte yaşanan düşüş daha çok iki faktörden kaynaklanıyor. Perşembe günü SETimes'a konuşan Samy, "Sorunlardan birisi kamu harcamaları ve mali sorumsuzluk, ayrıca bölgede hukuk düzeni ve mülkiyet haklarının korunması da son derece zayıf ve bunlar sermaye ve yeni iş sahaları yaratılması konusunda olumsuz rol oynamakta." dedi.

Samy, "Bölgede hukuk düzeninin zayıf olması sorunu, sadece ekonomik özgürlük değil, siyasi özgürlük açısından da ciddi bir sorundur." diye ekledi.

"Ne yazık ki, Güneydoğu Avrupa'da gördüğümüz şey, komünizmden hukuk düzenine dayalı pazar reformlarına bir geçişin gerçekten olmadığıdır. Yüksek miktarda açıklanmamış servete sahip siyasilerinizin ve siyasi etki altında mahkemelerinizin olması da bu yüzdendir ve hem yerli yatırımcıların hem sermayelerini belirsiz ortamlarda riske atmak isteyen yabancı yatırımcıların güvenini tüketen de budur."

Samy sözlerinin devamında, "kendilerini vatandaşları ve vergi mükelleflerine yönelik gerçek reformlara adamayan ülkelerin kaybeden tarafta olacağını" ileri sürdü.

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.