07/12/2011
Hakların iadesiyle ilgili yasanın geçmesi, Sırbistan'daki etnik Macar toplumuyla ilişkileri ilerletiyor.
Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi -- 07/12/11
![]() Sırp parlamentosu yasayı 5 Aralık Pazartesi günü az farkla onayladı. [Reuters] |
Belgrad ile Budapeşte arasında gerilen ilişkiler, Sırp parlamentosunun hakların iadesiyle ilgili yasayı onayladığı 5 Aralık Pazartesi günü olumlu tarafa yöneldi.
Budapeşte ve Sırbistan'daki etnik Macarlar, 2 Dünya Savaşı sırasında işgal birlikleri tarafından silah altına alınanlara mallarının iadesini içermeyen yasa taslağından memnun değildi.
Sırbistan'daki Macar partileri, yasadaki bu tür maddelerin toplumlarına karşı ayrımcılık yaptığını iddia ettiler. 2. Dünya Savaşı sırasında, Sırbistan'daki kalabalık Macar grupları çoğu zaman zorla Macar Ordusu birliklerinde silah altına alınmış ve bu birlikler de Sırbistan'ın Voyvodina eyaletinde bazı kesimleri işgal etmişti.
Yasanın mevcut halinde, hakların iadesi ve sonunda da malların iadesinin, savaş suçu işlememiş herkese seçenek olarak sunulması öngörülüyor.
Macar hükümetinden yapılan açıklamada, "Hükümet, yasanın Sırp hükümetiyle Voyvodinalı Macar İttifakı arasında yürütülen istişareler sonrasında kabul edilmesini memnuniyetle karşılamaktadır." dendi.
İktidar koalisyonunun bir kısmı çözüme destek vermeyi reddetse de, yasa az bir çoğunlukla geçirilebildi.
Getirilen çözüm, baş partileri Sırbistan'daki iktidar koalisyonunda yer alan Macarları tatmin etti.
Voyvodinalı Macar İttifakı milletvekili Laslo Varga SETimes'a verdiği demeçte, yasanın çıkışının "Macar toplumuna yapılan haksızlığı ortadan kaldırdığını" söyleyerek, partinin taleplerinin "noktasına virgülüne kadar karşılandığını" ekledi.
Varga, "Yasanın özü, 2. Dünya Savaşı'nda savaş suçu işlememiş hiç kimse iade sürecinden dışlanmazken, haksızlık edilmiş olan herkesin hak iade işlemlerini başlatma hakkına sahip olmasıdır." dedi.
Fakat yeni çözümleri iktidar koalisyonundaki herkes kabul etmedi.
Yasaya lehte oy vermeyen Voyvodiana Sosyal Demokrat Birliği temsilcisi Aleksandra Jerkov, tasarının ilk halinin Macarları hedef almadığını, daha çok savaşta faşizmin kurbanı olanları koruma amaçlı olduğunu söyledi.
SETimes'a konuşan Jerkov, "Kabul edilen yasa, hakları iade edilebilecek ve böylece hak iade hakkına sahip olanlar için fazla geniş bir taban sunuyor." dedi.
Yasa, diğer bir iktidar koalisyonu üyesi, Sırbistan Sosyal Demokrat Partisi'nden de oy alamadı. Milletvekili Meho Omeroviç, partinin "2. Dünya Savaşı'nın işgalcileri ve mağluplarının işbirlikçilerine haklarının iade edilmesini istemediğini" söyledi.
Omeroviç, "Bu, tarihe saygısızlık ve kurbanları bir kere daha öldürmek olacaktır." dedi.
Hakların İadesine İlişkin Yasada Macarlara karşı ayrımcılık yapıldığı iddiaları nedeniyle, Ekim ayı başlarında Macaristan Belgrad'ın AB ile ortaklığını veto etmekle tehdit etmişti.
Macaristan Başbakanı Yardımcısı Zsolt Semjen 2 Aralık'ta yaptığı açıklamada, "Sırbistan'ın Avrupa entegrasyonuna gönülden bağlıyız, fakat insanların sivil haklarını toplu olarak reddeden yasalarla üyelik hiç de gerçekçi değil." dedi.
Hakların iadesine ilişkin yasa tasarıyla ilgili tartışmalarda, Sırbistan Adalet Bakanlığı Genel Sekreteri Slobodan Homen yasayı bir taviz olarak nitelendirerek, Macar toplumunun memnun olmasını umduğunu söylemişti.
Homen, "Yasanın özü, devletten haksızlık gören bütün bireylerin haklarının iade edilmesi hakkına sahip olduğudur. Savaş sonrasındaki yıllarda, idari kararlara dayanılarak insanların mallarını ve haklarını kaybetmesi sıkça rastlanan bir durumdu." dedi.
2. Dünya Savaşı sonrasında, 9 bin civarında kişi savaş suçlusu ilan edildi. Bazı tahminlere göre, 1941 ve 1945 yılları arasında eski Yugoslavya'da yaklaşık 1,7 milyon kişi hayatını kaybetti.