Türkiye-Azerbaycan: Kardeşlik zihniyetinin modası geçiyor mu?

08/08/2011

Yirmi yıl süren kardeşlik ilişkileri sonrasında, bazı kesimler balayının bitip bitmediğini soruyor.

Southeast European Times için Alakbar Raufoğlu'nun haberi -- 08/08/11

photo

Türkiye ve Azerbaycan geleneksel olarak birbirlerine çok yakın ortaklar olmuştur. [Reuters]

Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, ticari ve siyasi ilişkileri ilerletmek amacıyla, beraberindeki iş adamları ve kabine üyelerinden oluşan büyük bir heyetle, geçtiğimiz ayın sonlarında Azerbaycan'a gitti. Ancak Bakü, Erdoğan'ın sonuç elde edemediği tek bölge başkenti olarak görülebilir.

İki Türki ülke arasındaki ilişkiler, çoğu zaman "iki devletli tek ulus" sıfatıyla her zaman güçlü olageldi. Ancak son zamanlarda, Türkiye ile Ermenistan arasında sağlanacak olası bir uzlaşmadan kaynaklanan gerginlikler nedeniyle bu işbirliği tehdit altında. Bakü, bunun Dağlık-Karabağ ihtilafının çözümünde önemli bir kozun kaybedilmesi anlamına gelebileceğinden korkuyor.

Bir doğal gaz ve geçiş anlaşması sağlanamaması da son yıllarda Bakü ile Ankara arasında önemli bir sorun oluyor. Türkiye, Avrupa pazarı için Rus doğal gaz projeleriyle rekabet halinde olan Nabucco boru hattı projesi sayesinde geçiş rolünü korumayı umuyor. Ankara ve Bakü anlaşma sağlayamadığı sürece, Bakü büyük oranda Rusya'ya bağımlı kalacak.

Erdoğan hükümetinin şimdiden 60'tan fazla ülkeyi kapsayan vizesiz komşuluk politikası, Azerbaycan söz konusu olduğunda güçlüklerle karşılaştı.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Erdoğan ile düzenlediği ortak basın toplantısında, "Vizesiz rejime hazır değiliz." dedi.

ABD merkezli Dış Politika Araştırma Enstitüsü (Foreign Policy Research Institute) kıdemli öğretim üyesi Gerald Robbins, "Cumhurbaşkanı Aliyev'in vize şartlarını kaldırmaya 'hayır" demesi, Türkiye'nin mevcut 'komşularla sıfır sorun' dış politika açılımını aksatıyor." dedi. Robbins, Azeri-Türk ilişkilerindeki güçlüklerin ilgili görünümlerdeki bir değişikliği yansıttığına inanıyor.

SETimes'a konuşan Robbins, "Sovyetler Birliği sonrası dönem 20 yaşına girdi ve yeni politikalar ve tutumlar doğuyor." diyerek şöyle devam etti: "Türki 'kardeş' zihniyetinin modası geçiyor; her ulusun kendi çıkarları ve öncelikleri var."

Robbins, Bakü için, Ankara'nın Ermenistan ile olası uzlaşmasının yarattığı belirsizlik bir yana bırakılsa dahi, Türkiye'nin Dağlık-Karabağ sorunundaki sözlü desteğinin bile gerçekte hiçbir farkedilir değişikliğe yol açmadığını belirtiyor.

Robbins, "Ancak baskın unsur, Hazar petrolü geçiş ücretleriyle ilgili anlaşmazlık ve her iki tarafın aslında pek de 'kardeşlik' niyetleriyle pazarlık etmemesidir." dedi.

Bakü'de, Azerbaycan'daki en büyük muhalefet bloğu olan Eşitlik Partisi'nin (Musavat) genel başkanı İsa Gambar gibi bazı siyasetçiler, son yıllarda soğuyan ikili ilişkilerle ilgili derin kaygılara sahipler. Gambar, "Bu, neredeyse tüm çevrelerde bariz şekilde görülüyor." dedi.

SETimes'a konuşan siyasetçi, "Bu durum, Azerbaycan hükümetinin girişimi yüzünden oluyor." diyerek şöyle devam etti: "Hükümetimiz kapalı bir toplum oluşturmakla ilgilendiği için, insanların ülke dışına, en yakın komşumuz Türkiye'ye bile yayılmasını istemiyor."

Azeri demokratlar Ankara'dan, Azerbaycan'daki demokrasi ve insan hakları gibi alanlarda daha aktif ve açık olmasını bekliyorlar. "Bu bizim hakkımız." diyen Gambar, Türkiye'nin ülkesinin Avrupa-Atlantik entegrasyonuna açılan kapısı olduğunu da ekliyor.

Bakü merkezli Batı-Doğu Araştırma Merkezi'nin başkanı Arastun Oruçlu, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bir sorun olarak Rusya faktörünün altını çiziyor.

İlgili Makaleler

Loading

SETimes'a konuşan Oruçlu, "Son yıllarda Moskova'nın Azerbaycan'daki nüfuzunun artması, Türkiye'yi dışarı itiyor." dedi.

Öte yandan Ankaralı yetkililer gelecek konusundaki iyimserliklerini sürdürüyorlar. Erdoğan'ın AKP milletvekili ve Türkiye-Azerbaycan Dostluk Grubu başkanı Mustafa Kabakçı, "Ülkelerimizin, kardeşlik ve bölgesel fırsatlardan yararlanmanın bir yolunu bulabileceğine inanıyoruz." dedi.

SETimes'a konuşan Kabakçı, Ermenistan, Dağlık-Karabağ ve doğal gaz politikasına atıfta bulunarak, "Azerbaycan'ın Türkiye'nin bölgedeki barışı koruma süreçlerinde yer almaması düşünülemez." dedi.

Kabakçı, Ankara'nın Bakü'nün bölgesel hassasiyetini anladığını söyledi. "Biz Azerbaycan'a sadece, bölgede hiç kimse için büyük birader olma niyetimiz olmadığına dair güvence vermek istiyoruz."

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.
Loading
Oy Ver
 
 

SETimes’da yayınlanan makalelerle ilgili yorumlarınızı kabul ediyoruz.

Bu forumu kullanarak Güneydoğu Avrupa’daki diğer okurlarla etkileşime geçmenizi umut ediyoruz. Bu deneyimi ilginç tutmak için, sizlerden yorum politikasında sıralanmış kurallara uymanızı rica ediyoruz. Yorum göndererek, bu kuralları kabul etmiş sayılıyorsunuz. SETimes.com hassas konular da dahil olmak üzere bütün konularda tartışmayı teşvik etmekle birlikte, yayınlanan yorumlar sadece onları gönderenlerin görüşlerinden ibarettir. SETimes bu yorumlarda dile getirilen fikir veya görüşleri onaylamak veya kabul etmek zorunda değildir. SETimes.com yapıcı tartışmaları memnuniyetle karşılamakla birlikte, kopyalanıp yapıştırılmış materyaller, karşılıksız bağlantılar ve tek satırlık sloganların kullanımını teşvik etmemektedir. Bu, moderatörlü bir forumdur. Kötü amaçlı, saldırgan olduğu görülen veya küfür içeren yorumlar yayınlanmayabilir.

SETimes'ın Yorum Politikası

Focus on Ukraine

Röportaj

Balkan ülkelerinden AB güvenlik ve savunmasına katkı taahhüdüBalkan ülkelerinden AB güvenlik ve savunmasına katkı taahhüdü

Bölge ülkelerinin AB kriz yönetimi misyonlarına, Avrupa Güvenlik ve Savunma Koleji eğitim programlarına ve gizli bilgilerin karşılıklı paylaşım anlaşmalarına katılımı küresel barış ve istikrara destek vermelerine yardımcı oluyor.

SETimes logo

En Popüler

Loading
Loading
Loading

Anket

Avrupa Birliği, Suriye'ye savaşmaya gidenlerin ülkelerine döndüklerinde radikalleşmiş olma ve terörist eylemler gerçekleştirme ihtimallerinin daha yüksek olduğuna inanıyor. Katılıyor musunuz?

Evet
Hayır
Bilmiyorum