Sırbistan Kosova hakkında yeni müzakereler için BM'den destek arıyor

29/07/2010

Sırbistan, Belgrad ile Priştine arasında yeni müzakereler yapılması yönünde çağrıda bulunan bir karar taslağını BM Genel Meclisi'ne sundu.

(B92, Blic - 29/07/10; Reuters, AFP, DPA, Canadian Press, VOA, Beta, B92, Radio Srbija, Blic, Xinhua - 28/07/10)

Cumhurbaşkanı Boris Tadiç parlamentoda yaptığı konuşmada, "Sırbistan dünyanın güçlü ülkeleriyle iyi ilişkilere sahip olmalı." dedi. [Getty Images]

Sırbistan, Kosova'nın bağmsızlığını kınayan ve eski Sırp eyaleti hakkında yeni müzakereler başlatılması yönünde çağrıda bulunan bir karar taslağını 28 Temmuz Çarşamba günü BM Genel Meclisi'ne sundu.

Hareket, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 22 Temmuz'da açıkladığı ve Kosova'nın 2008 yılındaki bağımsızlık ilanının uluslararası hukuka aykırı olmadığını söyleyen danışmanlık niteliğindeki görüşü sonrasında geldi.

Sırbistan'ın BM heyeti tarafından Çarşamba günü sunulan belgede UAD'nin kararı tanınmakla birlikte, "tek taraflı ayrılmanın toprak sorunlarını çözmenin kabul edilebilir bir yolu olamayacağı" belirtiliyor.

Sırbistan'ın Genel Meclis'in bu sonbaharda kabul etmesini umduğu taslak kararda, Belgrad ve Priştine'ye "tüm ihtilaflı konularda barışçı diyalog yoluyla her iki tarafça da kabul edilebilir bir çözüm" aramaları yönünde çağrıda bulunuluyor.

Taslakta Kosova'nın statüsü önerilen müzakerelerde ele alınması gereken bir konu olarak özellikle belirtilmemekle birlikte, gözlemciler Belgrad'ın müzakerelerin devamı yönündeki ısrarının amacının bu olduğuna inanıyorlar.

Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in de aralarında yer aldığı çok sayıda üst düzey Sırp yetkili, son zamanlarda yaptıkları açıklamalarda UAD'nin görüşünün kendilerini eski eyaleti geri kazanma amaçlı savaşı sürdürmekten alıkoyamayacağını söylediler.

BM'nin bir numaralı yargı organı olan UAD'nin Kosova'nın ayrılmaya hakkı olup olmadığı sorusuna yanıt vermediğini savunan Çarşamba günkü taslakta, Genel Meclis'ten Lahey'deki mahkemenin görüşüne dayanan sonuçlar çıkarması isteniyor.

Belgede, Meclis'in 66. oturumunun geçici gündemine "UAD'nin Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilanının uluslararası hukuka uygun olup olmadığına ilişkin danışmanlık niteliğindeki görüşünün kabul edilmesi sonrasındaki faaliyetler" hakkında bir madde eklemesi yönünde çağrıda da bulunuluyor.

Medyada Sırbistan dışişleri bakanlığından yapılan bir açıklamaya dayanılarak çıkan haberlerde, taslak kararın Güvenlik Konseyi'nin bütün daimi üyeleri ve bazı uluslararası unsurlarla yapılan istişareler sonrasında BM'ye sunulduğuna işaret ediliyor.

Fakat Belgrad merkezli Blic gazetesi 29 Temmuz Perşembe günkü bir haberinde, Almanya ve 15 ulustan oluşan organın beş daimi üyesinden üçünün -İngiltere, Fransa ve ABD- belgenin metnine kesinlikle karşı çıktığını ileri sürdü.

Sırbistan'In yeni diplomasi hamlesine destek toplamak amacıyla, Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç Kosova konusunda gelecek hafta yapılacak Güvenlik Konseyi toplantısı öncesinde ek istişarelerde bulunmak üzere Çarşamba günü New York'a gitti. Jeremiç burada Tarafsız Hareket'in bir konferansında da konuşacak ve bir takım BM üye ülkelerinin büyükelçileriyle temaslarda bulunacak.

Kosova'nın bağımsızlığının yeni ülkeler tarafından tanınmasını engellemeye çalışan Sırp hükümeti, bu hamleyi yapmaya yakın durduğuna inanılan 55 ülkeye elçiler göndermeye karar verdi ve bildirildiğine göre 40 diğer başkentteki büyükelçilerinden de bu göreve odaklanmalarını istedi. Kosova bugüne kadar ABD, 27 AB üye ülkesinin 22'sinin yanı sıra Bosna-Hersek dışındaki tüm eski Yugoslav cumhuriyetleri de dahil olmak üzere 69 ülke tarafından tanınmış durumda.

Bu arada Kosova da, BM üyeliği hedefi doğrultusunda yeni ülkelerin bağımsızlığını tanımasını sağlama amaçlı kampanyasını yenilemeyi planlıyor.

Uzmanlara göre, Kosova müzakerelerinin sürdürülmesi mümkün olmakla birlikte en büyük sorunu Priştine ve Belgrad'ın müzakerelerde görüşülmesi gereken konularla ilgili tutumlarının arasındaki uçurum oluşturuyor.

Washington'daki Woodrow Wilcon Center'da görevli Martin Sletzinger Belgrad merkezli Beta haber ajansına verdiği bir röportajda, "AB ve Kosovalılar, müzakerelerde Sırp azınlıklar Arnavut çoğunluk arasındaki mevcut ilişkilere rehberlik eden teknik konuların ele alınmasını umuyorlar." diyerek şöyle devam etti: "Sırplar içinse, doğal olarak, görüşmeler statü ve Sırbistan'ın Kosova ile ilişkisi konusunda olmalı."