Türk lider Erdoğan Ermeni göçmenleri sınırdışı etmekle tehdit etti

18/03/2010

Savaş döneminde yaşanan Ermeni katliamlarını soykırım olarak nitelendiren parlamento kararları Ankara'nın sert tepkisine yol açtı.

(Zaman, EurActiv, The Times, Wall Street Journal, The Irish Times - 18/03/10; Hürriyet, AP, Reuters, DPA, BBC, RFE/RL, Telegraph - 17/03/10)

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 16 Mart Salı günü yaptığı açıklamada, "Şu anda ülkemizde yaşayan 170 bin Ermeni var. Bunların sadece 70 bini Türk vatandaşı." dedi. [Getty Images]

Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan bu hafta yaptığı açıklamada, yabancı parlamentoların 1. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen Ermeni katliamlarını soykırım olarak nitelendiren kararları geçirmeye devam etmeleri halinde, Türkiye'de çalışan yüz binlerce Ermeni'nin sınır dışı edilebileceği konusunda uyardı.

Kısa bir çalışma ziyareti için Londra'da bulunan Erdoğan 16 Mart Salı günkü açıklamasında, Türkiye'de yaşayan 170 bin etnik Ermeni'nin sadece 70 bininin Türk vatandaşı olduğunu söyledi.

Türkiye'nin iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) lideri, "Geri kalan 100 binini görmezden geliyoruz." diyerek şöyle devam etti: "Yarın, gerekirse bunların 100 binine ülkelerine dönmelerini söyleyebilirim, çünkü benim vatandaşım değiller. Onları ülkemde tutmak zorunda değilim."

Başbakanın sözleri, İsveç parlamentosunun 1915 yılında yaklaşık 1,5 milyon Ermeni'nin katledilmesini soykırım olarak nitelendiren bir kararı mümkün olan en ufak farkla kabul etmesinden beş gün sonra geldi.

Bağlayıcı nitelikte olmayan benzer bir karar da bir hafta önce ABD Meclisi Dışişleri Komitesi'nde 23'e karşı 22 oyla kabul edilmişti ve şimdi de Beyaz Saray'ın söz konusu tedbire karşı olduğu yönündeki açıklamasına rağmen genel mecliste oylamaya sunulacak.

Belgenin 4 Mart'taki kabulünün Washington'un Ankara ile ilişkilerinde atılmış bir geri adım olduğunu kabul eden ABD'nin Dışişleri Bakan Yardımcısı Philip Gordon, Çarşamba günü yönetimin kararın onayını engelleyemeyeceğini söyledi.

Gazetecilere verdiği demeçte Gordon, "Kongre bağımsız bir organdır ve karar verdikleri şeyi yapacaklardır." dedi.

İki belgenin geçirilmesine kızan Ankara, derhal Stockholm ve Washington büyükelçilerini istişarelerde bulunmak üzere geri çağırıd.

Türkiye Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflama döneminde ülkede binlerce Ermeni'nin öldürüldüğünü kabul etmekle birlikte, bunu genel kargaşa dönemindeki bir ırklar arası çatışmaya bağlıyor. Ülke ayrıca kurban sayısının abartıldığını da savunuyor.

ABD'li ve İsveçli milletvekillerinin soykırım kararlarını onaylamasını "şov" olarak nitelendiren Erdoğan, ABD ve Batı Avrupa'daki nüfuzlu Ermeni diasporasını bu gibi eylemlerin arkasında olmakla suçladı.

Başbakan ayrıca, ABD komitesi ve İsveç parlamentosunun aldığı kararların ülkesinin komşu Ermenistan ile ilişkileri normale döndürme çabalarını olumsuz etkileyebileceği konusunda da uyardı.

Türk Zaman gazetesinde yer alan sözlerinde Erdoğan, "Sıfır sorun politikasına bağlıyız, fakat bir elimizi uzattığımızda karşı taraf yumruğunu sıkarsa yapabileceğimiz bir şey yok." dedi.

Türk mevkidaşının sınır dışı tehditlerini kınayan Ermenistan Başbakanı Tigran Sarkasyan da Çarşamba günü bu tür siyasi açıklamaların "ilişkilerin ilerlemesine katkıda bulunmadığını" vurguladı.

Erdoğan'ın Ermeni göçmenlerin sınır dışı edilme olasılığıyla ilgili uyarıları, bunları ayrımcı ve kabul edilemez olarak nitelendiren Türkiye'deki sivil toplum gruplarının da sert eleştirilerine hedef oldu.

İnsan Hakları Derneği başkanı Öztürk Türkdoğan Zaman tarafından aktarılan sözlerinde, "Bu sözler bazılarının insanların sınır dışı edilmesinin zorunlıu göçün 2010 versiyonu olduğunu düşünmesine yol açabilir." diyerek şöyle devam etti: "Dünyanın her tarafında birçok Türk işçisi var; bu da uluslararası bir sorun olduğunda Türkiye'nin bunların sınır dışı edilmesini kabul edeceği anlamına mı geliyor?"