Makedonya enerji önceliği olarak doğalgaza odaklandı

15/03/2010

Petrol ve elektrik Makedonya'nın enerji arzının ana direkleri olmakla birlikte, doğalgaz geleceğin kaynağı olarak görülüyor. Onu savunanlar, petrolün bu temiz alternatifi için 20 yıldan uzun süredir kulis yapıyor.

Southeast European Times için Üsküp'ten Zoran Nikolovski'nin haberi -- 15/03/10

Makedonya'nın tamamına doğalgaz sağlamanın maliyeti 270 milyon avro olarak tahmin ediliyor. [Getty Images]

İthal enerjiye dayanan bir ekonomide, hükümetin Makedonya'nın bu yıl 2009'a oranla yaklaşık %14 daha fazla enerji harcayacağı yönündeki tahminleri makul derecede ılımlı olarak görülüyor. Ülke kendi ihtiyacından %60 daha fazla enerji üretebileceğinden emin görünüyor ve doğalgazı ihtiyaçlarının temeli olarak görüyor.

Hükümet Makedonya'nın enerji ihtiyaçlarını karşılamaya 383 milyon avro ayırmışken -ki bunun büyük kısmı ham petrol ve elektriğe harcanacak-, enerji bütçesinin yaklaşık altıda biri doğal gaz alımında kullanılacak.

Doğalgaz, ham petrol kullanımında 2009 yılına oranla %5'lik bir artış yaşanacağı yönündeki beklentilere rağmen giderek daha fazla oranda ucuz ve çevre açısından temiz bir enerji kaynağı olarak görülüyor. Makedonya'nın başlıca doğalgaz ithalatçıları ve dağıtımcıları olan Makpetrol ve GAMA'nın yanı sıra, birçok analist doğalgazın Makedonya'nın geleceğin enerjisi olduğuna inanıyor.

Doğalgaza duyulan ilgi yeni değil; yetkililer ve enerji uzmanları 20 yıldan uzun süredir toplu doğalgaz kullanımını tartışıyorlar. Fakat şu anki kullanım, ülkenin yıllık enerji tüketiminin sadece altıda biri.

Ekonomi Bakanı Fatmir Besimi, gereken gaz altyapısını inşa etmenin öncelik olduğunu söylüyor. Bölgesel boru hattı projeleri Nabucco -ABD tarafından desteklenen- ve Rus Güney Akımı ileride kullanım için düşünülüyor.

"Bu projelerle Makedonya, boru hatlarının beş veya altı geçiş noktasının tümünü kapsama olanağına sahip." diyen Besimi şöyle devam etti: "Makedonya Balkanlar'ın ortasında yer aldığı için iyi bir pozisyon elde edebilir ve bu da o segmentte önemli bir rol oynamak için iyi bir fırsattır." Adı gizli tutulmak kaydıyla konuşan eski bir Makpetrol uzmanı SETimes'a verdiği demeçte, "doğalgazın en ekonomik enerji kaynağı olduğunu ve Makedonya'nın on yıl önce tüm topraklarını doğalgaza bağlamak için kaynak ayırmamış olmasının yazık olduğunu" söyledi.

Hükümet, Makedonya'da doğalgaza geçiş çalışmalarının bu yıl başlayacağını söylüyor. Aralık ayında Rusya'yı ziyaret eden Maliye Bakanı Zoran Stavrevski, iki ülke arasında kararlaştırılan doğalgaza geçiş projelerinin Rusya'nın Makedonya'ya olan 44 milyon avroluk borcunu sildiğini söyledi.

Stavrevski, "Çalışma neredeyse sonuçlandı. Yapılacak bir anlaşmanın metnini Rusya Maliye Bakanlığı ile uyumlu hale getirdik." dedi.

Makedonya'yı doğal gaza geçirmenin maliyeti 270 milyon avro olarak tahmin ediliyor. Bugüne kadar Deve Bayırı'ndaki Bulgar sınırından Üsküp'e kadar uzanan doğalgaz şebekesi tamamlanmış durumda. Dev çelik fabrikası Zelezarnica ve çimento fabrikası Cementarnica gibi başkentteki çok sayıda büyük firma yaygın şekilde doğalgaz kullanmasına karşın, Üsküp daha küçük kullanıcılara yönelik bir şebekeye sahip değil.

Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı ana boru hattı rotalarının 73 milyon avroya mal olacak Klecovce-Bitola doğalgaz boru hattı, 29 milyon avroluk Üsküp-Gostivar ve 49 milyon avroluk Stip-Gevgeliya boru hatlarını kapsayacağını duyurdu.

Ulaştırma bakanlığı yetkilileri şebekenin en verimli şekilde Yunanistan'a uzanan Rus boru hattı yoluyla veya şu anda Yunanistan ile İtalya'yı bağlamakta olan boru hattı üzerinden bağlanabileceğine inanıyorlar.

Ödenmiş Rus borcundan gelen para, batıda Üsküp'ten Kalkandelen'e kadar olan tüketicilere yönelik ikincil bir şebeke kurulmasında kullanılacak.