Büyük bölünme: Ban Kıbrıs'ta çözüm değil, teşvik önerdi

04/02/2010

BM genel sekreterinin ziyareti protestolara yol açmakla birlikte zor durumdaki yeniden birleşme müzakerelerinde önemli bir atılım gerçekleştirmedi.

Southeast European Times için Barış Yılmaz'ın haberi-- 04/02/10

BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon Lefkoşe'nin Ledra Caddesi sınır kapısının Türk kesimini ziyaret etti. [Getty Images]

BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon'un bölünmüş Kıbrıs adasına yaptığı ziyaret, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum liderlerine barış müzakerelerini hızlandırma yönünde yaptığı bir çağrıyla 3 Şubat Çarşamba günü sona erdi.

Ziyaret nihayetinde sembolik olmaktan öteye geçmedi ve bu yüzden de Kıbrıs Rumlarının Ban için verilen bir resepsiyonu geri çevirmelerine neden oldu. Protestocular, Ban'ın kuzeydeki Türk yönetiminin tarafının ziyaret etmesine kızdılar.

KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat üç günlük ziyaret sonrasında yaptığı açıklamada, "Görüş farklılıklarımız sürüyor" dedi.

Ban da şöyle ekledi: "Kimse Kıbrıs sorununun çözümünün kolay olduğu hayaline kapılmış değil. Barış müzakereleri hiçbir zaman kolay olmaz. Fakat ilerleme vakti geldi. Bu, Kıbrıs halkının bizzat kendisi için yürüteceği bir süreç."

Kıbrıs 1964 yılından beri Rum ve Türk nüfuslarının sınırları arasında bölünmüş durumda. Talat ve Kıbrıs Rum mevkidaşı Cumhurbaşkanı Dimitris Hristofyas, Eylül 2008'den bu yana aralarındaki görüş farklılıklarını gidermek amacıyla yüz yüze görüşmeler yürütüyorlar. Çözüm bekleyen bir dolu sorun barış sürecini engellemeye devam ediyor.

Talat ve Hristofyas yayınladıkları ortak bildiride, "Son üç haftadır daha çok Yönetim ve Yetki Paylaşımı Bölümü üzerinde çalıştık ve önemli ilerlemeler kaydettik." diyerek bir çözüme ulaşma konusundaki kararlılıklarının altını çizdiler.

Nisan ayında Kıbrıs Türk tarafında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde bir atılım yapılması yönündeki baskılar artıyor. Talat'ın seçimlerdeki rakibi popülerliği giderek artan Derviş Eroğlu olacak. Eroğlu kazanırsa, gözlemciler yeniden birleşme sürecinin rayından çıkmasından korkuyorlar. Bu olursa, Türkiye'nin AB üyelik süreci de ciddi şekilde zarar görecek.

Kıbrıs Rum yönetimi zaten AB üyesi olduğu için, şüpheciler Rum kesiminin müzakereleri Ankara'nın AB adaylığına destek verme karşılığında Türkiye'den taviz koparmak için kullandığına inanıyorlar.

Ban'ın kişisel ilgisi ve ilerleme sözüne rağmen -her iki taraf da başlangıça kıyasla daha yakın olduğunu ileri sürmesine karşın bunu gösteren hiçbir şey yok- BM şefinin ziyareti Kıbrıslılar tarafından bir protesto dalgasına yol açtı.

Ban Talat ile kuzeydeki Kıbrıs Türk kesimindeki cumhurbaşkanlığı ofisinde biraraya geldi. Buluşma mekanı Kıbrıs Rum siyasi liderlerinin protestolarına yol açarken hükümet hoşnutsuzluğunu dile getirdi

Dört Kıbrıs Rum siyasi partisi kızgınlığını dile getirdi ve Ledra Palas Hotel'de Ban onuruna verilen bir resepsiyona katılmayı reddetti. Cyprus-Mai'deki bir görüşte, söz konusu hareketin basında "Ban'ın 'Kıbrıs sorununa çözüm bulmanın zamanı gelmiştir' yönündeki savına tezat oluşturan gereksiz bir kötü niyet gösterisi" olarak kınandığı ileri sürüldü.

Türk köşe yazarı Yusuf Kanlı da boykotun kötümserliğe yol açtığına işaret etti.

Hürriyet Daily News'teki yazısında Kanlı, "Son 45 yıldır adayla ilgili bir anlaşmayı engelleyen de işte Kıbrıs Rum yönetiminin ve siyasi elitinin bu zihniyeti olmuştur." dedi.

Uzun süredir Türkiye'nin Kıbrıs'ta çözüm yolunda çalışmak yönündeki isteksizliğini eleştiren liberal akademisyen ve köşe yazarı Mansur Akgün de artık umut görmüyor.

Liberal görüşlü Referans gazetesindeki yazısında Akgün, "Kendimizi kandırmayalım. Kıbrıs barış müzakerelerinde tek bir ilerleme işareti yok" diyerek şöyle devam etti: "Kıbrıs Rumları Türkiye'nin AB üyelik yolundaki ilerlemesini rehin aldıklarına inandıkları sürece Kıbrıs'ta adil bir çözüme ulaşmak imkansız."