Sırplar NATO üyeliğini tartışıyorlar

13/01/2010

Sırbistan NATO'ya resmi üyelikten uzak olsa da, ülkede bu konuyla ilgili sıcak bir tartışma sürüyor.

Southeast European Times için Belgrad'dan Igor Jovanoviç'in haberi – 13/01/10

[NATO]

11 Ocak Pazartesi günü, 200 Sırp aydından oluşan bir grup Belgrad makamlarının gizlice İttifaka doğru yöneldiklerini iddia ederek NATO üyeliği konusunda referandum çağrısında bulundu.

Yazar Matija Beckoviç tarafından okunan bildiride aydınlar, "Sırbistan bir çok defa 'bağımsız Kosova devletini asla tanımayacağını', yani NATO'ya asla katılmayacağını duyurmuştur. 'Bağımsız Kosova', o ülkeyi yaratan ve kendisine onun içinde yüksek ve mutlak bir yetki vermiş olan NATO'nun işidir." dediler.

Sırp siyaset yelpazesinin çeşitli bölümlerinden üyeleri olan gevşek grup daha önce hiç birlikte çalışmamış ve özellikle NATO üyeliğine karşı çıkmak için birleşmiş gibi görünüyor.

Belgeye göre, NATO üyeliğine karşı çıkmanın başlıca nedenlerinden birisini de İttifakın 1999 yılında eski Yugoslavya'ya düzenlediği ve yaklaşık 2 bin 500 sivilin hayatını kaybettiği harekat oluşturuyor.

Grup, gizli bir anlaşmaya dair korkularının 4 Aralık'ta Brüksel'de gerçekleşen NATO dışişleri bakanları toplantısı sonrasında yapılan bir basın açıklamasıyla doğrulandığını söyledi.

Açıklamada, NATO'nun "Sırbistan'ın son dönemde İttifak ile işbirliğini güçlendirme yolunda almış olduğu tedbirlerden memnun olduğu" belirtilmesine karşın, Sırp kamuoyu bu tür herhangi bir tedbirden bihaber durumda.

Anketler, Sırp halkının çoğunluğunun NATO üyeliğine karşı olduğunu ileri sürüyor. 7 Kasım 2009'da, Özgür Seçim ve Demokrasi Merkezi nüfusun %51'inin üyeliğe karşı olduğunu gösteren bir anketin sonuçlarını açıkladı. Ankette halkın sadece %25'inin lehte olduğu görülüyor.

Ancak Savunma Bakanı Dragan Sutanovac Sırbistan'ın NATO'ya katılmasının mantıklı olduğuna inanıyor.

Belgrad merkezli Press gazetesine verdiği demeçte "NATO üyeliğini kimsenin Sırbistan'ın AB üyeliğine şart koşmadığı doğrudur, fakat Sırbistan'da Avrupalı değerlere dayanan bir sistem kurmak istiyorsak, Avrupa-Atlantik güvenlik sistemini katmak zorunda olduğumuz da doğrudur." diyen Sutanovac, NATO üyeliğinin Sırbistan açısından herhangi bir olumsuz sonuç doğuracağını zannetmediğini de sözlerine ekledi.

Ancak şu anda muhalefetteki Sırp İlerleme Partisi'nin bir temsilcisi olan emekli Ordu Generali Bozidar Deliç, İttifaka katılmakla Sırbistan'In önemli bir müttefik olan Rusya'dan gördüğü desteği kaybedebileceğini söyledi.

Moskova, Belgrad'ın Kosova'nın bağımsızlığını tanımaya karşı tutumunu sürekli olarak savunmuştu.

Sırbistan'ın bütün komşuları ya NATO üyesi ya da üye olmak istiyor. Sırbistan ise Aralık 2006'da NATO'nun Barış için Ortaklık programına üye oldu. NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen Ekim 2009'da İttifakın Sırbistan'ın üye olduğunu görmek istediğini söyledi.

Aralık 2007'de Sırbistan, parlamentoda kabul edilen bir kararla askeri tarafsızlık söz verdi.