Belgrad-Saraybosna doğrudan tren seferi tekrar başladı

15/12/2009

Tren, savaş yüzünden durmasından neredeyse 20 yıl sonra Pazar günü tekrar seferlere başladı.

(Independent, EurActiv, Emportal, Reuters - 14/12/09; AP, Euronews, BBC, Radio Netherlands, The Times - 13/12/09; B92 - 12/12/09; Reuters - 09/12/09)

13 Aralık Pazar günü, Saraybosna tren istasyonunda Belgrad'a giden bir trenin yanında duran demiryolu işçisi görülüyor. [Getty Images]

Belgrad ile Saraybosna'yı birbirine bağlayan doğrudan tren seferi, eski Yugoslavya'nın 1990'ların başlarında sonunda paçalanmasıyla sonuçlanan savaşlara itilmesi nedeniyle sona ermesinden yaklaşık 18 yıl sonra, 13 Aralık Pazar günü tekrar çalışmaya başladı.

Sırbistan ve Bosna-Hersek (BH) başkentleri arasındaki tren, gidiş-dönüş 31 avro karşılığında günde bir kez sefer yapacak. Eskiden altı saat süren tek yönlü yolculuk, Hırvatistan'dan geçen 500km'lik demiryolu güzergahı üzerindeki yeni sınırlar ve rayların kötü durumu nedeniyle bugün sekiz saatten fazla sürüyor.

Savaş öncesi Yugoslavya'da günde üç sefer yapılıyor ve kayakçılar ve iş insanları tarafından sıklıkla kullanılıyordu. Şık Olympic Express trenlerinin her biri 1980'lerin çok ırklı federe devletinin gururu olarak görülüyor ve en az bir düzine tıklım tıklım dolu vagondan oluşuyordu.

Seferlerin yeniden başladığı Pazar günü, Belgrad'dan Express 451'e 17 kişi bindi ve bunların sadece dokuzu Saraybosna'ya kadar tam yolculuk yaptı. Başka bir tren de yaklaşık on yolcuyla BH başkentindeki tren istasyonundan kalktı.

Her bir trenin üç vagonu vardı -BH'nin Sırp idaresindeki tarafı olan Sırp Cumhuriyeti'nin demiryolu işletmelerine ait bir yolcu vagonu, ülkenin Müslüman-Hırvat tarafı olan BH Federasyonu'na (BHF) ait bir yolcu vagonu ve Sırbistan'a ait bir yemek vagonu. Bu vagon, trenin Hırvat topraklarında olmaması koşuluyla yolcuların sigara içmelerine izin verilen tek vagon olarak hizmet veriyor.

Fakat lekeli camları ve eski püskü koltuklarıyla, eskiden bu güzergahı kat eden vagonlara benzemekten çok uzaklar.

Yine de yetkililer, yaklaşmakta olan kıştatilleri ve düşük bilet fiyatının daha fazla insanın bu hizmete çekilmesine yardım edeceğinden umutlular.

BHF demiryolu işletmelerinin baş kondüktörü Namık Hayriç geçtiğimiz Reuters'e verdiği demeçte "Trafiğin savaştan önceki seviyelere tam olarak döneceğini düşünmüyorum. En fazla %50'sine ulaşır." diyerek, gerekirse yeni vagonların eklenebileceğini belirtti.

Ancak 1990'ların başlarında yaşanan ihtilafların açtığı yaralar tam olarak iyileşmedi ve iki eski Yugoslav cumhuriyetinin halkları arasındaki uzlaşma yavaş gerçekleşti.

BH'deki 1992-1995 ihtilafı sırasında, onda biri eski Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç komutanı altındaki güçler tarafından gerçekleştirilen 43 aylık Saraybosna kuşatması sırasında öldürülmek üzere 100 binden fazla insan hayatını kaybetti.

Pazar günü Saraybosna'da yeni Express 451'e binen yolculardan birisi Euronews'e "hem üzgün hem de sevinçli" olduğunu söylerken, bir diğeri bunu "bir nevi tarihi bir an" olarak nitelendirdi.

Sırp başkentinden kalkan trenin yolcuları arasında yer alan Belgradlı avukat Branko Rogosiç de aynı duyguları paylaşır gibi göründü.

AP tarafından Pazar günü kaydedilen sözlerinde Rogosiç, "Bu bağlantıyı tekrar kurmak gerçekten özel bir olay." dedi.

Bu, trenin makinisti Dusan Bosnyakoviç için de tarihi bir andı.

İngiliz Independent gazetesi tarafından aktarılan sözlerinde "Bunca yıl sonra Saraybosna'ya giden ilk treni götürmekten gurur duyuyorum" diyerek şöyle devam etti: "Halklar arasındaki bağların tekrar kurulması iyi bir şey."