Avrupa Parlamentosu: AB adayları reformları sürdürmeli

27/11/2009

Yeni hazırlanan taslak bir belgede, Kopenhag kriterlerine "tam ve harfiyen" uyumun potansiyel AB üye ülkeleri için "zorunlu" olduğu belirtiliyor.

(Zaman - 27/11/09; Avrupa Parlamentosu, Europolitics, MIA, B92 - 26/11/09)

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn AB'nin kapılarının Batı Balkan ülkeleri, Türkiye ve İzlanda'ya açık kalmasını istedi. [Getty Images]

Avrupa Parlamentosu (AP) 26 Kasım Perşembe günü yaptığı açıklamada, AB'nin genişlemesinin sürdürülmesine verdiği desteği yinelemekle birlikte, Birliğe üyelik umutları besleyen ülkelerin 27 ulustan oluşan bloğa katılabilmek için reformları sürdürmeleri gerektiğini söyledi.

Avrupa Komisyonu'nun (AK) 2009 genişleme stratejisiyle ilgili bir kararında AP, genişlemenin "tüm AB politikalarının en başarılılarından biri çıktığını ve hem mevcut hem de yeni üye ülkelere fayda sağladığını" söyledi.

Ancak meclisin dışişleri komitesi başkanı Gabriele Albertini tarafından hazırlanan belgede, Kopenhag üyelik kriterlerine "tam ve gayretli" uyumun hem başvuru sahibi hem de AB üye ülkeleri için "zorunlu" olduğu da vurgulandı.

Hırvatistan, Makedonya ve Türkiye resmi AB aday ülkeleriyken, Arnavutluk, Bosna-Hersek (BH), Kosova, Karadağ ve Sırbistan şu anda potansiyel aday olarak görülüyorlar. Üyelik başvurusunu bu yılın başlarında sunan İzlanda'nınsa, köklü demokrasi geleneği ve AB mevzuatına üst seviyedeki uyumu sayesinde yakın gelecekte resmi aday olarak kabul edilmesi büyük olasılık.

AP, Batı Balkan ülkeleri ve Türkiye'nin hukukun üstünlüğünü güçlendirme amaçlı reformları hayata geçirmede gösterdiği çabaları memnuniyetle karşıladı. Ancak meclis, "bazı ülkelerin başta yolsuzluk ve organize suçla mücadelede olmak üzere önemli güçlüklerle karşılaşmaya devam ettiklerini" belirterek daha fazla çaba gösterme gereğine de işaret etti.

AB milletvekilleri bölgedeki etnik azınlık gruplarının içinde bulunduğun durumu iyileştirme çağrısında da bulundular ve ifade özgürlüğüne aday ve potansiyel aday ülkelerinin bazılarında "henüz tam olarak saygı gösterilmemesinden" duyduğu endişeyi dile getirdiler.

Kararda, AP'nin "medyanın siyasi nüfuzdan uzak kalmasını sağlama ve düzenleyici organların bağımsızlığını güvence altına almayı Batı Balkanlar ve Türkiye için öncelik olarak gördüğü" belirtildi.

Belgede Batı Balkanlar'a, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesiyle (ICTY) ile tam işbirliğinin üyelik yolunda ilerlemenin önemli bir şartı olduğu da hatırlatıldı.

Kararda, komşularıyla devam eden sorunları olan ülkelerin onları genişleme sürecinin mümkün olduğu kadar erken safhalarında çözüme kavuşturmak için her türlü çabayı sarfetmeleri gerektiği de vurgulandı. Aksi takdirde, Brüksel'in çözüm bulmak için elinde geleni yapacağı belirtildi.

AP, "Bu gibi anlaşmazlıklar kendi doğaları gereği üyelik yolundaki ilerlemeye engel teşkil etmemekle birlikte, AB'nin bu kadar olağandışı ikili anlaşmazlıklar tarafından engellenmekten kaçınması ve bunları üyelikten önce çözmeye girişmesi gerekmektedir." dedi.

Kararda AB'ye Sırbistan ile arasındaki Geçici Anlaşmayı daha fazla gecikmeden onaylaması yönünde çağrıda da bulunuldu ve Belgrad'ın ICTY ile işbirliğinde daha fazla ilerleme kaydetmesi memnuniyetle karşılandı. Ancak milletvekilleri, Sırp makamlarının Kosovalı Sırpları Kasım ayı ortasında yapılan seçimleri boykot etmeye çağırmalarından duyduğu üzüntüyü de dile getirdiler. Sırbistan'dan ayrıca, başta kuzey Kosova'da olmak üzere AB'nin hukukun üstünlüğü misyonu EULEX ile işbirliğini hızlandırması da istendi.

AP, Arnavutluk ve Karadağ'ın kaydettiği ilerlemeye de övgüde bulundu ve bu ülkeleri AB üyeliği için gereken reformları uygulamaya devam etmeye çağırdı. Milletvekilleri, BH'nin güvenlik ve sınır denetimi alanında bir miktar ilerleme kaydettiğini belirtmekle birlikte ülkenin potansiyel aday bir ülke olarak "sınırlı ilerleme" göstermesinden hoşnutsuz olduklarını ifade ettiler. Vekiller, "istikrarsız siyasi ortam ve her iki tarafın da paylaştığı ortak bir vizyon eksikliği konusunda giderek artan endişelerini" dile getirdiler ve ülke siyasilerinin ateşleyici dil kullanmalarını kınadılar.