Sırbistan işbirliği konusunda onay arıyor

06/11/2009

Sırp yetkililer Perşembe günü yaptıkları açıklamada, BM başsavcısı Serge Brammertz'in ülkenin Lahey mahkemesiyle işbirliği konusunda Belgrad'ın AB üyelik hedefi konusunda kilit önem taşıyan olumlu bir değerlendirmede bulunması yönündeki umutlarını dile getirdiler.

(AP, AFP, Reuters, DPA, Beta, B92, Sırp Hükümeti, Avrupa Parlamentosu - 05/11/09; AFP - 04/11/09; AP - 03/11/09)

Sırp savaş suçları savcısı Vladimir Vukceviç 4 Kasım Çarşamba günü yaptığı açıklamada, BM raporunda ülkenin iki kaçak zanlının adalete teslim edilmesi yönündeki çabalarda sergilediği "tam işbirliğinin" tanınmasını umduğunu söyledi. [AFP]

Sırp liderler 5 Kasım Perşembe günü BM başsavcısı Serge Brammertz'e Belgrad'ın Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından aranan geri kalan iki savaş suçları zanlısını yakalama yönünde her türlü çabayı göstermekte olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Boris Tadiç Brammertz ile görüşmesi sonrasında yayınladığı bildiride, Sırbistan'ın eski Bosnalı Sırp ordu komutanı Ratko Mladiç ve eski Hırvat Sırp lider Goran Haciç'i "yoğun bir şekilde" aradığını söyledi.

Brammertz, Sırbistan'ın kaçak zanlıları yakalama çabaları da dahil olmak üzere Lahey mahkemesiyle olan işbirliğini gözden geçirme amaçlı iki günlük bir ziyaret için Çarşamba günü Belgrad'a geldi. Başsavcı gelecek ay BM Güvenlik Konseyi'ne konuyla ilgili bir rapor sunacak.

ICTY'nin Mladiç aleyhindeki 15 maddelik değiştirilmiş iddianamesinde, şüpheli Bosna-Hersek'teki (BH) 1992-1995 ihtilafı sırasında işlenmiş zulüm, yok etme ve cinayet, sürme, insanlık dışı eylemler ve rehin alma gibi savaş suçlarıyla suçlanıyor. Mladiç ayrıca, 7 binden fazla Bosnalı Müslüman erkek ve oğlan çocuğunun öldürüldüğü 1995 Srebrenitsa katliamı ve 43 ay süren Saraybosna kuşatmasında oynadığı iddia edilen rollerden ötürü iki adet de soykırım suçlamasıyla karşı karşıya bulunuyor.

Mladiç'in eski güvenlik şefi Haziran ayında Belgrad'daki bir mahkemeye verdiği ifadede, Avrupa'nın en azılı savaş suçları zanlısının 2002 yılına kadar ordu himayesinde Sırbistan'da yaşadığını söyledi.

Gerek o gerekse Hırvatistan'daki 1991-1995 ihtilafındaki rolünden ötürü savaş suçlarıyla suçlanan Haciç'in Sırbistan'da gizlendiği yönünde yaygın bir inanış var.

Başbakan Mirko Zvetkoviç Brammertz ile Perşembe günkü görüşmesi sonrasında yaptığı açıklamada, ikilinin tutuklanmasının "Sırp hükümeti için bir öncelik" olduğunu söyledi.

Hükümetten yapılan açıklamada, BM başsavcısının "Sırbistan'ın mahkemeyle olan işbirliği seviyesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdiği ve ilgili bütün makamların verimliliğine övgüde bulunduğu" kaydedildi.

Ziyaretinde Brammertz, Sırbistan'ın ICTY ile işbirliğinden sorumlu konsey başkanı Rasim Ljajiç ve ülkenin savaş suçları savcısı Vladimir Vukceviç ile de bir araya geldi.

Brammertz ile görüşmesi sonrasında Belgrad merkezli Beta haber ajansına verdiği demeçte Ljajiç, "Arşivlerin ulaşılabilirliği, belgelere erişim ve tanıkların sır tutma yükümlülüğünden kurtarılması konusunda neredeyse hiç açık mesele olmadığını karşılıklı olarak kabul ettik." diyerek şöyle devam etti: "Geriye kalan tek açık sorun iki zanlının yakalanmasıdır."

ICTY ile tam işbirliği Sırbistan'ın AB entegrasyon sürecinde ilerlemesine önşart teşkil ediyor.

Vukceviç de Perşembe günü Reuters'e verdiği bir röportajda, Sırbistan'ın bu şartı yerine getirme yönünde "siyasi iradeye" sahip olduğunu söyledi. Savcı ayrıca, yakın tarihli bir ankete göre Sırp halkının büyük çoğunluğu buna karşı çıksa da "Mladiç'in yıl sonuna kadar tutuklanacağına" inandığını belirtti.

Sırp savcı, Brammertz'in hazırlayacağı raporda ülkesinin iki kaçak zanlıyı adalete teslim etmede sergilediği "tam işbirliğinin" tanınması yönündeki umudunu da dile getirdi. Reuters'e konuşan Vukceviç, yakında 16 şahsın daha tutuklanacağını da belirtti. Bu kişiler, BH ve Hırvatistan'daki ihtilaflar sırasında üç ayrı olayda toplam 45 kişinin öldürülmesinde rol oynamaktan zan altında bulunuyorlar.

Sırbistan Nisan 2008'de, 27 ülkeden oluşan bloğa nihai üyelik yolundaki ilk büyük adım olan İstikrar ve Ortaklık Anlaşması'nın (SAA) yanı sıra bir Geçici Ticaret Anlaşması'nı Birlikle imzaladı. Ancak her iki anlaşmada henüz yürürlüğe konmuş değil.

Avrupa Komisyonu'na göre, AB liderleri Sırbistan'ın ICTY ile tam işbirliği yaptığına karar verir vermez SAA parlamentoların onayına sunulacak ve Geçici Anlaşmanın da uygulanmasına başlanacak.