BH'nin Butmir süreci devam edecek

22/10/2009

Yeni tur müzakerelere rağmen, BH'nin önde gelen siyasi partilerinin liderleri önemli anayasa reformları konusunda birbirlerinden ayrı tutumlarını sürdürüyorlar.

(AFP, AP, BBC, FT, AKI, EurActiv, Fena, Beta, B92, Blic, Yüksek Temsilciler Dairesi - 21/10/09; Reuters, AFP, DPA, AKI, BBC, B92 - 20/10/09; Yüksek Temsilciler Dairesi - 19/10/09)

İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt (solda) ve ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı James Steinberg 21 Ekim Çarşamba günü Saraybosna yakınlarındaki Butmir'deki EUFOR karargâhında bir basın toplantısı düzenledi. [Getty Images]

Sürecin uluslararası arabulucuları 21 Ekim Çarşamba günü yaptıkları açıklamada, Bosna-Hersek'in (BH) nihai AB ve NATO üyeliğinin önünü açacak olan önemli anayasa değişikliklerini konu alan ikinci tur müzakerelerden anlaşma çıkmadığını söylediler.

İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt ve ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı James Steinberg, önde gelen Boşnak, Sırp ve Hırvat partilerinin liderlerinin ülkenin yönetim sistemini iyileştirme ve onu işleyen bir devlet haline getirme amaçlı önerilen reform paketini reddettiklerini söylediler.

Yine de, Saraybosna'nın dış mahallelerindeki EUFOR karargahı Camp Butmir'de iki gün süren müzakerelerde bir miktar ilerleme kaydedildi.

Bildt ve Steinberg Çarşamba günü yayınladıkları ortak bildiride, "Sınırlı ilerleme kaydedilse bile görüşmelerin devam etmesi gerekecek ve bazı partilerin daha fazla kararlılık ve esneklik sergilemesi gerekecek." dediler.

Diplomatlar Bosnalı liderleri, dile getirdikleri Avrupa-Atlantik entegrasyon hedefine ulaşmayı gerçekten istiyorlarsa, gerekli tavizlere bağlılık göstermeye de çağırdılar.

AB-ABDortak girişimi, BH'de uzun zamandır süren ve refrm süreci ve katılım yolundaki ilerlemeyi engelleyen siyasi açmaza son vermek amacıyla bu ayın başlarında başlatılmıştı. Müzakerelere katılan diğer uluslararası yetkililer arasında AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn ve aynı zamanda AB'nin BH Özel Temsilcisi (EUSR) olarak görev yapan Yüksek Temsilci Valentin Inzko da yer aldı.

BH AB ile geçen yıl İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalayarak 27 ülkeden oluşan bloğa nihai üyelik yolunda ilk büyük adımı atmasına karşın, anayasa reformu ilerlemenin devamına önemli bir ön şart teşkil ediyor.

Ülkesi altı aylık AB dönem başkanlığını yürüten Bildt Çarşamba günü yaptığı konuşmada, "Bosna-Hersek Avrupa'da bedava bilet bulamaz." diyerek şöyle devam etti: "Avrupa-Atlantik entegrasyonuna ilişkin şartlar yerine getirilmedikçe, Bosna-Hersek bölgedeki diğer ülkelerin gerisine düşecektir."

Yüksek Temsilciler Dairesi'nin (YTD) varlığını sürdürmesi de BH'nin üyelik yolunda diğer bir engel oluşturuyor. AB, YTD'nin kapanması ve onun güçlendirilmiş bir EUSR ofisine dönüştürülmesini BH'nin AB aday ülkesi olarak resmen tanınmasına önemli bir ön şartı koşmuş bulunuyor.

Butmir müzakerelerinin bu ayın başlarında gerçekleşen birinci turu sonrasında konuşan Bildt, "Avrupa Birliği bir egemen demokrasiler birliğidir, yarım işleyen yarı protektoralar birliği değil." diyerek şöyle devam etti: "Ülkeyi bir yarı protektoradan egemen bir demokrasiye taşımak Bosnalı siyasilere kalmıştır."

YTD'nin olası kapanma meselesi Barış Uygulama Konseyi'nin 18 ve 19 Kasım'da yapacağı toplantıda görüşülecek. Bu yöndeki bir kararın verilmesinin şartlarından birisi de, 2006 yılından beri sürekli kötüye gitmekte olan BH'deki siyasi durumla ilgili yapılacak olumlu bir değerlendirme.