AIDS aşısı umutları atılımla yeniden yeşerdi

25/09/2009

Tayland sağlık bakanlığı tarafından yürütülen bir teste, hastalığa tutulma riski ortalama düzeyde olan 16.000'den fazla HIV negatif gönüllü katıldı.

(FT, Wall Street Journal, SBS - 25/09/09; AP, Reuters, AFP, DPA, CNN, BBC, Guardian, BM haber merkezi - 24/09/09)

İnsanlarda daha önce işe yaramayan iki aşının birleşimi olan aşı, enfeksiyon riskini %31 oranında azalttı. [Getty Images]

HIV aşısı bulma girişimlerinin başarısız olduğu yirmi yıldan uzun bir süre sonra, araştırmacıların Tayland'daki büyük bir klinik deneyin sonuçlarını açıkladıkları 24 Eylül Perşembe günü bir atılım gerçekleşti.

Sağlık yetkilileri, deneyde kullanılan aşı kombinasyonunun AIDS'e neden olan virüsle enfekte olma riskini %31'den fazla azalttığını söylediler.

Tayland sağlık bakanlığı tarafından yürütülen teste hastalığa tutulma riski ortalama düzeyde olan ve yaşları 18-30 arasında değişen 16 binden fazla HIV negatif gönüllü katıldı. RV144 adlı 71,5 milyon avroluk projenin sponsorluğunu ABD Ordusu ve ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) üstlendi.

Tayland Sağlık Bakanı Withaya Kaewparadai Perşembe günü Bangkok'ta düzenlediği basın toplantısında, "Aşının HIV enfeksiyon riskini azaltmada %31,2 etkinliğe sahip olduğu görülmüştür." diyerek şöyle devam etti: "Sonuç HIV aşısı geliştirmede bir atılım teşkil etmektedir, zira ilk defa HIV aşısının önleyici etkinliğe sahip olduğuna dair elimizde kanıt vardır."

Tayland'da dolaşan HIV türlerini hedef alan deneyde iki aşı -Fransız ilaç firması Sanofi Aventis'in aşı bölümü Sanofi Pasteur'den ALVAC ve orijinali şu anda kâr amacı gütmeyen Global Solutions for Infectious Diseases örgütüne ait olan ABD merkezli VaxGen Inc. tarafından geliştirilen AIDSVAX- kullanıldı. Diğer aşılarda olduğu gibi, bu ikisi de önceki testlerde tek başına kullanıldığında olumlu etki göstermemişti.

Bugüne kadarki en büyük HIV aşısı deneyi olarak tanımlanan deneye katılanların yarısına plasebo enjeksiyonu verildi. Geri kalanına ise altı ay boyunca dört "hazırlık" ALVAC dozu ve iki AIDSVAX "takviye" dozu verildi. Bütün katılımcılar üç yıl boyunca altı ay boyunca HIV kan testlerinden geçtiler.

Deneye yardım eden bir ABD ordusu albayı olan Dr. Jerome Kim Reuters'e telefonda verdiği demeçte, "Plasebo grubunda 74, aşı grubundaysa 51 enjeksiyon yaptık," diyerek şöyle devam etti: "Gördüğümüz koruma seviyesi açıkça mütevazı olmasına karşın, çalışma büyük bir bilimsel ilerlemedir."

Çalışma Tayland'da sık görülen HIV türlerine odaklandığı için, yaklaşımın Afrika ve dünyanın diğer bölgelerinde dolaşmakta olan binlerce diğer türe karşı etkili olup olmayacağı belli değil. Yine de, bilim insanları ve yetkililer haberi UNAIDS'in tahminlerine göre 2007 yılında dünyada 2 milyon kişinin ölümüne yol açan AIDS'e karşı mücadelede büyük bir adım olarak müjdelediler.

NIAID başkanı Anthony Fauci araştırmacıların şimdi bu aşı rejiminin HIV enfeksiyonu riskini nasıl azalttığını bulmaları gerekiyor ve daha etkili bir AIDS aşısının geliştirilmesinin yıllar sürebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

"Bu, çabaların başlangıcı," diyen Fauci şöyle devam etti: "Bizlere, bazı son derece önemli temel bilim sorularının yanı sıra bazı klinik sorular sormak için bir kapı açtı."

Ancak Fauci, deneyin sonuçlarının kendisine ihtiyatlı bir iyimserlik için neden sağladığını ve ileride "daha parlak ışıklar" görüldüğünü belirtti.

Yetkili, "En iyi beyinleri bir araya getirip ileriye giden yolu çizmeliyiz," dedi.