AB'nin Türklere yönelik vize kuralları yasal mı?

30/06/2009

Avrupa Adalet Divanı Nisan ayında aldığı bir kararda AB üye ülkelerine vie kısıtlamalarının 1963 yılındaki anlaşmaya aykırı olduğunu söyledi.

Southeast European Times için Ayhan Şimşek'in haberi -- 30/06/09

AAD'nin kararı diğer AB üye ülkeleri için "referans karar" teşkil ediyor. [AAD]

Türk vatandaşları uzun zamandır AB üye ülkelerine seyahat etmek için gereken yorucu ve karmaşık vize işlemlerinden bıkmış durumdalar. Avrupa Komisyonu (AK), bugüne dek Türkiye'nin büyük bir ülke olması ve bazı üye ülkeler arasında toplu göç riskiyle ilgili endişeler yüzünden vize rejimini serbestleştirme konusunda istekli değildi.

Ancak AB'nin en yüksek yargı merciinin yakın tarihli bir kararında bu politika sorgulandı.

Avrupa Adalet Divanı geçen Nisan ayında aldığı tarihi bir kararda Almanya'ya, Almanya içinde Türkiye'de başlatılmış hizmetler sağlamakta olan Türk uyruklulara yönelik vize şartlarını kaldırmasını söyledi. Karar, bir Türk tır şoförünün vize talebinin reddedilmesi üzerine Almanya'ya açtığı davada alındı.

Türkiye'nin 1963 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile imzaladığı Ortaklık Anlaşması ve 1970 tarihli Ek Protokol uyarınca mahkeme, kararının diğer AB üye ülkeleri için "referans karar" teşkil ettiğini söyledi.

1963 anlaşması ve sonrasında gelen protokolde, mal ve hizmet dolaşım özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalar karşılıklı olarak kaldırılmak suretiyle Türkiye'nin AET'ye kademeli olarak AET'ye katılması öngörülüyordu. 1970 yılındaki Ek Protokolde de, tarafların hizmet özgürlüğüne "yeni kısıtlama" getiremeyecekleri belirtiliyor.

Mahkeme, Almanya'nın protokolün yürürlüğe girdiği 1973 yılında Türklere vize uygulamadığı, bu yüzden de bugün Almanya'nın Türk meslek sahiplerinden vize istemesinin yasal olmadığına karar verdi.

Karar, 1973 yılında Türkiye'den vize istemeyen diğer AB üyeleri -Fransa, Belçika, Hollanda, İtalya, İspanya, Portekiz, İngiltere ve Danimarka- için de geçerli. Karar Türkiye'de, özellikle de AB ülkelerine seyahat etmede uzun zamandır vize sorunları yaşayan işadamları ve öğrenciler arasında umuda yol açtı.

Ancak Almanya, bugüne kadar AAD'nin kararını uyguladığı politikaya sadece sınırlı değişiklikler getiriyor şeklinde yorumluyor. Ülke, sadece uluslararası alanda tanınmış sanatçılar, olağanüstü niteliklere sahip akademisyenler ve Almanya'yı teknik yardım için ziyaret etmeleri gereken Türk kamyon şoförleri ve teknisyenlerin vizesiz seyahat hakkına sahip olduğunu söylüyor.

Bilgisayar mühendisliği öğrencisi Özgür, vize kurallarının değiştirilmesini isteyen İnternet tabanlı bir imza kampanyasındaki yazısında, "Temel haklarımı, sadece AB üyelik yolundaki bir ülke [tarafından çıkarılmış] olan pasaportumla kullanmak istiyorum." diyor.

Gözlemciler, AAD'nin kararı ne olursa olsun, sorunu çözmenin tek yolunun AK'nin Türkiye ile Türk işadamları, meslek sahipleri ve öğrencilerin AB'ye seyahat etmesini kolaylaştıracak yeni bir çerçeve konusunda müzakereler başlatması olduğunu söylüyorlar.