Glover: seçimler Arnavutluk'un geleceği için çok önemli

24/06/2009

ODIHR misyon başkanı Audrey Glover seçim reformları, medyada yer alma ve bu Pazar adil ve demokratik bir seçim düzenlemenin Arnavutluk için taşıdığı önemle ilgili görüşlerini paylaşıyor.

Southeast European Times için Tiran'dan Manjola Hala'nın haberi -- 24/06/09

Glover, medya izlemenin bazı yayın kuruluşları arasında medyada yer alma şeklinde algılandığını söyledi. [Getty Images]

Büyükelçi Audrey Glover, Arnavutluk'ta yapılacak 28 Haziran seçimlerinde görevli Demokrasi Kurumları ve İnsan Hakları Dairesi (ODIHR) gözlem heyetine başkanlık ediyor. Southeast European Times muhabiri Manjola Hala ile gerçekleştirilen aşağıdaki röportaj, 18 Haziran'da meydana gelen ve Hıristiyan Demokrat parti yetkilisi Aleksander Keka'nın hayatını kaybettiği araba bombalama olayı öncesinde yapılmıştı.

Southeast European Times: Arnavutluk'taki siyasi ortamda 1996 yılından bu yana ne gibi değişiklikler görüyorsunuz?

Audrey Glover: AGİT/ODIHR 1996 yılından beri Arnavutluk'ta çok sayıda seçimi izledi. O zamandan bu yana bu ülkede seçim yasasında ve seçim sürecinde birçok olumlu değişiklik meydana geldi. Arnavutluk'ta yapılan bir önceki seçimlerle ilgili raporlar da bunu yansıtıyor zaten. Önceki seçimlerde kaydedilen ilerlemenin 28 Haziran'da daha da pekiştirilmesini umuyoruz.

SETimes: Önde gelen iki siyasi parti arasında kimlik kartlarının çıkarılması konusunda yaşanan tartışmaları göz önüne alırsanız, vatandaşların oy kullanma haklarından tam olarak yararlanabilmelerini bekliyor musunuz?

Glover: ODIHR daha önceki raporlarında istismara açık olmayan bir seçmen tanımlama biçimi uygulanmasının yanı sıra nüfus kütüğünün modernize edilmesini tavsiye etmişti. Yeni seçim yasasının nüfus kayıtlarının ülke çapında bilgisayara geçirilmesine dayalı bir seçmen kütüğü ve bu seçimler için bir kimlik biçimi olacak bir kimlik sistemi getirdiğini görmekten memnunuz. Kimlik kartlarının son derece tartışmalı bir konu olmasını anlıyoruz. Geçerli bir pasaportu olmayan bütün uygun seçmenlere, oy kullanma haklarından yararlanabilmeleri için kimlik kartı sağlanması yönünde mümkün olan her türlü çabanın sarfedilmesi hayati önem taşıyor.

SETimes: Arnavutluk'un demokratik ve adil seçimler düzenleme yolunda attığı adımları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Glover: Seçimleri düzenleme konusunda atılmış olan bazı adımlar AGİT'in vaatlerine uygun olacak. İki ana siyasi partinin de kabul ettiği yeni seçim yasası yeni seçmen listesini ve kimlik kartlarını getirdi. Oy kullanan vatandaşların parmaklarının görünür mürekkeple boyanması ve sayımın fotoğraflanmasının hepsi de olumlu adımlar. Bizim bu seçimde arayacağımız şey, oyun sahasının bütün adaylar için eşit olması ve seçimde yer alan bütün bileşenlerin üzerine düşeni yapmaları olacak. Seçim sürecinin en önemli yönlerinden biri, oy kullanmaya uygun olan herkesin bilgilendirilmiş bir seçim yapması ve özgürce oy kullanmasıdır. Ayrıca, seçmenlere oylarının korunacağına dair güvence verildiğini ve seçmenlerin ve bütün siyasi partilerin sisteme güvendiklerini bilmeliyiz.

SETimes: Siyasi partiler kampanya dönemi boyunca birbirlerine karşı etik davrandılar mı? Genel süreci nasıl değerlendiriyorsunuz?

Glover: Kampanya döneminde, farklı taraflardan öne sürülen yolsuzluk suçlamaları gibi bazı sert ifade örnekleri görüldü. Ancak bu gibi sert ifadeler kampanya döneminde az gerçekleşti.

SETimes: Siyasi partiler ve kampanyalarının medyada yer alma seviyesi nasıl oldu? Adil oldu mu?

Glover: AGİT/ODIHR'nin resmi kampanya döneminin başladığı 28 Mayıs ile 10 Haziran arasındaki dönemde gerçekleştirdiği izleme, izlenen beş yayın kuruluşundan ikisinin önde gelen iki partiye oldukça eşit süre ayırdığını gösteriyor. Fakat bu iki ve diğer yayın kuruluşları yayınlarının tonu açısından taraf tuttular. Medya İzleme Kurulu değerlendirmesini yayın kuruluşlarının Seçim Yasasının kampanyaların medyada yer almasıyla ilgili hükümlerine uyup uymadıklarını sadece siyasi partilere ayrılan süre rakamlarına dayandırdılar. Tonu değerlendirmeden, yayın kuruluşlarının yasanın öngördüğü gibi bilginin çoğulculuğunu sağlayıp sağlamadıklarını belirlemek imkânsız.

SETimes: Arnavutluk 28 Haziran'da özgür ve demokratik seçimler düzenleyemezse, bunun ülke ve tüm Güneydoğu Avrupa için bedeli ne olur?

Glover: Bu seçimlerin Arnavutluk'un geleceği için hem ülkenin demokratik gelişimini sürdürmesi hem de Avrupa yapılarına entegrasyon süreci açısından asıl olduğu açık. Bizim rolümüz bu seçimleri tarafsız ve objektif bir şekilde gözlemek ve bulgularımızı rapor etmek. Bu seçimlerle ilgili değerlendirmemizden siyasi sonuçlar çıkarmak Arnavutluk, Brüksel ve diğer katılımcı ülkelerin başkentlerindeki başkalarına kalmış.