Türkiye tek başına başarabilir mi?

11/06/2009

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Türkiye'nin ekonomik fırtınaya IMF yardımı olmadan dayanabileceğini söylemesine karşın, analistler önlerinde kırmızı bayraklar görüyorlar.

Southeast European Times için Ayhan Şimşek'in haberi -- 11/06/09

IMF ile görüşmelein durdurulması Türkiye'nin bir zamanlar patlayan ekonomisi hakkında endişelere yol açıyor. [Getty Images]

Defalarca denenmesine karşın, hükümet Mayıs 2008'den beri IMF ile anlaşma sağlayamadı.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, IMF'nin bütçede kemer sıkma ve onu daha şeffaf hale getirmenin yanı sıra kamu istihdamını azaltıp ekonomi üzerindeki siyasi müdahaleyi sınırlayacak olan taleplerine katı bir tutumla karşı çıkıyor.

Sabah gazetesine verdiği demeçte Erdoğan, "Türkiye'nin çıkarlarına uygun bir IMF anlaşmasını önümüze koyarlarsa onu imzalarız. Bizden Gelirler İdaresini özerk bir kurum haline getirmemizi istiyorlar. Bu mümkün değil." dedi.

Şüpheciler görüşmelerin uzamasının dış yatırımcıları küstürebileceği konusunda uyarmalarına karşın Erdoğan, Türkiye'nin ekonomisini iç kaynaklarla yeniden canlandırabileceğini ileri sürerek buna meydan okudu.

AB adayı ülkenin ekonomisi doğrudan dış yatırım sayesinde 2002-2006 arası dönemde yıllık %6'lık bir hızla patlamasına karşın, ertesi yıl yaklaşık %4,5'e geriledi.

Bu yavaşlamaya rağmen, 70 milyondan fazla nüfusa sahip bir ülke olan Türkiye, 2008 yılında dünyanın en zengin 20 ülkesi arasında ye aldı.

Ancak küresel ekonomik krizin etkisi Türkiye'yi sarstı. İşsizlik geçen Şubat ayında tarihi bir %16 oranına yükseldi ve ihracat Mayıs ayında geçen yıla oranla yaklaşık %40 oranında azaldı.

Ekonomistler, Türkiye'nin ekonomisinin daha da daralacağını ileri sürerek 2009 yılında %5,1'lik bir deflasyon tahmininde bulunuyorlar.

Bazı analistler IMF'yi Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik fırtınada bir liman olarak görüyorlar. Erdoğan ve IMF ortak bir paydada buluşabilirlerse, IMF'nin ekonomiye 10 ila 20 milyar dolar pompalaması bekleniyor.

Ancak anlaşma, bu ekonominin yeniden yapılanması anlamına da geliyor, ki bu da küçük işletmeler ve sendikalar için acı verici olabilir.

Bir IMF "acı şurubu" ile ilgili korkular şirketleri ikiye böldü. Nüfuzlu Türkiye Sanayiciler ve İşadamları Derneği'nin (TÜSİAD) yanı sıra bankacılık sektörü derhal IMF ile anlaşma yapılması çağrısında bulundular.

Öte yandan ihracatçılar bir kurtarma planının sonuçlarından da korkuyorlar.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) başkanı Mehmet Büyükekşi, "IMF'den gelecek nakde ihtiyacımız olabilir, ancak bu ciddi bir konudur ve aceleye getirilmemelidir." dedi.

Türkiye, bir IMF yardımı yerine geçtiğimiz hafta 500 bin iş yaratmanın yanı sıra ülkenin geri kalmış bölgelerindeki yatırımları desteklemeyi ve yatırımcılara büyük vergi indirimleri sunmayı amaçlayan bir teşvik paketi açıkladı.

Bu paketin tek başına Türkiye'nin zor durumdaki ekonomisini tedavi edip edemeyeceği belli değil. Türkiye Genç İşadamları Konfederasyonu Başkanı Hazım Sesli teşvik paketini memnuniyetle karşılamasına rağmen, IMF yardımına başvurulaması halinde ileride kırmızı bayraklar gördüğünü de belirtti.

Sesli, "Yeni teşvik paketiyle iç piyasalarda olumlu bir hava ortaya çıktı. Şu anda, bu olumlu havayı uluslararası pazarlara genişletmek için IMF ile yakında bir anlaşma yapılmasını dört gözle bekliyoruz." dedi.

"Hükümetle IMF arasında 14 aydır süren görüşmeler sonrasında, şimdi bu görüşmeleri mümkün olan en kısa sürede başarılı bir şekilde tamamlamak gerekmektedir."