Yazılım hatası yüzünden binlerce Makedonun maaşları ödenmedi

24/02/2009

Makedon işçi ve işverenler, acemice hazırlanmış bir yazılım sisteminin birçok işçinin Ocak ayında maaş alamamasına neden olması üzerine isyan ettiler.

Southeast European Times için Üsküp'ten Marina Stojanovska'nın haberi -- 24/02/09

Hata yüzünden çok sayıda Makedon vatandaşı maaşını alamadı. [Getty Images]

Kamu Gelirleri Dairesinin (KGD) "brüt maaş" sistemine ilişkin yazılımının beceriksizce uygulanması yüzünden Ocak ayında binlerce kişinin maaş alamaması bu ay Makedonya'da öfke ve kargaşaya yol açtı. Mağdurlar arasında cumhurbaşkanlığı yarışının önde giden iki ismi de vardı.

Gazeteye göre, iktidardaki VMRO-DPMNE ve muhalefetteki Sosyal Demokratların adayları olan sırasıyla Georgi İvanov ve Ljubomir Frckoski, Şubat ayı başı itibarıyla Aralık ve Ocak ayı maaşlarını alamadılar. Her ikisi de Üsküp Üniversitesi'nde hukuk öğretim üyeliği yapıyor.

Makedonların günlük giderlerin yanı sıra ödeyecekleri borçlar ve faiz ödemeleri olmasının yanı sıra ceplerinde paraları yok. Yerel medyanın tahminlerine göre Kasım 2008 itibarıyla yaklaşık 600 bin vatandaşın bankalara ortalama 1800 avro borcu varken, vadesi geçmiş ödemelerin cezalarına karşı hiçbir savunmaları yok.

Durum Şubat ayı ortasında biraz netlik kazanmakla birlikte ideal olmaktan hâlâ uzak. 15 Şubat itibarıyla KGD, ülkedeki 60 bin kayıtlı işverenin 42 bin 60'ının işçilerinin sigorta primleri ve maaşlarını ödediklerini bildirdi.

Hükümet yeni sisteme şeffaflığı artırmak amacıyla ve bunun işverenleri işverenleri işçilerinin zorunlu emeklilik ve sağlık sigortası katkı paylarını ödemeye zorlayacağına inanarak geçti, zira ayın 15'ine kadar bu katkı paylarıyle maaşları ödemeyenler 2 bin avroya varan para cezaları ve hatta işyerlerine KGD tarafından el konmasıyla karşı karşıya kalacaklardı.

Sistemin kaotik sunumuna bakılırsa, hükümet söz konusu tehditleri gerçekleştirmedi ve yükümlülüklerinin tahminlerini bile 15 Şubat'a kadar sunmayan yaklaşık 5 bin işletmeye nispeten hafif para cezaları verdi.

Suçlamalar yaygındı. Maliye bakanlığı işverenleri Ocak ayı bordro tahminlerini geç sunmakla eleştirdi. Sayısız şirket de muhasebe yazılımlarının KGD'nin programıyla uyumluluğunu zamanında doğrulayamadı.

Öte yandan kızgın yöneticiler, esnek olmayan KGD yazılımının bir çalışanın maaş bilgileri bile eksik olsa şirketlerin bordrolarının tamamını bloke ettiğini iddia ediyorlar.

11 Şubat'ta parlamento gerçekleşen başarısız güven oylamasında maaş fiyaskosu nedenlerden biri olarak gösterildi ve ülkenin en büyük sendikası Maliye Bakanı Trayko Slaveski'nin istifasını istedi.

Yine de hükümet teknolojiye geçişi savunuyor. Başbakan Yardımcısı Zoran Stavreski sistemi "zahmete değer, sürdürülebilir ve şeffaf" olarak nitelendirirken, "neredeyse bütün Avrupa ülkelerinin" buna zaten sahip olduğunu savundu. Stavreski, hükümetin sorunları ortaya çıkar çıkmaz gidereceğini söyledi.