Sırp hükümeti doğalgaz anlaşması konusunda ikiye bölündü

30/12/2008

Sırbistan açısından yüzyılın anlaşması olarak müjdelenmesine karşın, Rusya ile yapılan enerji anlaşması ve Petroleum Industry of Serbia'nın (NIS) Rus Gazprom'a satılması Belgrad'da büyük tartışmalara ve Sırp hükümeti içinde ciddi çatlaklara yol açıyor.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi – 30/12/08

Rusya Cumhurbaşkanı Dmitry Medvedev (sağda), 24 Aralık'ta Kremlin'de Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ile tokalaşırken görülüyor. [Getty Images]

Aylarca süren müzakereler ve tartışmalar sonrasında, Rus doğal gaz şirketi Gazprom 24 Aralık'ta Petroleum Industry of Serbia'yı (NIS) 400 milyon avroya satın alarak Sırp firmasına en az 500 milyon avro daha yatırım vaadinde bulundu.

Aynı gün, Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ve Rus mevkidaşı Dmitry Medvedev Güney Akımı doğalgaz boru hattının Sırbistan'dan geçecek şekilde inşa edilmesi ve Sırbistan'ın Banatski Dvor doğalgaz depolama tesisinin yeniden inşası konulu siyasi anlaşmalar imzaladı.

Sırbistan için yüzyılın anlaşması olarak sunulmasına karşın, Rusya ile yapılan enerji anlaşması bazı partiler tarafından ülkeye zarar verici olarak görülmesi nedeniyle Sırp hükümet üyelerini ikiye böldü.

Başbakan Yardımcısı ve G17 Plus partisi genel başkanı Mlacan Dinkiç, Gazprom'un petrol şirketini gerçek değerinin çok altında kapattığını ileri sürerek ülkenin satıştan 800 milyon avroya kadar elde edebilecek olduğunu söyledi. Sırbistan'ın doğalgaz boru hattının topraklarından geçeceğine dair hiçbir sağlam garanti almadığını söyleyen Dinkiç, partisinin iktidar koalisyonu ortaklarıyla arasındaki anlaşmazlıklar yüzünden hükümetten çekilme olasılığını da ima etti.

Ancak Tadiç, dünya çapında petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün NIS de dahil olmak üzere petrol şirketlerinin değerini önemli ölçüde azalttığını söyledi. Cumhurbaşkanı bunun yanı sıra, Rus mevkidaşıyla imzaladığı belgenin Rusların Sırbistan'ın ekonomisini tamamen değiştirecek bir doğal gaz boru hattı inşa edeceklerini garanti etmeye yeterli olduğuna da inanıyor.

Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç, Güney Akımı doğal gaz boru hattının "iki ülkenin yanı sıra Balkanlar'ın tümü için son derece önemli olduğu ve Sırbistan'ı stratejik bir dış yatırım noktası ve bölgesel gaz tedariki açısından bir merkez noktasına dönüştüreceğini" kaydetti.

Ancak anlaşmalara göre, doğal gaz boru hattının Sırbistan'dan geçip geçmeyeceği Eylül 2009'a kadar belli olmayacak. Küresel ekonomik kriz yüzünden, bazı analistler Rusların Güney Akımı'nı hepten inşa edebileceğinden bile şüphe ediyorlar.

Fransa'nın Belgrad Büyükelçisi Jean-Francois Terral, "Doğal gaz boru hattının geçişi Sırbistan için son derece olumlu. Ülkenin jeostratejik konumunu güçlendirir ve yıllık gelir sağlayacaktır. Sırbistan boru hattını alırsa, petrol sektörü konusunda fedakarlığa değer." dedi.

Sırbistan, Rusya'nın Güney Akımı boru hattını gerçekten inşa etmesi halinde doğalgaz fiyatlarının düşmesini de bekliyor. Belgrad şu anda Macaristan üzerinden gelen doğalgaz sevkıyatına önemli meblağlar ödüyor. Yeni boru hattı Sırbistan'dan geçerse, gaz dağıtımından para da kazanabilir.