Sırbistan Kumanovo Anlaşmasında değişiklik çağrısında bulundu: Kosova hayır diyor

04/12/2008

Sırp yetkililer Kumanovo Anlaşması'nda ordularının KFOR'un izniyle Kara Güvenlik Bölgesi içinde faaliyet göstermesine olanak sağlayacak değişiklikler yapılmasını istiyorlar.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi – 04/12/08

1999 yılında yapılan anlaşmaya göre, Sırp Ordusu'nun Kara Güvenlik Bölgesi'ne girmek için KFOR komutanından izin alması gerekiyor. [Getty Images]

Üst düzey Sırp yetkililer, eski Yugoslavya ve NATO'dan yetkililerin Kosova ihtilafı sırasında Sırbistan'da gerçekleştirilen NATO harekatına son vermek üzere 9 Haziran 1999'da imzaladıkları Kumanovo Anlaşması'nda değişiklik yapılması yönünde çağrıda bulundular.

Sırbistan ile Kosova arasındaki anlaşma, Kosova sınırından eski Yugoslav topraklarına doğru giren ve eski Yugoslav Ordusu askerlerinin Kosova'daki KFOR komutanının izni olmadan giremediği bir Kara Güvenlik Bölgesi oluşturmuştu. Anlaşma ayrıca, 25 km'lik bir uçuşa yasak bölge de belirlemişti. Bu bölgelere yönelik tavırlar son dokuz yıldır yumuşadı.

Anlaşma ayrıca KFOR komutanına, başta Hıristiyan anıtları ve Sırp yerleşimlerini korumak amacıyla 1.000'e kadar Sırp askerini Kosova'ya çağırma seçeneği de sunuyor.

Sırp yetkililer, NATO ve Sırbistan'ın artık savaş zamanı düşmanı olmamaları ve Sırbistan'ın NATO'nun Barış için Ortaklık programına katılmış olması nedeniyle anlaşmayı modası geçmiş olarak görüyorlar.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç Belgrad merkezli Politika gazetesine verdiği demeçte, "Sırbistan bölgede istikrar unsuru olduğunu göstermiştir. Uçuşa yasak bir bölgenin varlığı için güvenlik açısından objektif bir neden yok." dedi.

Savunma Bakanı Dragan Sutanovac da Kumanovo Anlaşması'nın revize edilmesinin, 1000 askerin Kosova'ya geri dönmesine izin veren maddeye rağmen Sırp Ordusu'nun eski eyalete geri dönmesi anlamına gelmeyeceğini söyledi.

Sutanovac, Sırp Ordusu'nun Kosova sınırındaki varlığının KFOR komutanına bağlı olmasını "saçma" olarak niteledi.

Priştine Belgrad'ın savlarını kabul etmedi. Pazar günü, eski Kosova Başbakanı Agim Ceku anlaşmayı değiştirme fikrini yerden yere vurdu.

Ceku, "Kumanovo Anlaşması zamanın Yugoslavya'sı ve Sırbistan'ın teslimi anlamına gelmektedir. Onu veya bir kısmını değiştirmeye yönelik her türlü girişim, Sırbistan'ın tutum ve gündemini NATO'ya empoze etme amaçlı diplomatik bir kampanyasıdır." dedi.

Görevdeki Başbakan Haşim Taki de bu duyguları yineledi. Taki, "Her Sırp askeri ve Sırp yönetimi Kosova'yı terk etti, fakat Belgrad'ın rüyası devam ediyor." dedi.

Başbakan, Kosova'nın "kendi ordusu, güvenlik organları ve NATO"ya sahip olduğunu ve Kosova'nın "egemenliği ve bütünlüğünün yadsınamaz" olduğunu da sözlerine ekledi. Analistler, Belgrad'ın anlaşmayı değiştirmeden elde edeceği en büyük yararın Kara Güvenlik Bölgesinde askeri kararları KFOR'un rızası olmadan alabilmek olacağı görüşündeler. Bölge, geniş bir etnik Arnavut nüfusun yaşadığı güney Sırbistan belediyelerini de içine alıyor.

Sırp Ordusu Genelkurmay Başkanı General Zdravko Ponos, NATO ile konu hakkındaki müzakerelerin bu ay başlayabileceğini söyledi.

NATO temsilcileri girişimle ilgili herhangi bir resmi açıklamada bulunmamalarına karşın, adı açıklanmayan bir NATO kaynağı yerel basına verdiği demeçte İttifakın AB'nin Kosova misyonu EULEX'in göreve başlamaya hazırlandığı bir dönemde anlaşmayı revize etme olasılığının son derece düşük olduğunu söyledi.