IMF anlaşması Sırbistan'ı tasarrufa itiyor

19/11/2008

Sırbistan, dış yatırımların aradaki boşluğu dolduracağına güvenerek uzun zamandır kazandığından fazla harcıyordu. Ancak küresel mali kriz bu stratejiyi sürdürülemez hale getirdi.

Southeast European Times için Belgrad'dan Igor Jovanoviç'in haberi -- 19/11/08

Anlaşmaya göre emekli maaşlarına zam yapılmasına karşın, zam oranı %8'i geçmeyecek. [Getty Images]

Yaklaşık iki hafta süren müzakereler sonunda, Sırp hükümeti ve IMF onunda yeni bir düzenleme üzerinde anlaşma sağladılar. 14 Kasım Cuma günü varılan anlaşmada, küresel ekonomik krizin dramatik sonuçlarından kaçınmak için kamu harcamalarında büyük oranda kesinti öngörülüyor.

Daha önce müzakereler, IMF'nin hükümetin Ekim ayında onayladığı %10'luk emekli aylığı zammını geri çekmesi yönündeki talebi yüzünden durmuştu. Fona göre, Sırbistan'ın devlet bütçesi harcamaları karşılamıyor.

Ancak iktidar koalisyonu üyesi olan Sırbistan Birleşik Emekliler Partisi, emeklilerin söz verilmiş zammı alamamaları halinde hükümeti devirmekle tehdit etti. Sonunda, varılan uzlaşma sonucunda, emekliler yine maaşlarına zam alacaklar, ancak hükümet %8'in üzerinde zam yapamayacak.

Cuma günü kabul edilen ve Mart 2010'a kadar geçerli olacak düzenleme kapsamında, Sırbistan dinarın döviz kurunu korumak veya uluslararası mali yükümlülüklerini yerine getirebilmek için IMF'den 412 milyon avro almaya hak kazanacak. Sırp yetkililere göre, ülke bankacılık sistemi borçlarını vadesinde ödeyebilir durumda ve döviz rezervleri yeterli seviyede, bu yüzden de Macaristan, Ukrayna ve İzlanda'nın yaptığı gibi IMF kredisi kullanmayı planlamıyor.

Maliye Bakanı Diana Dragutinoviç "IMF ile hazırlanan program önleme amaçlı bir tedbir olup, devletin küresel mali krize bir tepkisidir." diyerek, Sırbistan'ın IMF'den "ancak finans desteğine ihtiyacı olması halinde" kredi alacağını da vurguladı.

Sırp ekonomistler, ülkenin yıllardır kazandığından fazlasını harcamakta olduğunu ileri sürerek bir düzenlemeye ihtiyacı olduğu görüşündeler. Bugüne kadar aradaki fark dış yatırımlarla kapanmasına karşın, uzmanlar mevcut küresel ekonomik kriz nedeniyle bu gelirlerin bariz bir şekilde düşeceğinden korkuyorlar.

IMF Heyet Başkanı Albert Jaeger, Fonun küresel mali krizin Sırbistan üzerindeki kısa vadeli etkisinden endişelenmediğini söyledi. Ancak Jaeger, "uzun vadede Sırbistan'ın, bugüne kadar her yıl kazandığından yaklaşık 5 milyar avro daha fazla harcamasının yanı sıra zayıf ihracat tabanı ve küçük tasarrufları nedeniyle en savunmasız ülkelerden biri olduğunu" söyledi.

GSYİH büyümesi de etkilenecek gibi görünüyor. Uzmanlar, hedeflenen %7 yerine 2009 yılında yalnızca %3'e ulaşabileceği görüşündeler.

Analistler, Sırp ekonomisinin en büyük sorunu olarak büyük dış ticaret açığı -2008 yılında 6,16 milyar avro- ve yeni dış yatırımlara olan ciddi bağımlılığa işaret ediyorlar.