Yabancı taşeronlar Makedonya'da ücretli otoyol yapmaya istekliler

10/09/2008

Makedonya, başta komşu ülkelere olmak üzere yedi adet ücretli otoyol inşa etmek için imtiyaz teklif ediyor.

Southeast European Times için Üsküp'ten Zoran Nikolovski'nin haberi – 10/09/08

Taşeron firmalar Makedonya'da 560km'lik otoyol yapmak istiyorlar. [Arşiv]

Kırk sekiz adet şirket ve konsorsiyum, Makedonya'da yedi adet ücretli otoyol inşasına ilişkin imtiyazlar için ön kabul teklifine ilgi gösterdi. Ulaştırma ve haberleşme bakanlığı Avrupa, Çin, Hindistan ve Kuzey Amerika'daki şirketlerin niyet mektuplarını son tarih olan 15 Ağustos'tan önce sunduklarını açıkladı.

Bakanlık, daha çok komşu ülkelerle olan bağlantıları daha yi hale getirecek olan ücretli otoyolların tasarımı, inşası ve kaynaklanması için bir ihale açacak. İnşa edilecek olan toplam 560 km uzunluktaki otoyollar şöyle: Bulgaristan yönünde Romanovce'den Deve Bayır'a Bulgaria (70 km); Kosova yönünde Üsküp bağlantı yolundan Blace sınır kapısına (13 km); Gostivar'dan Ohri Uluslararası Havalimanına (93 km); Bitola'dan Arnavutluk sınırına (8 km); Mecidiye'den Yunan sınırında Veles'e (130 km); Veles'ten Bulgaristan sınırına (120 km) ve Stip'ten Üsküp'ün dışındaki Miladinovci'ye (49 km).

Bakanlık yolların yürütülecek imtiyaz sahipleri idaresinin altına ne zaman verileceğini ihale prosedürünün ikinci safhasında belirlemeyi planlıyor. İmtiyaz sahiplerine yatırımları tamamlamak için bir son tarih de verilecek.

Bakanlık, potansiyel yatırımcıların çevresel etki analizi ve proje finansmanının yapısıyla birlikte bir ana tasarım hazırlamaları gerektiğini söylüyor. Başarılı olanlar, ilgili kısımların bakımını da üstlenecekler.

Bakanlığa göre hükümet, AB üyelik süreci dahilinde satıh taşımacılığının altyapısını geliştirmeyi amaçlıyor.

Uzmanlar ihaleye zamanında bir hamle ve ulaştırma ağını geliştirme ve ekonomi üzerinde yararlı ikincil bir etki yapma şansı olarak övgüde bulunuyorlar. Bugüne kadar, Makedonya'nın mevcut karayolları üzerinden malların Avrupa pazarlarına naklindeki yavaşlık Doğrudan Dış Yatırımın cesaretini kırıcı etki yapmıştı. Bu proje yol kenarındaki gayrı menkullerin cazibe ve değerini de artıracak.

Uzmanlar, Üsküp'ün yolların kenarlarında moteller, otoparklar, benzin istasyonları, tarihi bölgelere ulaşım yolları, vb. gibi ikincil altyapı gelişimlerine de kapı açabileceği görüşündeler.

Yine de, eski Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Ljupco Balkovski'nin de belirttiği gibi projenin genel yaşatılabilirliği konusunda hala endişeler var. Balkovski, Makedonya'nın otoyol inşaatını doğu-batı koridoru üzerindeki komşuları Bulgaristan ve Arnavutluk ile eşzamanlı hale getirmesinin imtiyazları daha kazançlı ve cazip hale getireceğini söylüyor.

Aksi takdirde, trafik eksikliği dış yatırımcıları yatırımlarının karşılığını almak için on yıllar boyunca yolları işletip ücret almak zorunda bırakabilir. Güç duruma düşen imtiyaz sahipleri daha kısa bir süre içinde daha yüksek geçiş ücretleri talep ederek, kişi başına düşen GSYİH'nın 2007 yılında sadece 5 bin 760 avro olduğu bir ülkede araç sahiplerine zorluk çıkarabilirler. Balkovski, "Devletin otoyollara para ödemek istemeyen veya ödeyemeyen şahıs ve kuruluşlar için alternatif yollar üzerinde düşünmesi gerekiyor." dedi.