Makedonya'nın AB üyelik yolundaki ilerlemesi, isim anlaşmazlığı ve kriterlerin tutturulamaması yüzünden durdu

08/09/2008

Makedonya Başbakan Yardımcısı Ivica Bocevski (solda) ve AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn 4 Eylül Perşembe günkü görüşme sonrasında bazın mensuplarına konuştular. [EC]

(Reuters, MIA, Makfax - 05/09/08; AFP, DPA, MIA, Makfax, B92 - 04/09/08)

Makedonya Başbakan Yardımcısı Ivica Bocevski (solda) ve AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn 4 Eylül Perşembe günkü görüşme sonrasında bazın mensuplarına konuştular. [EC]

Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski 7 Eylül Pazar günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Yunanistan ile arasındaki isim anlaşmazlığı halledilene kadar AB üyelik müzakerelerini başlatma tarihi almayı bekleyemeyeceğini söyledi.

Üsküp'te gazetecilere konuşan Gruevski, "Brüksel'in öne sürdüğü koşulları yerine getirmiş olsak bile, bu yıl bir tarih umut edemeyiz." dedi. Başbakan, bu çıkmaz olmasa AB'nin Haziran ayında tarih belirlemeye hazır olmuş olacağını da sözlerine ekledi. Gruevski, "Bunun nedeni sadece Yunanistan ile aramızdaki isim anlaşmazlığı değil. Sloven yetkililerin söylediklerine göre, asıl neden Yunanistan ile olan ilişkilerimiz ve bu ülkenin adaylığımıza karşı çıkması." dedi.

Bu arada Atina'da, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis isim anlaşmazlığının yakında çözüleceğine inanmadığını söyledi ve bu mesele çözülmediği takdirde Yunanistan'ın komşusunun üyelik yolunu tıkayacağı şeklinde bir kez daha tehdit etti.

Selanik'te gazetecilere konuşan Karamanlis, "Üsküp'ün yaptıkları beni şimdilik bir çözümün mümkün olduğu konusunda iyimser yapmıyor." dedi. Başbakan, Atina'nın Makedonya da dahil olmak üzere Güneydoğu Avrupa ülkelerinin Avrupa perspektiflerine destek verdiğini belirtmekle birlikte, "Üsküp'ün bu davranışını değiştirmedikçe AB'ye katılamayacağı" konusunda uyarıda da bulundu.

Makedonya Aralık 2005'te resmi AB adayı olarak tanınmasına karşın, süreç o tarihten beri durmuş durumda. Geçtiğimiz hafta, iki üst düzey hükümet üyesi Brüksel'deki yetkilileri ülkelerinin bir sonraki büyük adımı atmaya hazır olduğuna ikna etmek amacıyla buraya gittiler.

Ancak yetkililere burada, ülkelerinin Brüksel tarafından belirlenmiş sekiz kriterin bazılarında yeterli ilerleme kaydetmediği söylendi.

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn Başbakan Yardımcısı Ivica Bocevski ve Dışişleri Bakanı Antonio Milososki ile Perşembe günkü görüşmesi sonrasında gazetecilere verdiği demeçte, "Bütün kutuları işaretleyebilecek hale gelmemiz için hala önemli ilerleme gerekiyor." dedi. "Bunlar, gerçek anlamda Avrupalı bir toplum yaratmak için gerekli olan şartlardır."

Söz konusu kriterler polis yasalarının uygulanması, yolsuzlukla mücadele yasaları, yargı ve kamu idare reformu, istihdam politikası ve iş ortamının iyileştirilmesi gibi alanları kapsıyor.

Özgür ve adil seçimleri "dokuzuncu kriter" olarak belirten Rehn, dört yıl önce göreve gelmesnden bu yana, Haziran ayında yapılan sonuncusu da dahil olmak üzere "her seçimlerde" yaşanan eksikliklere dikkat çekti.

Rehn, "Hükümeti demokrasi kurumlarının düzgün işlemesini sağlama ve siyasi diyaloğu iyileştirmede liderlik etmeye çağırdım." dedi.

AK, Makedonya'nın bu öncelikli alanlarda kaydettiği ilerlemeyi Kasım ayında yayınlayacağı olağan raporunda değerlendirecek.

Yine Perşembe günü, Bocevski ve Milososki vize serbestleştirme sürecinin gündemin başında yer aldığı bir görüşme için AK Başkan Yardımcısı Jacques Barrot ile bir araya geldiler. Aynı zamanda AB'nin adalet, özgürlük ve güvenlik konularından sorumlu komisyon üyesi olarak görev yapan Barrot, önümüzdeki yıl içinde bir zamanda, AB'ye seyahat Makedon vatandaşlarına vizesiz seyahat rejimi uygulanma olasılığının yüksek olduğunu söyledi.

Cuma günü Bocevski, başta Rusya'nın Gürcistan'a müdahalesi sonrasında, ülkesinin AB ve NATO üyelik hedeflerinin önünün tıkanması halinde Makedonya'daki "marjinal güçleri" cesaretlendirebilecek potansiyel riskler konusunda uyarıda bulundu.

Reuters'in bir haberine göre Bocevski, Brüksel'de düzenlenen bir seminerde Kafkaslar'daki kriz sonrasında Batı Balkanlar için iki olası senaryo olabileceğini söyledi: Avrupa yanlısı fikirlerin yayılması veya belirsizliğin yayılması.

"Müzakerelerin başlamasına ihtiyacımız var, bu sürecin başlamasına ihtiyacımız var ve bu sürecin devam etmesine ihtiyacımız var." diyen yetkili şöyle devam etti: "AB ve NATO perspektifi uzarsa, olumsuzculuk kolayca başlayabilir."