AB yetkilileri Ukrayna'nın Rusya'nın bir sonraki hedefi olabileceği görüşünde

28/08/2008

Çarşamba günü çok sayıda AB yetkilisi, Rusya'nın başta Ukrayna olmak üzere başka eski Sovyet cumhuriyetlerine karşı da askeri müdahaleler düşünme ihtimaliyle ilgili endişelerini dile getirdi.

(AP, Reuters, AFP, BBC, Guardian, Independent - 28/08/08; AFP, AP, DPA, BBC, FT, VOA - 27/08/08; RFE/RL - 24/08/08)

İngiltere Dışişleri bakanı David Miliband, kendi deyimiyle "Rusya'nın saldırganlığına karşı bir koalisyon" konusunda görüşmek üzere Ukrayna'ya gitti. [Getty Images]

Rusya'nın yakın tarihli Gürcistan işgali ve yeni bir Soğuk Savaş da dahil olmak üzere hiçbir şeyden korkmadığı yönündeki açıklamaları, Moskova'nın diğer eski Sovyet cumhuriyetlerine karşı da benzer eylemler planlıyor olabileceği yönünde kaygılara yol açtı.

Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner 27 Ağustos Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Çok tehlikeli ... başta Kırım, Ukrayna ve Moldova olmak üzere Rusya'nın amaçları varsayılabilecek başka amaçlar var." dedi.

Kouchner'in sözleri, Rusya Cumhurbaşkanı Dmitry Medvedev'in Gürcistan'ın ayrılıkçı Güney Osetya ve Abhazya bölgelerinin Batı tarafından Gürcistan'ın egemenlik ve toprak bütünlüğünün ihlali olarak tepkilerine yol açan bağımsızlığını tanıyan kararlar imzalamasından bir gün sonra geldi.

Çeşitli uluslararası örgüt ve yetkililerden gelen çağrıları gözardı eden Rusya, 12 Ağustos tarihli ateşkesin ana şartlarından birini, yani Gürcistan'daki askerlerini tümünü geri çekmeyi yerine getirmedi. Bu ve Medvedev'in Salı günü Rusya'nın "yeni bir Soğuk Savaş olasılığı da dahil olmak üzere hiçbir şeyden korkmadığı" şeklindeki açıklaması Kafkas krizinde durumun ciddiyetini artırdı.

Moskova Gürcistan ve Ukrayna'nın Avrupa-Atlantik üyelik hedeflerine güçlü bir şekilde karşı çıkıyor. Bazıları, Gürcistan'ın icabına bakan ülkenin, gözünü Kırım yarımadası halen Rusya'nın Karadeniz filosunu barındıran Ukrayna'ya dikebileceğine inanıyor. Yarımadadaki çoğunluk etnik grubu olan çok sayıda etnik Rus'un son yıllarda Rus pasaportu aldıkları bildiriliyor. Moskova, bu hareketin vatandaşlık anlamına geldiği ve pasaport sahiplerine gerektiğinde askeri koruma hakkı verdiğine inanıyor.

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn, AFP'ni aktardığına göre Çarşamba günkü bir konuşmasında, "Ukrayna, Rusya'nın uyguladığı siyasi baskının bir sonraki hedefi olabilir." dedi. Rehn AB'yi, Ukrayna'ya üyelik kriterlerini karşıladığında Birliğe katılabileceğine dair net bir siyasi sinyal göndermeye çağırdı.

Rehn, "Rusya, NATO'nun güney komşularına kadar genişleyip bölgede kasıtlı olarak gerginlik yarattığı fikrine de katlanamıyor." dedi.

Kiev, NATO-Ukrayna Komisyonu'nun Çarşamba günü Brüksel'de düzenlediği toplantıda 26 ülkeden oluşan İttifaka katılma umutları konusunda güvence aldı.

Toplantıdan sonra yayınlanan bildiride, İttifak büyükelçilerinin "NATO Devlet ve Hükümet başkanlarının Bükreş Zirvesi'nde Gürcistan ve Ukrayna'nın Avrupa-Atlantik umutları hakkında aldıkları kararı yineledikleri" belirtildi.

NATO liderleri iki ülkenin her birine Üyelik Eylem Planı sunup sunmamaya Aralık ayında yapacakları bir sonraki zirvede karar verecekler.

Bu arada İngiltere Dışişleri Bakanı David Miliband de Çarşamba günü Kiev'e yaptığı bir ziyarette, Ukrayna'nın NATO umutlarına verdiği desteği dile getirdi.

İngiliz The Guardian gazetesinde yayınlanan sözlerinde Miliband, "Size verdiğimiz sözleri unutmuş değiliz." dedi.

Bakan, sonunda "ekonomik ve siyasi kayıplara" uğrayacağını söyleyerek Rusya'yı yeni bir Soğuk Savaş başlatmaktan kaçınmaya da çağırdı.