Sırbistan, Kosova'nın bağımsızlığı konusunda UAD kararı istiyor

18/08/2008

Sırbistan Cuma günü, Kosova'nın bağımsızlık ilanının yasallığı konusunda Uluslararası Adalet Divanı'ndan görüş talebinde bulunan bir karar taslağını BM'ye sundu. Belgrad Kosova'yı hala eyaleti sayıyor.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi – 18/08/08

Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç 15 Ağustos Cuma günü New York'taki BM Genel Merkezinde Sırbistan'ın Uluslararası Adalet Divanı'yla ilgili planları hakkında basına konuştu. [Getty Images]

Sırbistan, Belgrad'ın hala topraklarının bir parçası olarak gördüğü Kosova'nın bağımsızlık ilanı konusunda Uluslararası Adalet Divanı'ndan (UAD) görüş istiyor. Şimdiye dek ABD ve en nüfuzlu AB ülkeleri de dahil olmak üzere 45 ülke Kosova'yı tanımasına karşın, Sırbistan ve Rusya bağımsızlığa karşı çıkmaya devam ediyorlar.

Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç, mahkemeden Kosova'nın 17 Şubat'taki tek taraflı bağımsızlık ilanının yasallığı konusunda görüş istenmesi yönünde çağrıda bulunan karar taslağını 15 Ağustos Cuma günü BM Genel Kuruluna sundu.

BM'nin mahkemeden görüş talep etmesi yönündeki öneri için, oylamaya katılan ülkelerin çoğunluğunun desteği gerekiyor. Genel Kurulda 191 üye bulunuyor - bunların hepsi oy kullanırsa Sırbistan'ın 96 ülkenin desteğine ihtiyacı olacak. Belgrad'ın karar taslağı Genel Kurulun sonbahar gündemine alınabilir.

Sırp yetkililer, söz konusu girişimin Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülke dalgasını durdurmasını beklediklerini söylediler. Belgrad, mahkemenin kendi lehinde vereceği bir kararın statü müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yol açabileceğine de inanıyor. Ancak Priştineli yetkililer, Belgrad'ın atacağı hiçbir adımın Kosova'nın bağımsızlığını tehlikeye atamayacağını ileri sürdüler.

UAD karar vermek yerine sadece "tavsiye niteliğinde görüşler" bildiriyor. Mahkemenin, kararlarına uyulmaması halinde hukuki yatırımlar uygulama yetkisi bulunmuyor. Ancak verdiği kararlar önemli etik güce sahip.

UAD, Priştine'nin bağımsızlık ilanının BM Güvenlik Konseyi'nin desteği olmasa da yasal olduğuna karar vermesi halinde, mahkemenin görüşü Belgrad için tehlikeli olabilir.

"Mahkemeden görüş talep ettiğimiz ve UAD de dahil olmak üzere uluslararası kurumlara inandığımız için, vereceği her türlü karara saygı göstereceğiz." diyen Jeremiç, Sırbistan'ın mahkemenin kararı ne olursa olsun ona uymamasının ahlaka aykırı olacağını da sözlerine ekledi.

Jeremiç, Batı'dan Belgrad'a söz konusu girişimi geri çekmesi yönünde çok fazla baskı beklemediğini, ancak Sırbistan'ın önerisinin geri çekilmesi için BM içinde kesinlikle kulis yapacaklarını da belirtti.

Ancak Belgrad'a şimdiden vaskı uygulanmaya başladı bile. Fransa Dışişleri bakanı Bernard Kouchner Temmuz ayı sonlarında yaptığı açıklamada, Belgrad'ın hareketinin özellikle Sırbistan'ın AB üyelik umutları açısından "şaşırtıcı" olduğunu söyledi. Kouchner, "Mahkeme Kosova'nın bağımsızlığını yasadışı ilan edecek olursa, Sırbistan'ın bu kanunsuzluğa katılması anormal olacaktır. Burada bir çelişki vardır." dedi.