Bulgaristan insan hakları ihlalleriyle ilgili davaları azaltma yollarını arıyor

06/08/2008

Bulgaristan her yıl Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin çarptırdığı cezalara yüzbinlerce avro ödüyor.

(The Sofia Echo - 13/06/08; SNA, Mediapool, Dnevnik, Bulgaristan Adalet Bakanlığı - 10/06/08; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi)

Adalet Bakanı Miglena Taçeva, Bulgaristan'ın insan hakları ihlalleri yaptığını iddia eden davaların yol açtığı zararı azaltmak için acil tedbirler alınması yönünde çağrıda bulundu. [Arşiv]

Son yıllarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) Bulgaristan aleyhinde yapılan başvuru sayısındaki artıştan duyduğu endişeyi dile getiren Adalet Bakanı Miglena Taçeva, kaygı verici derecedeki bu gidişata son verecek acil tedbirler alınması yönünde çağrıda bulundu.

Taçeva bu yaz başında Sofya'da düzenlenen bir toplantıda yaptığı konuşmada, Bulgaristan'ın Strazburg'daki mahkemenin 1999 yılından beri verdiği cezalara 950 bin avronun üzerinde, dostluk anlaşmalarına ise 76 bin avro para ödediğini söyledi. 2007 yılı sonunda Bulgaristan aleyhinde görülmeyi bekleyen 1835 dava vardı ve sadece o yıl içinde bakanlığa sunulan yeni davaların sayısı 127'ye ulaştı. Taçeva, mevcut gidişat devam ettiği takdirde rakamın daha da artacağı yönüde uyarıda da bulundu.

Bakan, başlıca amacın AİHM'ye başvurulmasına yol açan temel hak ihlali hacmini azaltmak olduğunu belirtti. Taçeva, ulusal mevzuatı Strazburg mahkemesinin üzerine kurulduğu Avrupa İnsan Hakları Anlaşmasına tam uygun hale getirecek tedbirler alınması yönünde de çağrıda bulundu.

AİHM'nin 2007 yıllık raporuna göre, geçen yıl Bulgaristan aleyhinde verilen hükümler 53 iken, bunların 51'inde en az bir adet ihlal bulunuyordu. En sık rastlanan ihlaller özgürlük ve güvenlik hakkının ihlali (19), zamanında işlem hakkının ihlali (19) ve etkili tedavi hakkının ihlaliydi (17).

AİHM kararları kapsamında verilen tazminatlar federal bütçeden, yani vatandaşın cebinden karşılanıyor.

Hükümet, parlamento, yargı, akademik çevre ve STK'lardan temsilcilerin katıldığı toplantıda konuşan Taçeva, verdikleri kararlarla Strazburg'da Bulgaristan aleyhinde insan hakları davası açılmasına yol açan hakimlerin görevden alınmalarına olanak sağlayacak yasa değişiklikleri yönünde çağrıda bulundu.

Bakan, AİHM'nin Bulgaristan aleyhinde verdiği kararlara yol açan nedenlerin üstesinden gelecek ve bunlardan kaynaklanan sorunları çözecek bir strateji geliştirecek bir uzman görev gücü kurulmasını istedi.

Taçeva, ana fikrin insanlara uğradıkları zarar için Strazburg mahkemesine gitmek zorunda kalmadan tazminat almalarına olanak sağlayacak bir mekanizma sunmak olduğunu söyledi. Bakan, AİHM'nin şu anda baktığı başvurular 1998 yılına kadar uzandığı üzere bunun söz konusu süreci çok daha hızlandıracağını da ekledi.

AİHM'nin 2007 dava yüküyle ilgili istatistiklerine göre, Bulgaristan'ın 1.835 bekleyen davası ülkeyi Avrupa Konseyi üyesi olan ve insan hakları anlaşmasını imzalayan 47 ülke arasında 11. sıraya yerleştiriyor. Görülmeyi bekleyen en fazla davaya sahip ülkeler Rusya (20.296), Türkiye (9.173) ve Romanya (8.275). Ancak bu ülkeler, 2007 yılında AİHM kararına sunulan başvuru sayısı kişi başına vurulduğunda Bulgaristan'dan çok daha iyi durumdalar.