Srebrenitsa katliamı 13 yıl sonra törenlerle anıldı

15/07/2008

Binlerce insan, Lahey tarafından soykırım olarak kabul edilen Boşnak erkekleri toplu katliamından 13 yıl sonra Srebrenitsa'ya akın etti.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Yusuf Ramazanoviç'in haberi -- 15/07/08

1995 Srebrenitsa katliamından sağ kurtulanlar ve kurbanların aileleri 11 Temmuz Cuma günü Potocari'de düzenlenen anma törenine katıldılar. [Getty Images]

Yaklaşık 40 bin gözü yaşlı insan, Avrupa'nın 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana tanık olduğu en kötü zulmü 13. yıldönümünde anmak üzere 11 Temmuz Cuma günü Srebrenitsa yakınlarındaki Potocari Anıtı'nda toplandı. Kalabalık, binlerce Bosnalı Müslüman erkek ve oğlan çocuğunun şu anda kaçak bir savaş suçları zanlısı olan General Ratko Mladiç komutası altındaki Sırp Cumhuriyeti kuvvetleri tarafından sistemli bir şekilde katledilmesini andı.

Bu yıldönümünde, yeni teşhis edilmiş 308 ceset tekrar toprağa verilerek kimliği belirlenen ölü sayısı 8 bine ulaştı. Bunlar arasında, annesi törene katılan 15 yaşındaki Kasım Ömeroviç de yer aldı.

BH Müslüman cemaati lideri Mustafa Ceriç, "11 Temmuz 1995'te insanların yalnızca Müslüman oldukları için öldürüldüklerini bilmek bizi hayrete düşürüyor, çünkü böyle bir şeyin 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da meydana gelmiş olabileceğine inanamıyoruz." dedi. Ceriç, AB'den 11 Temmuz'u, bütün kıtanın "başka bir Yahudi Soykırımı veya soykırıma" asla izin vermeyeceği, Avrupa Yas Günü ilan etmesini istedi.

Anma töreninden önce, Srebrenitsa'dan sağ kurtulmayı başarmış birkaç kişinin Bosna Ordusu kontrolündeki topraklara ulaşmayı başardığı Nezuk kasabasından başlayıp Srebrenitsa'ya kadar süren üç günlük, 100 kilometre uzunluğunda bir Barış Yürüyüşü gerçekleştirildi. Yıllardır düzenlenen Barış Yürüyüşü her geçen yıl uluslararası bir karakter kazanıyor. Bu sefer katılan 2 bin 500 kişi arasında başka birçok ülkenin vatandaşları da yer aldı.

ABD'nin BH Büyükelçisi Charles English yürüyenlere kısa bir süre katıldı. Kortejden alkışlar alan kısa konuşmasında English, "Burada soykırım yaşandı. Bu gerçek küçümsenemez, bundan kaçınılamaz ve inkar edilemez ve edilmemelidir." dedi.

Katiller teşhis edilmelerini önlemek için ceset kalıntılarını dağıttıkları için, kurtarma ekipleri kurbanların yerini bulup kimliklerini tespit etmede sayısız sorunla karşılaştılar. Örneğin, kurbanlardan biri olan sadık Oriç'in kalıntıları Sremska Mitrovica, Sırbistan'da, Voyvodina'daki Srebrenitsa'dan yüzlerce kilometre uzakta bulundu.

BH Bakanlar Kurulu 11 Temmuz'u taraflar ve Brcko İlçesi de dahil olmak üzere bütün ülkede yas günü ilan etti. Ancak Sırp Cumhuriyeti karara itiraz ederek bayraklarını yarıya indirmeyi reddetti. SC Başbakanı Milorad Dodik BH'nin üçlü cumhurbaşkanlığı veya bakanlar kurulunun almış olduğu kararların kendisini ilgilendirmediğini söyledi.

Dodik Lahey mahkemesinin geçtiğimiz günlerde eski Boşnak ordu komutanı Naser Oriç'i serbest bırakmasına tepki olarak, "O üç yıl boyunca Srebrenitsa ve civarındaki Sırpların çektikleri acılar daha az değildi." dedi. Oriç'in hakkında başlangıçtaki suçlu kararı yapılan itiraz üzerine bu ay bozuldu.

Yine de, her yıl giderek daha fazla insan Srebrenitsa'yı anmak için Potocari'ye geliyor. Bunlar arasında, Sırbistan'ın geçmişiyle yüzleşmesi ve savaş suçu zanlıları Ratko Mladiç ve Radovan Karadziç'i Lahey'e teslim etmesi gerektiğini söyleyen Siyahlı Kadınlar da yer alıyor.