ICTY'nin Oric'in cezasını bozması Sırpları kızdırdı

04/07/2008

BM temyiz mahkemesi, eski Boşnak ordu komutanı Naser Oriç'in 2006 yılında savaş suçlarından suçlu bulunması kararını bozmasına gerekçe olarak, "Suç işlendiğine dair kanıtlar, bir şahsı bu suçlardan mahkum etmeye yeterli değildir." dedi.

(AFP, AP, Reuters, DPA, AKI, BBC, Fena, Beta, B92, BM Haber Merkezi, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi - 03/07/08)

Srebrenica'daki Bosnalı Müslüman güçlerin eski komutanı Naser Oriç hakkındaki mahkumiyet kararı, Lahey'deki BM mahkemesine yapılan itiraz sonucu bozuldu. [Getty Images]

Eski bir üst düzey Boşnak komutanı, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) temyiz hakimlerinin hakkında daha önceki mahkumiyet kararını bozması sonucu 3 Temmuz Perşembe günü savaş suçlarından beraat etti.

41 yaşndaki Naser Oriç, Lahey'deki BM mahkemesi tarafından Eylül 1992 ile Mart 1993 arası dönemde Srebrenica'da tutulan Bosnalı Sırp esirlere karşı uygulanan işkence ve cinayetleri önlememekten suçlu bulunması sonrasında Haziran 2006'da iki yıl hapse mahkum edilmişti. Ancak eski Boşnak ordu komutanı, cinayetlerde doğrudan rol alma ve Sırp evleri ve mallarının "nedensiz yere yıkım" sorumluluğu da dahil olmak üzere diğer bütün suçlamalardan beraat etti.

Temyiz mahkemesi Perşembe günü, Oric'i cezai sorumluluğunu kanıtlayacak hukuki şartların yerine getirilmediğine karar verdi. Bu yüzden de, kararını bozarak sanığı suçsuz ilan etti.

Baş Yargıç Wolfgang Schomburg, "Naser Oriç'in mahkumiyeti tamamen bu sorumluluk haline dayanmaktadır." diyerek şöyle devam etti: "Bu yüzden de bu hatalar mahkemenin Naser Oriç'i astlarının sözde suç eylemlerini önlememekten mahkum etme kararını geçersiz kılmaktadır."

Sanığın suçlandığı suçlar, yaklaşık 8 bin Boşnak erkek ve oğlan çocuğunun Sırp güçlerince toplu halde katledildiği Srebrenica'daki Temmuz 1995 katliamından iki yıldan uzun süre önce meydana geldi.

Ancak kendi toplumlarının 3 binden fazla üyesinin Oriç'in komutası altındaki güçler tarafından öldürüldüğünü iddia eden Bosnalı Sırplar, yeni karardan hayal kırıklığına uğradılar ve ICTY'yi Sırplara karşı önyargılı davranmakla suçladılar.

Sırbistan'ın savaş suçları savcılığı sözcüsü Bruno Vekariç, kararın "uzlaşmaya katkıda bulunmayacağı ancak 'seçici adalet' terimi üzerinde ısrar edenleri destekleyeceğini" söyledi. Vekariç, savaşlar sırasında Sırplara karşı işlenen suçlardan birisinin sorumlu tutulması gerektiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in Demokrat Parti'si de kararın ICTY'nin itibarını "zedelediğini" ileri sürdü.

Oriç 10 Nisan 2003'te SFOR tarafından tutuklanmış ve ertesi gün ICTY'ye sevk edilmişti. Cezasının verildiği tarihten önceki üç yıldan uzun süreyi gözaltında geçirdiği için, Perşembe günü derhal serbest bırakıldı.

Başlangıçta Oriç için 18 yıl hapis cezası isteminde bulunan savcılık da 2006 yılındaki karara itiraz etmesine karşın, mahkeme sırasında değerlendirilen kanıtlara ek başka kanıt sunamadığı için itiraz gerekçelerinin hiçbiri kabul edilmedi.

Temyiz kurulu Perşembe günü yaptığı açıklamada, Eylül 1992 ile Mart 1993 arası dönemde Srebrenica'daki iki toplama kampında alıkonan Sırplara karşı ciddi suçların işlendiğine şüphe olmadığını da vurguladı.

ICTY tarafından yapılan açıklamada, "Ancak bu suçların meydana geldiğine dair kanıtlar, bir şahsın bu suçlardan mahkum edilmesine yeterli değildir." ifadesi yer aldı. "Adli işlemlerde mahkumiyet kararı verilebilmesi için, sanığın bir suçtan bireysel olarak sorumlu olduğuna dair hiçbir makul şüphe bırakmayan kanıtlar gerekir."

Duruşmadan sonra konuşan Oriç, sonuçtan "mutlu" olduğunu söyledi.

Oriç, "Srebrenica'da Müslümanların suç işlediğine hiçbir zaman inanmadım. Kuşatma altındaki insanlar yalnızca hayatta kalmaya çalışıyorlardı." dedi.