Fiat Sırbistan'a geliyor

02/07/2008

Tanınmış bir otomobil üreticisinin Sırbistan'a gelmesi, Cumhurbaşkanı Traian Basescu'nun AB dostu bir başbakan aday göstermesinin yol açacağı dış yatırım artışının habercisi olabilir.

Southeast European Times için Belgrad'dan Davor Konjikusiç'in haberi -- 02/07/08

Fiat 10 bin yeni iş yaratacak ve 2009 sonuna kadar arabaların montajını komple Sırbistan'da yapmayı planlıyor. [Getty Images]

Belgrad'da AB yanlısı bir hükümetin bu hafta onaylanması beklenirken, İtalyan otomobil üreticisi Fiat'ın Sırbistan'a geldiği yönünde Mayıs ayında yapılan duyuru batılı yatırımlardaki bir patlamanın öncüsü olabilir.

Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in Maliye Bakanı ve Demokrat Mirko Zvetkoviç'i başbakanlığa aday göstermesi, bir çok gözlemcinin öngördüğü gibi Sırbistan'ın kuşkulu dış yatırımcıları çekme ve yaşam standartlarını yükseltme çabalarını gösteriyor. Uzun zaman savaşlar ve uluslararası yaptırımlarla önü kesilen Sırbistan, şimdi kişi başına düşen GSYİH ve yeşil alan yatırımlarında Romanya ve Bulgaristan'ın arkasından geliyor.

Fiat, 11 Mayıs seçimlerinden önce hükümetle Kragujevac kentindeki mevcut otomobil fabrikası Zastava'ya yatırım yapma konusunda anlaşmaya vardı.

Anlaşmaya göre Fiat Zastava'ya 700 milyon avro civarında yatırım yapıp fabrikanın %70'ini satın almayı planlarken, geri kalan %30'u Sırbistan kontrol edecek. Yatırımın büyük kısmı, otomobil parçaları için yeni fabrikalar kurmayı planlayan Fiat'ın ortaklarından gelecek. Fiat'ın bu hamlesi 10 bin yeni iş yaratacak ve şirket 2009 sonuna kadar Sırbistan'da komple otomobil montajına başlamayı planlıyor.

Bu, ekonomik geçişlerin bir çok işçinin işini kaybetmesine yol açtığı Sırbistan'ın orta kesiminde yer alan Kragujevac için "yüzyılın işi" olacak.

Gelecek yıl Fiat Sırbistan'da 200 bin civarında otomobil üretmeyi planlıyor ve 2010 yılı sonuna kadar bu rakam 300 bine ulaşacak. Gözlemciler Kragujevac'taki Fiat'ın A ve B modelinden birer tane üretmesini bekliyorlar. Bu arabalar yakında dünya sahnesine çıkacaklar.

Ekonomi ve Bölgesel Kalkınma Bakanı Mlacan Dinkiç Fiat'ı cezbetme başarısını AB ile İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalanmasına bağlıyor. Anlaşma, Sırbistan'da üretilmiş otomobillerin gümrüksüz olarak ihracatına olanak sağlıyor. Fiat, Sırbistan'da ürettiği otomobillerin neredeyse %95'ini ihraç etmeyi planlıyor.

Dinkiç, yalnızca zastava fabrikasının değil bütün Kragujevac kasabasının gümrüksüz bölge haline geleceğini kaydetti. Bu statü de şehirdeki bütün fabrikalara, ithal ettikleri malzemelerden ihracat malları üretmeleri halinde bu malzemelere gümrük veya katmadeğer vergisi ödememe olanağı sağlıyor.

Dinkiç, "[SAA] aleyhinde konuşan herkes, AB'nin yalnızca otomobil ihracatı değil diğer tüm ürün grupları için de gümrüğü kaldırabileceğini unutuyor. Şu anda ihracatımızın %60 kadarı AB pazarına gidiyor." dedi.

Bu mutabakat anlaşmasının imzalanmasından sonra, Kragujevac kenti Fiat'ı yerel vergilerden muaf tutacak ve her türlü ek bina için ücretsiz arsa sağlayacak.