Bosna-Hersek'te brusella tırmanışa geçti

28/05/2008

Brusella (Malta humması) salgını Bosna-Hersek Federasyonu'nu kasıp kavurmasına karşın, hastalığın yayılmasını önleme amaçlı tedbirler hala alınmış değil.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Yusuf Ramazanoviç'in haberi -- 28/05/08

Brusella insanlara pastörize edilmemiş peynir veya sütten geçiyor. [AFP]

Saraybosna Üniversitesi veterinerlik fakültesi öğrencileri Nisan ayında düzenlenen "BH'de brusella" başlıklı bir tartışmada, Bosna-Hersek'te (BH) brusella salgını yaşandığı ve ülkenin hastalığın insanlar ve hayvanlar arasında yayılmasını önlemesi gerektiği konusunda uyardılar.

Ondülan ateş, veya insanlarda Malta humması adıyla da bilinen brusella, hasta hayvanlarla temas, çiğ et veya pastörize edilmemiş peynir yemek veya enfekte süt içmekle bulaşan son derece bulaşıcı bir hastalık. Bruselloz insanlarda ateş, terleme, başağrısı, sırt ağrıları ve fiziksel bitkinlik gibi grip benzeri semptomlara yol açabiliyor. Merkezi sinir sistemi veya kalp tabakasında şiddetli enfeksiyonlar meydana gelebiliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'ne göre, ölüm oranı genelde %2'nin altında ve genelde endokarditle ilişkili olarak meydana geliyor.

Saraybosna Üniversitesi veterinerlik fakültesinde görevli Profesör Tarık Bayroviç, "Mevcut tedavilerle insanlar oldukça çabuk ayağa kalkabiliyorlar, ancak doktorlar her zaman nüks, yani bağışıklığın zayıflaması veya hastalıkla yeni bir temas halinde semptomların geri dönmesi olasılığını vurguluyorlar." diyor.

Geçen yıl BH'de brusella nedeniyle 500 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer bu yılın ilk üç ayında 104 yeni vaka kaydettiler. Bu son salgın en çok veterinerlik çalışanları ve hayvan yetiştiricilerini etkiledi. Uzmanlar salgının kontrolden çıktığını söylüyorlar. BH Federasyonu'nda (BHF) bulaşıcı çiftlik hayvanı hastalıklarına karşı korunma sistemi kötü işliyor ve alarm nedeni oluşturuyor.

Konferansa katılanlar, yetkililerin BHF'nin bazı kantonlarında genel brusella salgını ilan ettiklerini vurguladılar.

Tartışmadan sonra düzenlenen basın toplantısında söz alan veterinerlik öğrencisi Muamer Dervişoviç brusellanın BH'de uzun süredir var olduğunu söyledi. Dervişoviç, hastalığın başta hayvan ithalatının düzenlenememesi ve başıboş hayvan yetiştiriciliği yüzünden 1990'lardaki ihtilaf sonrasında yayıldığını da ekledi.

İhtilaftan sonra, BH'de daha önceden bilinmeyen hastalığın görülme oranı belirgin düzeyde arttı. 2000 başlarında sağlık makamları ilk vakaları "bağışlanmış" hayvanların sahiplerinde tespit ettiler. O zamandan bu yana da hastalık yayıldı.

BHF'nin veterinerlik baş müfettişi Süleyman Haşimbegoviç de BH'de brusellozun kontrol dışına çıktığını söyleyenler arasında yer alıyor. Haşimbegoviç hükümetin hastalığın kökünü kurutmak için yeterli tedbir almadığını ileri sürüyor. Gerekli yasalar da mevcut değil. Haşimbegoviç'in ifadesiyle, durum alarm verici.

AB'de ise tam tersine brusella neredeyse tamamen yok olmuş durumda. BH'deki veterinerlik sistemi en zorlu görevlerinden biriyle -yeterli koruma olmadığı halde halkı hastalıklardan korumak- karşı karşıya bulunuyor.