Bölünmüş Kıbrıs'ın liderleri 23 Mayıs'ta bir araya gelecekler

09/05/2008

Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk toplumlarının liderlerinin yeni müzakereleri başlatmaya yönelik hazırlıkların gidişatını gözden geçirmek üzere 23 Mayıs'ta bir araya gelmeyi planladıkları bildiriliyor.

(Cyprus Mail - 09/05/08; AP, AFP, DPA, CNA, Financial Mirror; Kathimerini - 19/04/08; AFP, DPA - 18/04/08)

Kıbrıs Rum Kesimi Cumhurbaşkanı Demetris Hristofiyas (solda) ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat bu ay bir araya gelecekler. [Getty Images]

Bölünmüş Akdeniz adasındaki yetkililer 8 Mayıs Perşembe günü yaptıkları açıklamada, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Demetris Hristofiyas ve KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın yeniden birleşme amaçlı yeni müzakereleri başlatma öncesinde yapılan hazırlıkları değerlendirmek üzere iki hafta içinde bir araya geleceklerini söylediler.

Kıbrıs hükümet sözcüsü Stefanos Stefanu yaptığı kısa açıklamada, görüşmenin 23 Mayıs'ta gerçekleşeceğini söylemekle birlikte başka ayrıntı vermedi.

21 Mart'ta, Hristofiyas ve Talat bir yeniden birleşme anlaşmasının ayrıntılarını belirlemek üzere çalışma grupları ve teknik komiteler kurmaya karar verdiler.

Hristofiyas'ın 24 Şubat cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasından bu yana gerçekleşen ilk yüz yüze görüşmede liderler, Haziran ayında BM nezaretinde kapsamlı barış görüşmeleri başlatma perspektifinde söz konusu komisyonların çalışmalarını gözden geçirmek üzere üç ay içinde tekrar bir araya gelme kararı da aldılar.

Kıbrıs Rum Cyprus Mail gazetesinin aktardığına göre, kimliği gizli kalmak koşuluyla konuşan diplomatik bir kaynak 23 Mayıs'taki toplantının amacının "bu komisyonların bugüne kadar yaptıklarının bir envanterini çıkarmak ve işlerin ne durumda olduğunu görmek" olduğunu doğruladı.

Geçtiğimiz ay Hristofiyas ve Talat'ın danışmanları Yorgo Yakovu ve Özdil Nami'nin önderliğinde, 150 Kıbrıs Rum, Kıbrıs Türk ve BM yetkilisinden oluşan altı çalışma grubu ve yedi teknik komite kuruldu. Yetkililer yapılacak müzakerelerin temellerini atmak amacıyla 18 Nisan'dan beri eski Lefkoşe havaalanındaki BM üssünde her gün toplanıyorlar.

Yetkililer güvenlik, mülkiyet ve toprak gibi dişli konulardan günlük meselelere kadar yeniden birleşmeyle ilgili birçok konuyu tartıştılar.

Yakovu daha önceden sürecin sorunsuz ilerlemeyebileceği konusunda uyarmıştı. Danışman, grup düzeyinde bir miktar ilerleme sağlanmadan Hristofiyas ve Talat'ın doğrudan müzakerelere başlamasının "tamamen imkansız" olacağını da söylemişti.

Yakovu, "İlerleme olacağını veya olmayacağını gerçekten söyleyebileceğinizi düşünmüyorum; hep griler olacak; siyah, beyaz ve grinin tonları olacak." demişti.

Nami, çalışmalarının sonuç verebilmesi için müzakerecilerin daha pragmatik olması gerektiğine de dikkat çekti.

18 Nisan'da konuşan Nami, "Yöntemlerimizi değiştirmek zorundayız, rakip olarak değil takım olarak düşünmeye başlamamız gerekiyor." diyerek şöyle devam etti: "Duygusal, öfkeli veya ayak direyici davranmak bize fazla lüks gelecektir. Liderlerimiz bizden üç aydan kısa bir süre içinde gerçekleşecek doğrudan müzakerelerde kullanılacak sonuçlar sunmamızı bekliyorlar. Bu yüzden fazla zamanımız yok."

Hristofiyas ve Talat, Slovakya'nın Lefkoşe büyükelçiliğinde verilen bir resepsiyonda kısa birer açıklama yaptılar.

Perşembe günü Talat, Kıbrıs Rum DISY partisi genel başkanı Nicos Anastassiades'in Limasol'de verdiği bir akşam yemeğine katıldı. Yemekte konuşan Anastassiades, "yoldaşlar arasındaki" bu gibi toplantıların yakında haber olmaktan çıkmasını umduğunu belirtti.

Talat da, "mümkün olan en kısa sürede" bir çözüme ulaşılabilmesi için iki toplumun "ilişkilerde daha iyiye" gitmesini beklediğini söyledi.

Kıbrıs, Türk askerlerinin adayı Yunanistan ile birleştime amaçlı Atna destekli kısa süreli bir askeri darbe sonrasında adaya çıkartma yaptığı 1974 yılından bu yana kuzeyde Kıbrıs Türk kontrolündeki bir bölge, güneyde de Kıbrıs Rum kontrolünde bir bölge olmak üzere ikiye bölünmüş durumda bulunuyor.

Adayı yeniden birleştirme amaçlı son çaba, Kıbrıs Rumlarının zamanın BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın önerdiği bir planı reddettikleri 2004 yılında başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Kıbrıs Türklerinin büyük çoğunluğu planı kabul etmesine karşın, Mayıs 2004'te AB'ye adanın tek otoritesi olarak yalnızca uluslararası alanda tanınan Kıbrıs Rum kesimi katılmıştı. Kıbrıs Türk yönetimi sadece Ankara tarafından tanınıyor.

KKTC Başbakanı Ferdi Sabit Soyer Perşembe günü Hristofiyas ve Talat'ın "Haziran ayında BM nezaretinde kapsamlı bir müzakere süreci başlatmaları ve yıl sonuna doğru kapsamlı bir uzlaşmaya varmaları" yönündeki umutlarını dile getirdi.