Yeni ankete göre basın özgürlüğü küresel olarak düşüşte

30/04/2008

Kıbrıs Rum Kesimi ve Yunanistan, Freedom House'ın dünya üzerindeki medya özgürlüğü hakkında yürüttüğü yeni yıllık ankette "özgür" olarak sınıflandırılan tek Güneydoğu Avrupa ülkeleri.

(Freedom House, AP, AFP, RFE/RL - 29/04/08)

Raporda, eski komünist ülkelerinin büyük oranda kamu yayıncılığının algılanan siyasileştirilmesi yüzünden dünyada medya özgürlüğünde bağlı olarak en fazla düşüşü gösterdikleri belirtiliyor. [Freedom House]

Hak savunucu Freedom House örgütü, dünyadaki medya bağımsızlığı konusunda yürüttüğü yeni yıllık anketi açıkladığı 29 Nisan Salı günü, küresel basın özgürlüğünün 2007 yılında altı yıldır üst üste düşüş yaşadığını söyledi.

Kâr amacı gütmeyen ABD merkezli örgütün genel müdürü Jennifer Windsor, "Geçen yıl basın özgürlüğünde atılan her ileri adıma karşılık iki geri adım atıldı." diyerek şöyle devam etti: "Basın özgürlüğünün gerilediği yerde diğer özgürlüklere de kısıtlamaların gelmesi yakındır."

Grup, 195 ülke ve toprağın yer aldığı ve 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Gününe sadece birkaç gün kala yayınladığı 2008 anketinde, dünyanın hemen her yerinde gazetecilerin giderek artan oranda düşmanca bir ortamla karşı karşıya kaldıklarını belirtiyor.

Bu ülkelerin medyalarına, sahip oldukları yasal, ekonomik ve siyasi özgürlükler üzerinde yapılan bir değerlendirmeye dayanarak 0 (en iyi) ila 100 (en kötü) arasında bir toplam puan verildi. Ankette yer alan 195 ülkeden 0 ile 30 arasında puan alan 72'si "özgür" medya grubuna alındı. 31 ile 60 arasında puan alan 59 ülke "kısmen özgür", 61 ile 100 arası puan alan 64 ülkeyse "özgür değil" grubuna girdi.

Dünya nüfusunun yalnızca %18'inin özgür medyaya sahip ülkelerde yaşadığına dikkat çeken Freedom House, Batı Avrupa'ya medya özgürlüğü açısından en yüksek puana sahip bölge olarak işaret etti. Finlandiya ve İzlanda küresel sıralamada en üst sırayı aldılar. Yeni Zelanda ise dünya ilk onunda Batı Avrupalı olmayan tek ülke konumunda.

Güneydoğu Avrupa (GDA) ülkeleri arasında küresel anlamda en iyi puanı Kıbrıs Rum Kesimi elde etti. Ülke 22 puanla Belize, Dominik, Fransa, Letonya ve Slovakya ile birlikte 40. oldu.

"Özgür" olarak sınıflandırılan tek diğer GDA ülkesiyse Gana ve Mali ile birlikte 56. olan Yunanistan oldu.

Bütün Balkan ülkeleri "kısmen özgür" grubunda yer aldılar. En yüksek sıradaki Bulgaristan, 33 puanla dünyada 76. oldu. Hırvatistan ise Botswana ile birlikte 78. oldu.

Karadağ, Doğu Timor ve Moğolistan ile birlikte 81. oldu.

39 puan alan Sırbistan, Antigua ve Barbuda, Bolivya ve Dominik Cumhuriyeti ile birlikte 84.'lüğü paylaştı.

Romanya, Panama ve Peru ile birlikte 94. oldu. Freedom House, "adli hakareti yeniden yürürlüğe koyan Anayasa Mahkemesi kararından" puan kırdı.

Diğer GDA ülkeleri arasında Bosna-Hersek Filipinler ile birlikte 97. oldu.

Makedonya ise Arjantin ile birlikte 100. oldu. Her ikisi de 47 puan aldılar.

Arnavutluk ve Türkiye GDA ülkeleri arasında en düşük sırada yer aldılar. Arnavutluk 105. olurken, Türkiye Kongo-Brazzaville, Honduras ve Meksika ile birlikte 106. oldu.

Freedom House, Orta ve Doğu Avrupa ile eski Sovyetler Birliği'nin bölge bazında en büyük gerilemeyi kaydettiklerini belirtti.

Örgüt, "Rusya, medya için dünyadaki en tehlikeli ülkelerden birisi olmayı sürdürdü." dedi.

Dünyanın en kötü durumdaki ülkeleri ise Türkmenistan, Burma ve Kuzey Kore oldu.