Mostar'ın yeniden inşa edilen Eski Köprüsü yeni çatlakların tehdidi altında

28/04/2008

Bosna-Hersek Ulusal Eserlerini Koruma Komisyonu tarafından tutulan uzmanlara göre, Mostar'daki Eski Köprü'de her gün yeni çatlaklar ortaya çıkıyor.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Yusuf Ramazanoviç'in haberi – 28/04/08

Mostar'ın Eski Köprü'sü. [Yusuf Ramazanoviç]

Mostar'ın dünyaca ünlü Eski Köprü'sü, Bosna-Hersek'in (BH) güneydoğu bölgesi olan Hersek'teki Neretva Nehri'nin iki yakasını birleştiriyor. Köprü, Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle 1557-1566 yılları arasında Türk mimarı Hayrudin tarafından inşa edildi. Efsaneye göre Hayreddin, köprünün yıkılması halinde kendisini asmakla tehdit eden sultanın gazabından korunmak için Mostar'a kaçmış.

1993 yılındaki BH ihtilafı sırasında Hırvat topçu ateşi Eski Köprü'yü yıkmıştı. Yapının 2004 yeniden inşası sonrasında, yetkililer 2005 yılında köprüyü UNESCO Dünya Mirasları Listesine aldılar. Projenin ana sponsorları Türkiye ve İtalya hükümetleriydi.

Yeniden inşa projesi için yapılan yakın tarihli araştırmalarda, Osmanlının geliş öncesinde aynı noktada ortaçağ Bosna devleti altında daha eski bir köprü var olduğunu ileri sürüyor.

Yaklaşık 29 metre uzunluğunda ve 20 metre yüksekliğindeki sahip, kireçtaşından imal edilmiş yeni köprünün kemeri, şıklığıyla ünlü bir yarım daire şeklinde. Nehre tepeden bakan incecik ve narin görünüşlü kemere güneş ışığı vurduğunda, hayranlarının onun kireçtaşından yapılmış olduğunu hayal etmeleri oldukça zor.

BH Ulusal Eserlerini Koruma Komisyonuna bağlı uzmanlar, yeniden inşa edilen köprüde her gün yeni çatlakların ortaya çıktığını ortaya çıkardılar. Komisyonun hazırladığı ön raporda, bunların nedeninin bilinmediği ve yalnızca günlük izlemeyle tanımlanabildikleri ileri sürülüyor.

Komisyon Başkanı Azra Hacımuhamedoviç, "Üç günlük ziyaret sırasında uzmanlar her gün yeni çatlakların ortaya çıktığını kaydettiler. Bunların şiddeti, hızı ve yerlerinin belirlenmesi gerekiyor." dedi.

Hacımuhamedoviç, "Köprü sismik aktivite, destek taşlarının kayması, yakınlardaki karayolu çalışmaları veya 1993 öncesindeki orijinaline benzetme amaçlı yapım çalışmalarındaki bazı kusurlardan dolayı çatlıyor olabilir." dedi.

Bazı gözlemciler çatlakları Hersek'te meydana gelen yakın tarihli bir depreme bağlıyorlar. Hacımuhamedoviç, "Desen bu teoriye uygun olabilir ancak bu noktada kesin değildir." dedi.

Eski Köprü Mostar'ı sembolize ediyor ve bölgeye çok sayıda turist çekiyor. Köprü uzun tarihinde "Yeni Köprü", "Sultan Süleyman Köprüsü", "Büyük Köprü" ve son olarak da "Eski Köprü" gibi bir çok ada sahip olmuş. Kentin adı olan "Mostar" ise, iki Slavca sözcük olan most (köprü) ve premostiti'den (bir nehri birleştiren, köprü yapılabilir) geliyor.