Hırvatistan, Romanya ve Sırbistan Pan-Avrupa Petrol Boru Hattı anlaşmasını imzaladılar

23/04/2008

Hırvatistan, Romanya ve Sırbistan Salı günü Bükreş'te, Hazar petrolünü Avrupa pazarına taşıyacak bir pan-Avrupa boru hattı geliştirecek bir şirket kurma konusunda anlaştılar.

(B92, Nine O'clock - 23/04/08; AFP, Xinhua, Rompres, B92, Balkan Insight, Makfax - 22/04/08; AFP - 03/04/07)

Projede Karadeniz'deki Köstence limanından başlayıp Romanya, Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya'dan geçerek İtalya'nın Trieste kentinde sona erecek bir soru hattı inşa edilmesi öngörülüyor. [Getty Images]

Hırvatistan, Romanya ve Sırbistan, 22 Nisan Salı günü Bükreş'te bir Pan-Avrupa Petrol Boru Hattı (PEOP) projesini destekleme konusunda anlaşma sağlayarak, 3,5 milyar avroluk projeyi gerçekleştirmeye bir adım daha yaklaştılar.

Romanya'nın Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Viorel Palasca, "Proje firması, merkezi olacak Londra'da 45 gün içinde kayıt olacak." diyerek şöyle devam etti: "Bu, projeyi hayata geçirmek için gereken bir ilk adımdır."

Proje geliştirme şirketi (PDC), üç ülke arasında eşit olarak paylaştırılacak olan her biri 100 İngiliz sterlini (yaklaşık 125 avro) değerinde 2 bin 100 hisseye sahip olacak. Böylece ülkelerin her biri, kendilerini temsil eden şirketler aracılığıyla 262 bin avronun üzerindeki hisselerin üçte birine sahip olacak. Hırvatistan'ın temsilcisi Janaf firması, Sırbistan'ınki Transnafta, Romanya'nınki ise Conpet ve Oil Terminal şirketleri olacak. İki Rumen firması PDC hissesine 35'er bin İngiliz sterlini (yaklaşık 43 bin 736 avro) katkıda bulunacak.

Palasca gazetecilere verdiği demeçte, Londra merkezli şirketin daha fazla yatırımcı çekmek amacıyla boru hattını tanıtacağını söyledi. Ona göre, Kazakistan ve Azerbaycan şimdiden petrol tedarikçisi ve hatta belki de yatırımcı ve katılımcı olarak yer almaya hazır olduklarını belirttiler.

Pazartesi günkü anlaşma, üç ülkenin Slovenya ve İtalya ile birlikte Hazar petrolünü Avrupa pazarına getirmedeki işbirliğini ilerletme vaadinde bulundukları bir bildirgeyi Zagreb'de imzalamalarından yaklaşık 12 ay sonra geldi.

İlk olarak 2002 yılında öneriken planda, Romanya'nın Köstence limanından başlayıp Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya üzerinden İtalya'nın Adriyatik kıyısındaki Trieste kentine kadar 1300 km'lik bir boru hattı döşenmesi öngörülüyor. Yapılan bir fizibilite çalışmasında, boru hattının yılda 60 milyon ton petrol taşıyacağı öne sürülüyor. Önümüzdeki yıl başlayacak yapım çalışmalarının 2013'te tamamlanması bekleniyor.

Köstence-Trieste boru hattı projesi, tedarikçileri çeşitlendirmek ve Rus petrolüne olan bağımlılığını azaltmak isteyen 27 üyeli AB'den de destek görüyor.

AB'nin Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi Andris Piebalgs Nisan 2007 başlarında yaptığı açıklamada, "Ben ve meslektaşlarım bu işi kolaylaştırmak için mükün olan her şeyi yapacağız." şeklinde söz verdi.

Piebalgs, Köstence-Trieste boru hattının geleneksel Karadeniz rotasındaki tıkanmanın ortadan kaldırılmasına yardım edeceğini de ekledi.

Palasca gazetecilere verdiği demeçte, Slovenya ve İtalya'nın projedeki temsilci firmalarını henüz seçmediklerini belirtti.

Yetkili, "İtalya büyük olasılıkla bize yanıtını yeni hükümet kurulduktan sonra verecektir." diye de ekledi.

Slovenya başlangıçta çevresel kaygılardan dolayı tereddüt etmişti.

Hırvat Janaf firmasından Vladimir Vrankoviç AFP tarafından Pazartesi günü kaydedilen sözlerinde, bu ülkenin geri çekilmeye karar vermesi halinde PEOP için "seçeneklerin devam edeceğini" söyledi. Ancak yetkili, "İtalya yoksa proje de olmaz." diye vurguladı.