Kıbrıs Türkleri ve Kıbrıs Rumları yeniden birleşme müzakerelerine yönelik hazırlıklara başladılar

21/04/2008

Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum müzakereciler, bölünmüş adayı yeniden birleştirme amaçlı tam teşekküllü müzakereler için hazırlıklara başladılar.

Southeast European Times için Ayhan Şimşek'in haberi --21/04/08

Kıbrıs Rum Kesimi Cumhurbaşkanı Dimitris Hristofiyas (solda) ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat 21 Mart'ta yeni bir yeniden birleşme süreci başlatmaya karar verdiler. [Getty Images]

Her iki toplumdan hukuk ve anayasa uzmanları, avukatlar ve diğer temsilciler, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum liderleri arasında yapılacak görüşmelerin temelini atmak üzere dört yıldan uzun bir aradan sonra ilk defa 18 Nisan Cuma günü bir araya geldiler.

Kıbrıs Rum Kesimi Cumhrubaşkanı Dimitris Hristofiyas ve KKTC cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat 21 Mart tarihinde, resmi olarak Haziran sonunda başlaması beklenen yeni bir süreç başlatmaya karar verdiler. Kıbrıs'ın on yıllardır devam eden bölünmüşlüğü Türkiye'nin AB üyelik hedefine önemli bir engel teşkil etmeye ve NATO müttefikleri Türkiye ile Yunanistan arasında sürtüşmeye yol açmaya devam ediyor.

Uzlaşma sağlama umutları, Şubat ayında yapılan seçimlerde radikal Tassos Papadopulos'un koltuğunu Hristofiyas'a bırakması sonrasında doğdu. Papadopulos, 2004 yılında zamanın BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından önerilen bir plana karşı kuvvetli bir kampanya yürüterek Kıbrıs'ı yeniden birleştirme amaçlı son büyük çabanın suya düşmesine yardım etmişti. Daha sonra da Talat'ın yeni müzakere önerilerini geri çevirmiş ve kendisiyle görüşmeyi reddetmişti.

Buna karşın, Hristofiyas şimdiden Kıbrıs Türk lideriyle iki defa görüştü ve liderler çalışma grupları çalışmalarını tamamlamadan önce büyük olasılıkla 7 Mart'ta gayrı resmi bir görüşme daha yapacaklar.

Talat'ın baş yardımcısı Özdil Nami komisyonların Cuma günkü ilk toplantısını "olumlu bir başlangıç" olarak nitelendirdi. "İyimser olmak için nedenlerimiz var." diyen Nami, her iki tarafın da "iyi niyet" sergilediğini ve komitelere en deneyimli yetkililerini atadıklarını vurguladı. Yetkili, "Amacımız komite çalışmalarını üç aydan kısa sürede tamamlamak ve cumhurbaşkanımız ve Hristofiyas arasında yapılacak görüşmeler için gerekli belgeleri bir sonraki buluşmadan önce hazır hale getirmektir." dedi.

Kıbrıs Rum tarafının baş müzakerecisi Yorgo Yakovu da ekibini yapıcı bir yaklaşım sergilemeye çağırdı. Yakovu, "Görüşmelerde mevkidaşlarınızı çatışmacı bir ruh haliyle değil, ortak bir amaca yönelik çalışma arkadaşlarınız olarak görmelisiniz." dedi.

Bu hazırlık amaçlı toplantılar için Kıbrıs Türk ve Kırbıs Rum tarafı altı çalışma grubu ve yedi teknik komite kurdular. Çalışma grupları yönetim ve yetki paylaşımı, AB meseleleri, güvenlik, toprak anlaşmazlıkları gibi karmaşık anlaşma konularına bakacaklar. Teknik komitelerse suçu önleme, kültür mirası, insani konular, ticaret, halk sağlığı ve çevre koruma gibi günlük meseleleri ele alacaklar. Görüşmelere yaklaşık 130 uzman katılacak.

Çalışma grupları ve teknik komiteler dört günde bir toplanırken, Talat ve Hristofiyas'ın yardımcıları gidişatı izlemek ve olası anlaşmazlıklara getirilebilecek çözümleri tartışmak için her beşinci günde buluşacaklar.

Sürece arabuluculuk eden BM müzakerecilerin bu ilk toplantısını memnuniyetle karşıladı. BM genel sekreterinin özel temsilcisi Elizabeth Spehar, "Daha önce de söylediğimiz gibi, BM iki tarafın sürüdürlebilir ve her iki tarafça da kabul edilebilir bir çözüm bulunmasına yardım etmek için elinden geleni yapacaktır." dedi.

Spehar, "İki liderin ilerleme sağlamasına sağlam bir zemin oluşturacak somut sonuçların elde edilmesini umut ediyoruz." dedi.

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn de, Avrupa Parlamentosu'na sunulan Kıbrıs konulu bir önergeye verdiği yanıtta, 27 üyeli bloğun kapsamlı bir çözüm getirecek her türlü çabayı destekleyeceğini söyledi.

Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz ay BM genel sekreteri ve AB üyelerine gönderdiği mektupta Kıbrıs müzakerelerine verdiği desteği dile getirdi ve yeni müzakerelere zemin hazırlanırken Annan planının göz önüne alınması yönünde çağrıda bulundu.

Akdeniz'deki Kıbrıs adası otuz yıldan uzun süredir, güneyindeki uluslararası alanda tanınan Kıbrıs Rum yönetimiyle kuzeydeki uluslararası alanda hala tanınmamış Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında bölünmüş durumda bulunuyor.

BM'nin adayı yeniden birleştirme çabaları, en sonuncusu 2004 yılında Kıbrıs Rumlarının çoğunluğunun Anann Planına karşı oy vermesi olmak üzere sürekli olarak engellendi. Kıbrıs Türkleri Nisan 2004'te yapılan ayırı bir referandumda plana lehte oy vermelerine karşın, AB'ye yeniden birleşmiş bir Kıbrıs'ın girebilmesi için her iki tarafın da onayı gerekiyordu.