BM savcısından Sırbistan'a: Geri kalan kaçak savaş suçu zanlıları yakalanmalı

18/04/2008

BM savaş suçları başsavcısı Serge Brammertz, Perşembe günü Sırbistan'ı Lahey mahkemesiyle olan işbirliğini ilerletmeye ve mahkemenin geri kalan kaçak dört zanlısını yakalamaya yönelik çabaları hızlandırmaya çağırdı.

(B92 - 18/04/08; AP, AFP, Reuters, DPA, AKI, BBC, Euobserver, Balkan Insight, Beta, B92 - 17/04/08)

BM savaş suçları başsavcısı Serge Brammertz (solda) Sırbistan Başbakanı Vojislav Koştunitsa ile 17 Nisan Perşembe günü Belgrad'da bir araya geldi. [Getty Images]

BM savaş suçları başsavcısı Serge Brammertz 17 Nisan Perşembe günü iki günlük bir ziyaret için geldiği Belgrad'da, Sırbistan'ın Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ile işbirliğini ilerletmesi gerektiğini söyledi.

Belçikalı savcı üst düzey Sırp yetkililerle görüşmesi sonrasında yaptığı açıklamada, "Geri kalan dört kaçağın bulunup tutuklanması konusunda özellikle ısrar ettim." dedi.

Her ikisi de 1995 Srebrenitsa katliamıyla ilgili olarak soykırımla suçlanan eski Bosnalı Sırp lider Radovan Karadziç ve ordu komutanı Ratko Mladiç, ICTY'nin savaş suçu zanlıları listesinin başında yer alıyorlar. Diğer ikisiyse, eski Bosnalı Sırp polis komutanı Stojan Zupljanin ve savaş zamanı Hırvat Sırp lideri Goran Haciç.

Brammertz Sırbistan'ın savaş suçları savcısı Vladimir Vukceviç ile görüşmesi sonrasında yaptığı açıklamada, "Zanlıların mümkün olan en kısa sürede adalete teslim edilmesi çok önemlidir." dedi.

BM savcısı Batı yanlısı Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, giden milliyetçi Başbakan Vojislav Koştunitsa ve Sırbistan'ın ICTY ile işbirliğinden sorumlu konsey başkanı Rasim Ljajiç ile de bir araya geldi.

Brammertz, istenen belgelerin gönderilmesi, devlet arşivlerine erişim ve kaçaklara yardım eden çevrelerin soruşturulması gibi Sırbistan'ın mahkemeyle olan işbirliğinin diğer yönleri hakkında da görüştü.

Tadiç BM savcısına güvenceler vererek, "Sırbistan'dan eski Yugoslavya'da savaş suçları işlemiş bütün kişilerin etnik kökenlerine bakılmaksızın Lahey'de yargılanması konusunda net bir kararlılık" sözü de verdi.

Ancak gerek Tadiç gerekse Koştunitsa, Sırbistan'ın ICTY'nin geçtiğimiz günlerde eski Kosova Başbakanı Ramuş Haradinay'ı beraat ettirmesi konusundaki kızgınlığını dile getirdiler.

Tadiç, BM savcılarının Koştunitsa'nın deyimiyle bu şekilde "adaletin alaya alınmasına" itiraz etmelerini umduğunu belirtti.

Brammertz de, çok sayıda tanığın mahkemeye gelmediğine dikkat çekerek BM savcılarının tatmin olmadıklarını belirtti.

Başsavcı, "Dairem şu anda olası 300 sayfalık kararı itiraz gerekçeleriyle ilgili olarak incelemektedir." dedi.

Haradinay davasıyla ilgili karar, milliyetçilerin zanlıların bundan böyle "taraflı, Sırp karşıtı" mahkemeye teslim edilmemesi yönünde taleplerine yol açtı.

ICTY ile tam işbirliği yapılması yalnızca BM'nin Sırbistan'a koyduğu bir zorunluluk olmakla kalmayıp, aynı zamanda ülkenin Ab üyeliği için Birlikle İstikrar ve Ortaklık Anlaşması (SAA) imzalamasına da ön şart teşkil ediyor.

AB'nin 27 üyesinin çoğu, Belgrad geri kalan zanlıları yakalamak için bariz şekilde her türlü çabayı sarfettiği takdirde, zanlılar yakalanamasa dahi anlaşmayı imzalamaya hazır olduklarının sinyalini vermiş durumdalar. Ancak Hollanda, Sırbistan'ın ilk önce yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda ısrar ediyor.

ICTY sözcüsü Olga Kavran gazetecilere verdiği demeçte, AB yetkililerinin büyük olasılıkla Sırbistan'ın işbirliği konusunda görüşmek için Brammertz ile bir araya geleceklerini söyledi. Başsavcı, Haziran ayında yapacağı kişisel sunum öncesinde Mayıs ortasında BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağı olağan raporda bir değerlendirmeye de yer verecek.