Sırbistan'da siyasi istikrarsızlık dış yatırımı tehdit ediyor

14/04/2008

Siyasi istikrarsızlık ve eski iktidar koalisyonu ortakları arasındaki siyasi çekişmeler Sırbistan'a yaklaşık 2 milyar avro değerindeki dış yatırımlara mal olabilir.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi – 14/04/08

Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in (sağda) Demokrat Parti'si ile Başbakan Vojislav Kostunica'nın Sırbistan Demokrat Partii arasındaki çekişme büyük çaplı dış yatırım girişimlerini tehdit ediyor. [Getty Images]

Sırp hükümetinin geçen ay çökmesi ve Mayıs ayında erken seçim yapma kararı alınması sonrasında, ülke ekonomiye en az 2 milyar avroluk dış yatırıma mal olabilecek bir siyasi istikrarsızlık dönemine girdi.

Eski iktidar koalisyonu ortakları olan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in Demokrat Parti'si ve Başbakan Vojislav Kostunica'nın Sırbistan Demokrasi Partisi, kampanya yolunda büyük çaplı dış girişimleri tehlikeye attılar.

İlk önce, Rusya ile tek başına Sırp petrol sanayiine 900 milyon avro kazandıracak bir gaz anlaşması ertelendi. Anlaşma, doğal gaz arzında uzun süreli istikrar da sağlayacaktı.

Bundan sonra, Avusturyalı PORR ve Alpina şirketleri tarafından inşa edilecek Horgos-Pozega otoyolu ertelendi. Otoyolun nihai değeri 1,7 milyar avro olarak tahmin ediliyordu. Yapım, imtiyaz sahiplerinin Deutsche Bank ile mali şartlar konusunda anlaşamaması yüzünden ertelendi.

Her iki yatırımın da ertelenmesi Kostunica ile Tadiç'in partileri arasında kamuoyu önünde sıcak tartışmalara yol açtı. Kostunica'nın bakanları Demokratları yeni kabinede üstünlük sağlamak ve sonrasında bütün takdirleri toplamak umuduyla durdurmakla suçladı.

Diğer yandan Tadiç'in bakanları da Kostunica'yı girişimleri siyasi amaçları doğrultusunda sömürmekle suçladılar. Sonunda, Rusya ile olan gaz anlaşmasının yeni parlamentoda oylanmasına, Avusturyalı şirketlerin de otoyol için gereken parayı toplamak için yıl sonuna kadar beklemelerine karar verildi.

Kampanya tehdidi altındaki üçüncü büyük yatırımsa, Avusturyalı bir şirket olan A-Tec'in yaklaşık 300 milyon avroya satın almayı planladığı bakır maden ve haddehane kompleksi RTB Bor için açılan ihale. A-Tec söz konusu meblağı kararlaştırılan tarihe kadar ödemeyi başaramadı ve hükümet de bunun üzerine Rus işadamı Oleg Deripaska'ya ait bir şirket olan, en yüksek ikinci teklifi veren SMR ile görüşmeleri başlatma kararı aldı. A-Tec, krediyi verecek olan Deutsche Bank Sırbistan'dan çekildiği için meblağın tamamını sağlayamadığını ileri sürdü. Bankaysa bu iddiayı reddediyor.

Ekonomist Stojan Stamenkoviç dış yatırımdaki durgunluğun siyasi istikrarsızlıktan kaynaklandığı ve ekonomik büyümeyi tehdit ettiğini söyledi.

Stamenkoviç, "Başta yabancılar olmak üzere kredi kuruluşları ve yatırımcılar, Kosova'nın ayrılması ve bunun 11 Mayıs seçimleri sonrasında Sırbistan'ın ekonomik yönelimi üzerindeki etkisinin yol açtığı düğümün çözülmesini bekliyorlar." dedi.

Bu yıl Sırbistan yaklaşık 1,3 milyar avro değerinde dış yatırım görmeyi bekliyor. Geçen yıl yaklaşık 2 milyar avroluk yatırım gerçekleşmişti. Ekonomistler, yerli sermaye yetersiz olduğu için yatırım yokluğunun hem ekonomik büyüme hem de istihdama zarar vereceği konusunda uyarıyorlar.