Arnavutluk ve Hırvatistan NATO'dan kabul aldılar, Makedonya şimdilik beklemede

04/04/2008

Üç Adriyatik Tüzüğü ülkesinden ikisi NATO üyelik yollarını başarıyla katederken, üçüncüsünün Yunanistan ile arasındaki isim anlaşmazlığını çözmesi gerekiyor.

Southeast European Times için Tiran'dan Jonilda Koci ve Natasa Radiç'in haberi - 04/04/08

NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer (ortada), 3 Nisan Perşembe günü Bükreş'teki NATO zirvesinde Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bamir Topi (solda) ve Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç (sağda) ile birlikte görülüyor. [Getty Images]

İki Balkan ülkesi Bükreş'te gerçekleşen NATO zirvesinde İttifaka üyelik daveti alırken, üçüncü ülkenin hedefi Yunanistan ile arasındaki bir anlaşmazlık yüzünden askıya alındı.

Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'nın liderleri zirveye yüksek umutlarla geldiler. Adriyatik Tüzüğü olarak bilinen bir işbirliği anlaşmasının imza tarafları olan ülkelerin hepsine de katılım kriterlerini karşıladıkları söylenmişti.

Ancak Yunanistan, Makedonya ile arasında uzun zamandır devam eden isim anlaşmazlığı çözülmediği takdirde ülkenin davet edilmesini engellemek için veto yetkisini kullanacağı konusunda uyarmıştı. Son dakika müzakereleri sonuç vermedi ve Üsküp heyeti Perşembe günü davet alamaması sonrasında zirveyi terk etti.

Dışişleri Bakanı Antonio Milososki heyetin eve döneceğini doğruladığı konuşmasında, "Halkımızla birlikte olmak gerekiyor. Bu, küçük bir ulus için zor bir dönem," dedi.

Ancak Arnavutluk ve Hırvatistan için Bükreş 2008'deki durum oldukça farklı oldu. Arnavutluk Başbakanı Sali Berişa, "Bu bir mucize." diyerek şöyle devam etti: "Kararınızla bize çok büyük güven verdiniz. Bugün sizin huzurunuzda, bu güvene her şeyden önemlisi ulusumuzun büyük bir sorumluluğu olarak değer verdiğimize dair resmen yemin etmek isterim."

Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bamir Topi bunu ülkesinin tarihinin en önemli olaylarından biri olarak nitelendirdi ve bölgedeki diğer aday ülkelere yardım sözü verdi. Topi, "Arnavutluk Kosova Cumhuriyeti'nin entegrasyonunu destekleyecek ve aynı zamanda NATO ve AB politikası dahilinde Bosna-Hersek, Karadağ ve Sırbistan'ın entegrasyonuna da kendi çapında katkılarını sunmaya hazır olacaktır." dedi.

Muhalefet lideri Edi Rama da aynı coşkuyu paylaştı. Düzenlediği basın toplantısında Rama, "NATO daveti Arnavutluk için yeni bir günün işaretidir." dedi. Lider, üyeliğin "Arnavut halkı için bir başarı olmakla birlikte aynı zamanda Arnavut siyasetine yeni bir yük getirdiğini" de sözlerine ekledi.

NATO'nun Arnavutluk'u resmen davet etmesinden dakikalar sonra Tiran sokaklarında kutlamalar başladı. Devlet daireleri ve parlamento önündeki direklere NATO ve Arnavutluk bayrakları yan yana çekildi. Camlarından dışarı ellerinde NATO ve Arnavut bayrakları tutan insanların sarktığı araçlardan oluşan konvoylar başkent caddelerini turlarken, resmi bir sokak partisi de düzenlendi.

Bu arada üyelik teklif edilen diğer Adriyatik Tüzüğü ülkesi Hırvatistan'ın liderleri de kararı reform çabalarına vurulmuş bir onay damgası olarak müjdelediler.

Başbakan İvo Sanader, "Bu davet, Hırvat dış politikasının en önemli iki stratejik hedefinden birinin gerçekleşmesidir." dedi. Diğer hedefse AB üyeliği.

Lideri olduğu hükümet İttifaka üyelik konusunda kamuoyu desteği sağlamak için bazen sıkı çalışmak zorunda kalan Sanader, NATO'nun barış ve güvenliği sağlamada eşi görülmemiş öneme sahip olduğunu söyledi. Başbakan, "NATO yolumuz kolay değildi ancak deneyimlerimiz buna değdiğini gösteriyor."

"Bu davet, bütün bölge için net bir işarettir." diyen Sanader şöyle devam etti: "NATO üyeliği bir neslin Hırvatistan'ı batılı demokrasi ailesine geri getirme çabalarının taçlanmasıdır."

Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç de daveti iyi kotarılmış bir işin simgesi olarak gördüğünü söyledi. Mesiç, "Demokrat dünyanın aktif bir üyesi olmak istiyoruz. İttifaka katkı sağlayacak sorumlu bir NATO üyesi olacağız." dedi.

Bükreş'teki zirveden Zagreb'e geçen ABD Başkanı George W. Bush da Hırvatistan'a gerçekleştirdiği reformlardan ötürü övgüde bulundu ve İttifakın Hırvatistan'a üyelik daveti gönderme kararını memnuniyetle karşıladı.