Belgrad, Kosova'nın etnik toplumlar arasında bölünmesi çağrısında bulundu

25/03/2008

Sırp yetkililerin UNMIK'e sunduğu yeni bir anlaşmada, Kosova'da Sırplarla Arnavutlar arasında "işlevsel bölünme" uygulanması öngürülüyor. Plan Priştine tarafından şimdiden reddedilmekle birlikte, Kosovalı Sırplar öneri hakkında bölünmüş durumdalar.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi -- 25/03/08

Fransız KFOR askerleri Mitroviça'nın kuzey ve güney kesimini birbirine bağlayan köprüde devriye geziyorlar. Kentin kuzey kesimi 17 Mart'ta yerel Sırpların UNMIK polisine saldırdığı ayaklanmalara sahne olmuştu. [Getty Images]

Sırbistan Kosova'nın etnik toplumlar arasında bölünmesi yönünde resmi öneri getirdi ve BM'den Belgrad'ın Sırpların çoğunlukta olduğu bölgelerde kilit kurum ve fonksiyonları kontrol edebilmesini sağlamasını istedi.

Geçtiğimiz hafta BM'ye gönderilen ve 24 Mart Pazartesi tarihli Sırp ve Kosova medyasında yayınlanan bir belgede Belgrad, Sırbistan'a Mitroviça'nın kuzeyi ve civarının yanı sıra diğer Sırp enklavlarında polis, mahkemeler, yargı ve gümrük sektörlerinde sorumluluk alma izni verilmesi gerektiği konusunda ısrar etti.

Sırbistan'ın Kosova Bakanı Slobodan Samarciç tarafından "Sırplar ve Kosovalı Arnavutların işlevsel açıdan bölünmesine" yönelik bir plan olarak tanımlanan belge, Sırbistan'ın bölünme yönünde açıkça çağrıda bulunmaya en çok yaklaştığı nokta.

Dışişleri bakanlığı ve Kosova bakanlığı tarafından hazırlanan anlaşma, Sırp hükümetinin Kosova bağımsızlık ilan ettiğinde uygulamaya koyduğu eylem planı kapsamında yer alıyor.

Taslak kamuoyuna resmen açıklanmamasına rağmen, Belgrad ve Priştine medyasında çıkan haberler Sırp hükümeti veya UNMIK tarafından yalanlanmadı.

Bu haberlere göre, önde gelen maddelerden biri Kosova'daki Sırp polis memurlarının yerel Sırp makamlarıyla muhatap olması ve Kosova Polis Teşkilatı değil UNMIK polisi komutası altında hizmet vermesi.

Kosovalı Sırplar "mahkeme davalarına bakma hakkına sahip olurken, farklı etnik toplumların üyeleri arasındaki davalardan uluslararası UNMIK yargıçları sorumlu olacak."

Belgrad'ın polis, yargı, gümrük, ulaşım, sınır kapılarının denetimi ve din, tarih ve kültür eserlerinin korunması gibi bir çok alanda Sırbistan ile UNMIK arasındaki işbirliğinin ilerletilmesini önerdiği de bildiriliyor. Planda Kosova ile Sırbistan arasında serbest ticareti geliştirmenin yanı sıra mevcut gümrük prosedürlerine son verme çağrısında da bulunuluyor.

Beklendiği gibi, Priştine hükümeti planı reddetti. Başbakan Yardımcısı Ram Manay, "Bu, Belgrad'ın hegemonya otoritesi ve politikasının devamıdır." dedi.

Manay'a göre, UNMIK "komşu bir ülkeyle" 17 Şubat'ta Belgrad'dan bağımsızlığını ilan eden Kosova'nın işleyişi hakkında düzenlemeler yapamaz.

Önesi Kosovalı Sırplar arasında da tartışmalara yol açtı. Kuzey Kosova'da yaşayanlar genelde belgeye destek verirken, Ibar Nehri'nin güneyinde yaşayanlar -ve Arnavut toplumları tarafından çervrelenmiş olanlar- bunun kendi enklavlarında uygulanıp uygulanamayacağını sorguluyorlar.

Orta Kosova'dan Sırp Direniş Hareketi lideri Momcilo Traykoviç, Arnavutlar rıza göstermedikçe planın gerçek hayata uygulanmasının zor olacağını söyledi.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in Demokrat Partisi'ne mensup Kosovalı yetkili Goran Bogdanoviç, Kosovalı Sırpların planı medyadan öğrenmelerinin "çok kötü" olduğunu söyledi.

Bogdanoviç, "Kosovalı Sırpların kaderini Kosova'da yaşayanlara, çocukları ve aileleri orada yaşayanlara sormadan belirleme girişimleri olduğunu görmek biraz sorunlu bir durum." dedi.

Sırp hükümetinin Kosova stratejisini sık sık eleştiren eski Sırbistan Dışişleri Bakanı Goran Svilanoviç şimdi planı destekliyor. Svilanoviç, "Bu, topraksal değil kişiselleştirilmiş bir bölünme konusunu gerçekten gündeme getiren ilginç bir öneri." dedi.