Dodik: Kosova'nın bağımsızlığı SC'nin ayrılmasına neden teşkil etmez

21/02/2008

Sırp Cumhuriyeti başbakanı Çarşamba günü yayınlanan sözlerinde, tarafın ancak Bosna-Hersek içindeki statüsü tehlikeye girdiği takdirde bağımsızlık arayacağını söyledi.

(Reuters, DPA, AP, Balkan Insight, B92 - 20/02/08; Balkan Insight -- 18/02/08 - 19/02/08; Yüksek Temsilciler Dairesi - 18/02/08)

Sırp Cumhuriyeti Başbakanı Milorad Dodik. [Getty Images]

Sırp Cumhuriyeti (SC) başbakanı 20 Şubat Çarşamba günü yayınlanan sözlerinde, Kosova'nın bağımsızlığının tarafın Bosna-Hersek'ten (BH) ayrılmasına neden teşkil etmeyeceğini söyledi. Bosnalı Sırpların iktidardaki Bağımsız Sosyal Demokratlar Birliği'nin (SNSD) genel başkanı olan Milorad Dodik, bununla birlikte tarafın statüsü bir şekilde tehlikeye girdiği takdirde bu seçeneği dışlamayacağını da belirtti.

Dodik, partisinin " SC'nin statüsünün şüpheli bir hal alması halinde bağımsızlık referandumu isteyebileceğini, ancak Kosova'nın bağımsızlığının buna yol açmadığını" belirtti. DPA'nın aktardığına göre başbakan, Banja Luka merkezli Glas Srpske gazetesinin Çarşamba günkü sayısında yayınlanan sözlerinde "Kosova'nın bağımsızlığının Sırp Cumhuriyeti'ni sadece güçlendirdiğini düşünüyorum." dedi.

Bosnalı Sırp radikal milliyetçilerin Kosova örneğini izleme yönündeki çağrıları giderek artıyor. Çok sayıda Bosnalı Sırp savaş gazisi derneğinden oluşan ve taraf nüfusunun %70'ini temsil ettiğini iddia eden SPONA örgütünün lideri Branislav Dukiç, SC parlamentosunu kendi kaderini tayin hakkını ilan etmeye çağırdı. Kosova meclisinin Pazar günü bağımsızlık ilanını kabul etmesinden kısa bir süre sonra, Radikal Parti ve ana muhalefetteki Sırp Demokrat Partisi'nin liderleri SC'yi aynı yolu izlemeye çağırdılar.

Karadağ halkının Mayıs 2006'da yapılan oylamada Sırbistan ile ilişkiler son vermesinin ardından da olası bir bağımsızlık referandumunu gündeme getiren Dodik, son aylarda söylemini yumuşattı. Başbakan röportajında SC'nin ayrılmasını tartışan partileri siyasi kazanç sağlamaya çalışmakla suçladı.

Bosnalı Sırp gazetesine verdiği demeçte "Ben de birçok şeyin hemen olmasını isterim, duygusuz bir insan da değilim, ama bunların bazıları gerçekçi değil." diyen Dodik şöyle devam etti: "Ağır, mantıklı ve akıllı bir şekilde çalışmamız gerekiyor. Acele hareketler yarardan çok zarar getirebilir."

Başbakan, şimdiki hedefinin SC'nin özerkliğini güçlendirmek olduğunu da belirtti.

Reuters'in Çarşamba günkü bir haberinde, liderin partisi SNSD tarafından yapılmış ve Batı'nın SC'ye BH merkezi hükümetine daha fazla yetki devretme yönünde yaptığı çağrılara direneceğine ilişkin bir açıklama yer aldı.

Dodik'in partisi, "Saraybosna'ya yetki devri durdurulmuştur." diyerek, "önemli anayasal ve uzun vadeli etkilere" sahip olana kadar bu yolda ilerlemeye devam edeceğini de belirtti.

Glas Srpske başbakanla yapılan bu röportajı, SC parlamentosu milletvekillerinin Perşembe günkü özel bir oturumda Kosova'daki olayları görüşmelerinden bir gün önce yayınladı.

Belgrad merkezli B92'ye göre Dodik, milletvekillerinin Kosova'nın bağımsızlığının BM Güvenlik Konseyi üye ülkelerinin yarıdan fazlası tarafından tanınması halinde SC'nin de BH'den ayrılma hakkına sahip olması gerektiğini belirten bir bildirge yayınlayacakları yönündeki söylentileri reddetti. Dodik, meclis komisyonlarının böyle bir bildirge hazırlamakta olduklarını, ancak şu anda "böyle resmi bir belge bulunmadığını" söyledi.

Uluslararası yetkililer, SC'nin durumuyla Kosova'nın durumu arasında bağlantı kurma yönündeki herhangi bir girişimin reddedileceği konusunda sürekli olarak uyarıda bulundular.

Yüksek Temsilci Miroslav Lajcak geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, "Sırp Cumhuriyeti Bosna'dan ayrılma hakkına sahip değildir, benzer şekilde kimse de Sırp Cumhuriyeti'ni tek taraflı olarak lağvedemez." dedi.