Kosovalı liderler Ahtisaari planını temel alarak bağımsız devlet ilan ettiler

18/02/2008

Pazar günkü karar Kosova'nın dört bir yanında toplu şenliklerle kutlanırken, pek çok kişi esas zorluğun şimdi başladığını hissettiği için iyimserlik yerini gerçekçiliğe bırakmaya başladı.

Southeast European Times için Priştine'den Artan Mustafa'nın haberi --18/02/08

17 Şubat Pazar günkü ilandan sonra Priştine'de geç saatlere kadar kutlamalar yapıldı. [Laura Hasani]

Kosova, milletvekillerinin Sırbistan'dan tek taraflı bağımsızlık ilanını kabul etmeleri sonrasında 17 Şubat Pazar günü toplu kutlamalara sahne oldu. Uluslararası toplum nezaretinde sürdürülen ve yine de anlaşmayla sonuçlanmayan neredeyse iki yıllık bir müzakere sürecini izleyen bağımsızlık hamlesi, BM Güvenlik Konseyi'nde hala devam eden bir çıkmaz sırasında gerçekleşti.

Binlerce insan, ellerinde Arnavut ve bağımsızlık hedefini destekleyen ülkelerin bayraklarıyla sokaklara döküldü. Arnavutlar, Pazar gecesi saat 11'deki resmi bir havaifişek gösterisiyle zirveye ulaşan şenliklere katılmak için dünyanın dört bir yanından ülkelerine geldiler. Etkinlikte binden fazla yabancı gazeteci hazır bulunurken, dünyanın önde gelen yayın kuruluşları bunu naklen yayınladılar.

Kosovalı liderler, bağımsızlık ilanıyla Yugoslavya'nın dağılmasından eser kalan son önemli faslın da kapanmasını umut ediyorlar. Eyaletin etnik Arnavut çoğunluğu on yıllardır bağımsızlık istiyor. Bu umutlar, eski Sırp lideri Slobodan Miloseviç tarafından zalimce karşılanmış ve etnik çatışma ve bunun sonucunda da nihai NATO müdahalesine yol açmıştı.

Pazar günü onaylanan belge, BM'nin Kosova sorununa çözüm bulma sürecine nezaret etmekle görevlendirdiği eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari'nin öne sürdüğü bir plana dayanıyor. Ahtisaari planında Arnavutlar, Sırplar, Romanlar, Türkler, Boşnaklar ve Mısırlılar olmak üzere altı kurucu toplumdan oluşan etnik çeşitlilikte bir Kosova öngörülüyor.

Milletvekilleri, AB mavisinin yanı sıra bir Kosova haritası ve devleti oluşturan toplumları temsil eden altı yıldızdan oluşan bir ulusal bayrağı da onayladılar.

Bildirgede, "Kosova'yı, ayrımcılık karşıtı ve yasalarla eşit koruma ilkelerine dayanan demokratik, laikve çok ırklı bir cumhuriyet ilan ediyoruz. Kosova'da yaşayan bütün toplumların haklarını koruyup destekleyecek ve bunların siyasi ve karar verme süreçlerine etkili katılımı için gerekli şartları yaratacağız." ifadesi yer alıyor.

Başbakan Haşim Taçi, Kosova'da umutların hiç bu kadar yüksek olmadığını söyledi. Meclise hitaben yaptığı konuşmada Taçi, "Ahtisaari'nin önerisinin uygulanmasının ulusal önceliğimiz olacağına söz veriyoruz." dedi.

Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, bağımsızlığın Bosna-Hersek ve Hırvatistan'ın yanı sıra Kosova'da uzun süreli ihtilaflara neden olmuş bir süreç olan Yugoslavya'nın dağılmasının sonunu simgelediğini söyledi. Seydiu, "Şimdi uzlaşma ve mehamet ortamı için çalışma zamanıdır." dedi.

Ünlü Kosovalı gazeteci Veton Surroi de, "Tarihimizde ilk defa, bize özgürce ve komşumuzun [Sırbistan] zalim gücünden korkmadan büyüme olanağı sağlayan bir çerçeveye sahip olduk." dedi.

Ancak Kosova halkının asıl güçlüklerin şimdi başladığını fark etmeleri nedeniyle bu iyimserlik yerini gerçekçiliğe bırakmaya başladı. Ekonomiye düzensizlik hakim ve genç devlet BM Güvenlik Konseyi ile yapılacak bir anlaşmanın sağlamış olacağı meşruiyete sahip değil. Rusya Priştine'nin bu hareketini çoktan kınadı ve AB de pek çok üyesinin tanımayı erteleyeceği veya reddedeceğini söylemesiyle bölünmüş durumda.

ABD'nin eski Balkanlar elçisi Richard Holbrooke. liderlerin durumun çıkmaza girmesini önlemek için birlikte çalışmaları gerektiğini söyledi. Holbrooke, "Yeni devletin realitesini kabul etmek Sırplara kalmış. Ancak Arnavutlar ve Priştine'deki hükümet Sırpların kötü muamele görmemesini, tarih ve kültür eserlerinin korunması ve Arnavut komşularıyla barış içinde yaşamasını garanti etmek zorundadır." dedi.

AB, Kosova'ya yargı sistemi ve polise yardım etme amaçlı 1800 kişilik bir misyon gönderilmesini Cumartesi günü onadı. Misyon, Ahtisaari planının uygulanmasını izlemekle görevli bir siyasi daire de kuracak.

Siyasi analist Arben Caferi'ye göre, Avrupa Kosova'nın çağdaş bir ülkeye dönüşmesine yardım edebilir. Caferi, "Bunu anlarsak ve onlarla becerikli bir şekilde çalışırsak, Kosova gelecekte bir başarı modeli olabilir." dedi.