Bosnalı Sırp milliyetçilerden ayrılma tehdidi

15/02/2008

Bir Bosnalı Sırp milliyetçi grubun Kosova'nın Sırbistan'dan ayrılması halinde Sırp Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilan etmesi için baskı yapacağı yönündeki tehditleri Cuma günü taraf polis teşkilatını alarma geçirdi.

(AFP - 15/02/08; Reuters, AFP, DPA, AP, Balkan Insight, Fena 14/02/08; AFP - 13/02/08; Reuters - 12/02/08)

Sırp Cumhuriyeti Başbakanı Milorad Dodik, "Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilan etmesi halinde başkaları da bu tür fikirler geliştirebilir." dedi. [Getty Images]

Milliyetçi bir Bosnalı Sırp grubu 14 Şubat Perşembe günü, Kosova'nın Sırbistan'dan ayrılması halinde Sırp Cumhuriyeti'nin (SC) Bosna-Hersek'ten (BH) bağımsızlık ilan etmesi yönünde baskı yapacağı konusunda uyardı.

Sırp Bağımsız Dernekleri Hareketi (SPONA) başkanı Branislav Dukiç Banja Luka'da düzenlenen basın toplantısında, "Kosova bağımsızlk ilan ederse Sırp Cumhuriyeti için de bağımsızlık talep edeceğiz." dedi.

Dukiç, Prişitneli milletvekillerinin Pazar günü kabul etmeleri beklenen tek taraflı bağımsızlığın eski Yugoslav cumhuriyetlerinden herhangi biri tarafından tanınması halinde, SC makamlarının son yıllarda taraf düzeyinden devlet düzeyine devredilmiş bütün yetkileri geri alma yönünde adımlar atmaları gerektiğini söyledi.

Makedon Utrinski Vesnik gazetesinin diplomatik kaynaklara dayanarak Cuma günü verdiği haberde, Üsküp'ün Kosova'nın bağımsızlığını ilandan sonraki üç hafta içinde tanıyacağı bildirildi. Hırvatistan bu hafta yapacağı açıklamada, AB'nin konuyla ilgili tutumunu izleyeceğini, ancak bu yeni devleti tanıdığını ilk ilan eden ülkeler arasında yer almayacağını belirtti.

AB dönem başkanlığını yürüten Slovenya, Birliğin 27 ülkesinin Kosova'nın bağımsızlığını BM onayı olmadan tanımaya hazır olduğunun sinyalini veren çoğunluğu içinde yer alıyor.

Çok sayıda Bosnalı Sırp savaş gazisi grubundan oluşan SPONA'nın başkanı, AB'nin bu hamleyi "uluslararası hukuka aykırı şekilde" yapması halinde, SC parlamentosunun referandum yapmadan tarafın bağımsızlığını ilan etmesi gerektiğini söyledi.

Dukiç Reuters tarafından aktarılan sözlerinde, "Kosova'nın yasadışı parlamentosu bağımsızlık ilan edebiliyorsa, Sırp Cumhuriyeti'nin yasal parlamentosunun da aynı hakka sahip olmaması için hiçbir neden yok." dedi.

Seçim Sizin adlı diğer bir milliyetçi grubun da SC'li milletvekillerine Kosova örneğini izlemeleri yönünde baskı yapmayı planladığı bildiriliyor. Grup ayrıca, eyaletin Sırbistan'dan ayrılması halinde barışçı protestolar düzenleyeceğini de söylüyor.

Geçmişte benzer ayrılıkçı sözlerinden ötürü eleştiri alan SC Başbakanı Milorad Dodik Perşembe günü yaptığı açıklamada, tarafın Kosova'nın bağımsızlık ilanına tepki olarak ağırlığını "çok dikkatli şekilde" koyması gerektiğini söyledi.

Dodik, "Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilan etmesi halinde diğerleri de benzer fikirler geliştirebilir." diye de ekledi.

Başbakan, en önemli şeyin SC'de barış ve güvenliği korumak olduğunu söyledi. Dodiki, hükümetinin BH'nin Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımasına yönelik her türlü girişimi engelleyeceğini de vurguladı.

BH'deki baş uluslararası elçi olan Yüksek Temsilci Miroslav Lajcak, sürekli olarak 1992-1995 ihtilafını sona erdiren Dayton Barış Anlaşması'nın BH'nin toprak bütünlüğünü güvence altına aldığını ve sınır değişiklikleri öngörmediğini vurguluyor.

Lajcak geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, "Sırp Cumhuriyeti'nin Bosna'dan ayrılma hakkı yoktur, aynı zamanda kimse de Sırp Cumhuriyeti'ni tek taraflı lağvedemez." dedi.

Kosova'nın beklenen bağımsızlık ilanı öncesinde, SC polis güçleri tarafta meydana gelebilecek potansiyel bir gerginlik artışıyla başa çıkmak üzere bu hafta hazırlıklara başladılar.

SC içişleri bakanlığı adli polis dairesi başkanı Goyko Vasiç, AFP'nin aktardığı sözlerinde Cuma günü, "Polis, herhangi bir olası ayaklanma ve şiddet olayına tepki verme ve önlemeye yetecek sayıda memurla teyakkuz durumundadır." diyerek şöyle devam etti: "Herhangi büyük bir ayaklanma beklemiyoruz, ancak protestolar olursa polis bu olayları gerektiği şekilde kontrol altına alacaktır."