Yargı verimliliği ve yargı bağımsızlığı Makedonya için bastıran sorunlar

13/02/2008

Makedonya'nın AB ve NATO üyelik şartlarını yerine getirebilmesi için ülkenin yargı sisteminde yapılacak reformlara derhal ve ciddi şekilde ilgi gösterilmesi gerekiyor.

Southeast European Times için Üsküp'ten Goran Trajkov'un analizi -- 13/02/08

AB ve NATO üyeliği yargı reformuna bağlı. [Resim: SE Times]

Yargı reformu, Makedonya'nın NATO ve AB üyelik çabalarında göğüslemesi gereken başlıca zorluklardan biri. Özellikle sorun yaşanan iki alansa mahkemelerin verimliliği ve yargı sisteminin bağımsızlığı.

Makedonya'da, başka yerde sonuçlanması en fazla altı ay sürecek davalar bazen on yıl kadar sürüncemede kalıyor. Bu arada, anayasaya göre, yargıçların parlamento tarafından seçilmesi de seçilmeleri üzerinde doğrudan siyasi nüfuz olasılığını doğuruyor.

Hukuk uzmanı Renata Deskoska, "Devlet Yargı Konseyi üyelerinin özgür seçimlerle yargıçların kendileri tarafından seçilmeleri sağlanmalıdır." diyor.

"Meclisteki siyasi partiler, yalnızca Avrupa entegrasyon umutları yüzünden değil, Makedon vatandaşlarının her gün siyasi olarak bağımlı yargıçlar ve verimsiz siyasi süreçlerle karşılaşıyor olması yüzünden de bu sürecin anlamının farkında olmaları gerekiyor." diyen Deskoska şöyle devam ediyor: "Siyasi partiler halkın çıkarlarını göz önüne almalı ve anayasa değişiklikleri için daha büyük bir uzlaşma sağlamalıdır."

Yargı sisteminde çalışan insanların eğitimi de önemli bir faktör. Ülke üyelik yolunda ilerlerken, yargı sisteminden Avrupa ve uluslararası hukuku uygulama görevi verilecek. Daha verimli bir sistem inşa etmek için yeni organize edilmiş yargıçlar çağrılacak. Bunu başarmak için de yeterli eğitim gerekiyor.

Mahkemelerde çalışan uzmanlara göre reformlar çok derin olacak. Anayasal yargı sisteminde de değişiklikler yapılarak, fonksiyonları ve yetkileri artırılacak ve insanların davalarını haklarını mahkemede savunmalarında son çare olarak sözde "anayasal şikayet" uygulamaya konacak.

Uzmanlar, reformların bir an önce yapılması gerekeceğini söylüyorlar. Makedonya'nın AB üyelik kapısı açık, ama sonsuza kadar açık kalmayabilir.