Güvenlik Konseyi'nde Kosova'nın statüsü konusundaki fikir ayrılığı sürüyor

17/01/2008

Çarşamba günü yapılan Güvenlik Konseyi toplantısında Rusya Kosova'nın bağımsızlık ilan etmesi halinde BM veya diğer uluslararası siyasi örgütlere asla katılmayacağı konusunda uyarırken, Batılı ülkeler eyaletin devlet olma yolundaki ilerleyişine verdikleri desteği tazelediler.

(BBC, DPA, VOA, Euronews, Blic - 17/01/08; Reuters, AP, AFP, Beta, B92, BM - 16/01/08)

Rusya'nın BM Büyükelçisi Vitali Çurkin gazetecilere vardiği demeçte, "Kosova, tek taraflı ilan yolunda ilerledikleri takdirde BM üyesi olmayacak, uluslararası siyasi kurumlara üye olmayacak." dedi. [Getty Images]

BM Güvenlik Konseyi, Genel Sekreter Ban Ki-moon'un 2007'nin son üç ayı içinde UNMIK'in faaliyetleri ve Kosova'daki gelişmelerle ilgili raporunu değerlendirmek üzere 16 Ocak Çarşamba günü toplandı. Raporda, eyaletin gelecekteki statüsünü belirleme yolunda ilerleme kaydedilememesinin bölgesel istikrarı ve BM'nin Kosova'daki kazanımlarını tehlikeye atacağı yönünde uyarıda bulunuluyor.

Ban, "Kosova'nın gelecekteki statüsünü belirleme sürecinde ilerlemek, Güvenlik Konseyi ve uluslararası toplumun yüksek önceliklerinden biri olmaya devam etmelidir." dedi. Belgrad ile Priştine arasında uluslararası toplum nezaretinde yürütülen 18 aylık müzakerelerden anlaşma çıkmaması sonrasında, Kosova'nın yüzde 90'lık etnik Arnavut çoğunluğunun liderleri Sırbistan'dan tek taraflı bağımsızlık ilan etmeyi planlıyorlar.

Eyaletin devlet olma hedefine karşı çıkıp onun yerine geniş özerklik teklif eden Sırbistan'ın Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, Çarşamba günü Güvenlik Konseyi'ne böyle bir hareketin engellenmesi yönünde çağrıda bulundu. Tadiç, her iki tarafça da kabul edilebilir bir uzlaşma için müzakerelerin sürmesi yönünde de çağrıda bulundu.

Tadiç, 15 ülkeden oluşan örgüte ülkesinin "şiddet ve savaşa başvurmayacağına" dair güvence de verdi. Ancak eyalette şiddet olaylarının patlak vermesi ve KFOR'un Kosovalı Sırpları yeteri kadar koruyamaması halinde, yetkili uluslararası kurumların da kabulüyle "tehdit altındaki nüfusun korunmasında yardım etmeye hazırız." diye de ekledi.

Tadiç'in Sırbistan'dan şiddetten kaçınacağına dair verdiği sözü memnuniyetle karşılayan ABD'nin BM Büyükelçisi Zalmay Halilzad, Belgrad'ı bildirildiğine göre Kosova'ya verilen elektrik arzının kesilmesi de dahil olmak üzere eyalete yönelik "ekonomik tedbirler" uygulamaktan da kaçınmaya çağırdı. Halilzad ülkeyi, ABD ve çoğunun bağımsız bir Kosova'yı BM onayı olsun veya olmasın tanımakta Washington'un yanında yer almasının beklendiği AB ülkeleriyle uzun vadeli ilişkilerine gölge düşürecek adımlar atmamaya karşı da uyardı.

Güvenlik Konseyi'nin veto hakkı bulunan beş üyesinden biri olan Rusya, eyalete herhangi bir şekilde devlet olma hakkının verilmesine karşı tutumunda Sırbistan'a destek veriyor ve Kosova'nın geleceği konusunda Belgrad'ın kabul etmeyeceği her ürlü BM kararını veto edeceğini belirtti. Rusya'nın BM Büyükelçisi Vitali Çurkin Çarşamba günü yaptığı açıklamada, eyaletin nihai statüsünün bir AB sorunu değil bir Güvenlik Konseyi sorunu olduğunu ve üye ülkelerin uzlaşmacı bir çözüme yönelik bir yol haritası hazırlamaları gerektiğini söyledi.

Çurkin, bağımsız bir Kosova'nın asla BM veya diüer uluslararası siyasi örgütlere üye olamayacağı konusunda da uyardı. Büyükelçi, "Kosova, tek taraflı eylem yolunu seçerek uluslararası toplumun tam olarak tanınmış üyeleri arasına katılamayacaktır." dedi.

Çarşamba günkü oturumun kapalı bölümünde yalnızca Konseye hitaben bir konuşma yapmasına izin verilen Kosova Başbakanı Haşim Taci, eyaletin bağımsızlık ilanı yolunda ilerlemedeki kararlılığını dile getirerek gazetecilere bunun bölgesel istikrar için gerekli olduğunu söyledi.

"Kosova yerleşik demokratik ve çok ırklı kurumlara sahiptir ve nihai karara hazırdır." diyen Taci, eyaletin "bütün vatandaşlarına eşit hak tanıyan bir ülke" olacağına söz verdi. Başbakan, Sırbistan ile iyi bir ilişki kurulması için çalışacağını da söyledi.