Belgrad ve Priştine BM'den destek arayışında

18/12/2007

Kosova'nın geleceğiyle ilgili taban tabana zıt görüşler, Çarşamba günü yapılacak BM Güvenlik Konseyi kapalı toplantısında görüşülecek.

(Irish Times, Blic - 18/12/07; AP, AFP, DPA, AKI, VOA, BIRN, Beta, B92, Sırp hükümeti - 17/12/07)

Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica, BM Güvenlik Konseyi'nden Kosova'nın statüsüyle ilgili müzakerelerin devamını isteyeceğini söyledi. [Getty Images]

Gerek Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica gerek Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, BM Güvenlik Konseyi'nin Sırp ve Kosovalı Arnavut yetkililer arasında sürdürülen dört aylık son müzakere turunda arabuluculuk yapmakla görevli uluslararası elçilerin hazırladığı raporu tartışmak üzere 19 Aralık Çarşamba günü yapacağı toplantıda 15 ulustan oluşan örgüte hitaben birer konuşma yapacaklar.

Toplantıya katılmak üzere Pazar günü New York'a giden Seydiu, gazetecilere verdiği demeçte Güvenlik Konseyi'nden Kosova'nın bağımsızlığına destek arayacağını söyledi.

Diğer yandan Kostunica da BM Güvenlik Konseyi'nden statü müzakerelerinin devamına destek almak istiyor. Ülkesinden ayrılmadan önce yaptığı açıklamada Kostunica, "Konuşabiliriz, uzlaşmaya hazırız, ancak Sırbistan bütün kalmalıdır." dedi.

AB-ABD-Rus troykası müzakerelerin bitim tarihi olan 10 Aralık'a üç gün kala yaptığı açıklamada, Kosova'nın nihai statüsünü belirleme amaçlı bu son dakika çabasında anlaşma sağlanamadığını açıkladı.

Kosova teknik açıdan Sırbistan'ın bir parçası olmasına rağmen, eyalette yaşanan 1998-1999 ihtilafının sona ermesinden bu yana BM himayesinde varlığını sürdürüyor.

Statükonun artık sürdürülemeyeceğine karar veren BM, Kosova'nın geleceğiyle ilgili müzakereleri Şubat 2006'da başlattı. Ancak eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari'nin önderliğinde yürütülen 13 aylık müzakereler, Belgrad ve Priştine'nin statü sorunuyla ilgili tutumları arasındaki uçurumu ortadan kaldırmaya yetmedi.

Eyaletin 2 milyonluk nüfusunun %90'ını meydana getiren Kosovalı Arnavutlar Sırbistan'dan tam bağımsızlık için bastırırken, Belgrad teklif edebileceği en fazla şeyin geniş özerklik olduğunu söylüyor.

Uzlaşma umudu pek parlak görünmezken, Kosovalı liderler troyka nezaretindeki müzakerelerden uzlaşma çıkmazsa tek taraflı bağımsızlık ilan edecekleri yönünde uyardılar.

AB liderleri Cuma günü Brüksel'de düzenlenen bir günlük zirve sonunda yayınladıkları bildiride, Kosova'nın geleceğiyle ilgili müzakere sürecinin tükendiğini söylediler. Kosova'da statükonun sürdürülemeyeceği konusunda BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ile aynı fikirde olan liderler, anlaşma yolunda ilerleme gereğini vurguladılar.

AB liderleri eyaletin bağımsızlığına onay vermekten geri kalmakla birlikte, üye ülkelerin çoğunun BM onayı olmadan bile bağımsız bir Kosova'yı tanıması bekleniyor.

Kostunica AB zirvesinde Kosova hakkında çıkan kararları "hakaret" olarak niteleyerek derhal kınadı.

Kostunica Sırp hükümeti resmi İnternet sitesinde yayınlanan sözlerinde, "müzakerelerin sürdürülmemesi ve Kosova'nın tek taraflı ilan edilmiş bağımsızlığını tanıyarak BM Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı Kararının ihlaline destek verilmesinin" kabul edilemez olduğunu belirtti.

Ancak Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı'nın (BIRN) Pazartesi günü yayınladığı bir rapora göre, AB hukuk uzmanları 1244 sayılı Kararda ve Kosova'nın bağımsızlığının ne de başka devletlerin bağımsız bir Kosova'yı tanımalarının dışarıda bırakıldığını savunan gizli bir belge hazırladılar.

BIRN'ye göre dahası, uzmanlar AB'nin varlığını sürdürmek üzere UNMIK veya KFOR'un yerini alacak bir misyon göndermesine hiçbir şeyin engel olamayacağını da ileri sürdüler.