Kosova ve Sırbistan -- şimdi ne olacak?

17/12/2007

Troyka liderliğindeki müzakerelerin sona ermesiyle, BM Güvenlik Konseyi şimdi toplanıp Kosova'nın statüsü konusunda bir karara varmaya çalışacak. Bu arada Priştine, tek taraflı bağımsızlık ilan edeceğini söylüyor.

Southeast European Times için Belgrad ve Priştine'den İgor Jovanoviç ve Blerta Foniki-Kabaşi'nin haberi – 17/12/07

Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, eyaletin yakında bağımsızlık ilan edeceğini söyledi. [Getty Images]

Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu 12 Aralık Çarşamba günü eyaletin bağımsızlığının birkaç gün içinde gerçekleşeceğini söyledi. Seydiu, "Uluslararası alanda ve dostlarımız ABD, AB ve diğer demokratik ülkelerde destek görecek olan Kosova'nın nihai bağımsızlık eylemine yalnızca birkaç gün kaldı." dedi.

1 Ocak'ta AB dönem başkanlığını devralacak olan Slovenya, Kosova'nın bağımsızlığı ve Avrupa'nın buna vereceği tepkiyle ilgili bir plan hazırladı. Çarşamba günkü haberlerde, Kosova'dan 2008 yılının ilk iki ayı içinde bağımsızlık ilan etmesinin beklendiği bildirildi ve öneri taslağına göre ilan 48 saat içinde İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya tarafından tanınacak.

ABD'nin bundan kısa süre sonra eyaletin bağımsızlığını resmi olarak tanıdığını duyurması ve onu hemen İsviçre, İzlanda, Norveç ve ardından da Türkiye, Makedonya, Arnavutluk, Karadağ, Hırvatistan ve Slovenya'nın yer aldığı bir grup ülkenin izlemesi bekleniyor.

Slovenya bunun yanında, AB dışişleri bakanlarından Kosova'nın bağımsızlık ilanından hemen sonra bu yaz bir AB idari, yargı ve polis misyonu kurulmasının önünü açacak bir bildiri yayınlamalarını istiyor.

Sırp makamları, Kosova'nın BM Güvenlik Konseyi'nin izni olmadan bağımsızlık ilan etmesi halinde buna sert tepki vereceklerini belirttiler. Ancak hükümet, Kosova'daki yaklaşık 16 bin KFOR askeriyle çatışmak anlamına geleceği için Kosova'ya herhangi bir askeri müdahale olasılığını reddetti.

Savunma Bakanı Dragan Sutanovac, "Sırbistan, bütün dünyayla savaş halinde olmanın nasıl bir şey olduğunu biliyor. Bu yüzden bu seçenek söz konusu değil." dedi.

Ancak Belgrad'daki belli analistler, Kosova'da yaşayan Sırpların Arnavut kaynaklı şiddete hedef olmaları halinde Sırp yetkililerin yurttaşlarını korumak gibi zor bir görevle karşı karşıya kalacakları konusunda uyarıda bulunuyor.

Belgrad -ve Güvenlik Konseyi üyesi Rusya- müzakerelerin uzlaşmacı bir çözüm bulunana dek sürmesi konusunda ısrar ediyorlar.

Bu haftanın başlarında, Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ülkesinin Güvenlik Konseyi'nin Kosova'nın bağımsızlığının yasal olup olmayacağı konusunda Uluslararası Adalet Divanı'ndan görüş talebinde bulunmasını sağlama amaçlı bir girişim başlatacağını söyledi.

Tadiç, "Böyle bir eylem gerçekleştiği takdirde, böyle bir kararı geçersiz kılmak ve eylemin geçersiz sayılması için mahkemeler ve uluslararası hukuk kurumları huzurunda her türlü uluslararası yasal süreci başlatmak bizim işimizdir." dedi. Cumhurbaşkanı, herhangi bir ülkenin eyaletin bağımsızlığını kabul etmesi halinde, Sırbistan'ın "bu ülkelerin hükümetlerine karşı kendi yasal kurumları huzurunda işlemler başlatacağını" da sözlerine ekledi.

İki hafta önce, Sırp bakanlıkları Kosova'nın bağımsızlık ilan etmesi halinde uygulanacak bazı eylem planları kabul ettiler. Planlar devlet sırrı olarak sınıflandırıldı ve kamuoyuna açıklanmadı.

Analistler, Belgrad'ın Kosova'ya ticari ambargo uygulayabileceği ve eyalete verilen elektriği kesebileceğine inanıyorlar. Belgrad Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülkelerle olan siyasi ve ekonomik ilişkilerini gözden geçirip bazılarıyla diplomatik ilişkilerini kesebilir bile.

Ancak Kosova'ya ekonomik ambargo uygulanması durumunda, geri kalan Kosovalı Sırpların üçte ikisinin yaşadığı orta ve güney Kosova'daki Sırp enklavlarının izole edileceği neredeyse kesin. Bu da, Sırpların Sırbistan topraklarıyla yakın bağlantı halinde bulunan eyaletin kuzey kesimlerine topluca göç etmelerine kolayca yol açabilir.