Artan gıda fiyatları BH'deki krizi derinleştiriyor

13/12/2007

Bosna-Hersek'te Kasım ayında fiyatlar belirgin şekilde artış gösterirken, una %60, akaryakıta ise %200'lük zam yapıldı. Bazıları zamlardan dünya piyasasını sorumlu tutarken, diğerleri suçu iç siyasi krize atıyor.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Denis Cidiç'in haberi -- 13/12/07

Son birkaç haftadır BH'de pek çok gıda maddesinin fiyatı zamlandı. [AFP]

Uzmanların çoğu Bosna-Hersek'te (BH) son bir ay içinde görülen fiyat zamlarından siyaset ve yerli kurumları sorumlu tutmasına karşın, uluslararası yetkililer artışı dünya piyasa ekonomisinde yükselen fiyatlara bağlıyorlar.

Nedeni ne olursa olsun, Bosna-Hersek Sendikalar Konfederasyonu'nun Kasım ayı ortasında topladığı veriler, temel gıda maddesi fiyatlarının birkaç gün içinde fırladığını gösterdi. İlk temel gıda maddesi, Ekim ayına göre neredeyse %60 oranında zam gören un oldu. Ancak kaydedilen en büyük zam, %200 oranında artan akaryakıt fiyatında görüldü. Süt, şeker ve peynir fiyatlarının yanı sıra temel hizmetlerin fiyatlarında görülen artış halk arasında büyük endişeye yol açıyor.

BH Cumhurbaşkanlığı Reisi Zeljko Komsiç Dubrovnik'te düzenlenen Güneydoğu Avrupa bölgesel ekonomi forumunda yaptığı konuşmada, "BH'deki kötü ekonomik durum, aşağı yukarı Dayton Barış Anlaşması'ndan bu yana yaşanan siyasi krizin bir sonucudur." dedi.

BH Tüketiciler Derneği başkanı Mesud Lakota, bu son kargaşanın ardında siyaset ve iç makamların olduğunu kabul ediyor. "Avrupa pazarı belli kulisler yüzünden bize ulaşamıyor ve sorunların bazıları da hükümetin içinde. Şimdi hükümetin buna vereceği yanıtı bekliyoruz, ancak umarım ki bu yanıt gazilere ayda [5 avro] vermek şeklinde olmaz, çünkü bu para yetmez."

Sırp Cumhuriyeti (SC) Başbakanı Milorad Dodik krizin sorumluluğunu kabul etmeyi reddederek, genel fiyatlarda görülen artışa yalnızca bölgede değil tüm dünyada petrol fiyatlarında meydana gelen artışın yol açtığını belirtti.

Hükümet BH'deki krizi kontrol altına almak amacıyla, SC ve BH Federasyonu rezervlerindeki temel gıda maddelerini piyasaya sürerek fiyatları düşürecek.

BH Sendikalar Konfederasyonu Başkanı Ranka Misiç, hükümeti gaziler ve işsizler gibi olanakları en kıt olan kesimler için bir fon kurmaya çağırdı. Misiç ayrıca, Elektrik Enerjisi Düzenleme Dairesine elektrik fiyatlarına başka zam yapılmaması yönünde başvuruda bulundu. Başkan, bunun "aile bütçelerinin tamamen çökmesine ve pek çok şirketin batmasna yol açabileceğini" ileri sürdü.

Dünya Bankası, IMF ve BH Yüksek Temsilciler Dairesi fiyat zamlarının mevcut siyasi krizden çıkar sağlayan perakendecilerden kaynaklandığı yönündeki iddiaları reddediyorlar.

Üç örgütten yetkililer geçen ayın sonlarında yaptıkları açıklamada, "Bu fiyat artışlarının ardında yatan nedenleri açıklamak önemlidir: bunlar daha çok dünya piyasalarındaki fiyatların yükselmesinin bir sonucudur." dediler.

"Bosna-Hersek'in açık bir ekonomi olması, BH halkını dünya pazarlarının üzerindeki fiyat artışlarına karşı korumaktadır." ifadesinin yer aldığı bildiride, "bazı ürünlerde belirgin şekilde görülen fiyat artışları, dünya pazarının üzerinde değildir." deniyor.